Dệt may Việt Nam: từ áp lực chuỗi cung ứng đến cơ hội tái sinh
Dệt may Việt Nam là quá trình sản xuất, thiết kế và kinh doanh các sản phẩm sợi, vải, quần áo và phụ kiện, đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số dệt may với tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và sản xuất xanh để nâng cao năng suất, đáp ứng yêu cầu minh bạch, chất lượng và bền vững của thị trường toàn cầu. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu áp lực từ chi phí, môi trường và yêu cầu minh bạch, ngành dệt may buộc phải chuyển mình. Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam, ngành dệt may đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những đòi hỏi ngày càng khắt khe hơn từ thị trường quốc tế. Khi chi phí sản xuất trong nước tăng, lợi thế nhân công giá rẻ không còn đủ, buộc doanh nghiệp phải chọn con đường số hóa, tự động hóa và AI nếu không muốn bị loại khỏi chuỗi cung ứng.
AI, nhà máy thông minh và sản xuất xanh: cuộc chơi không dành cho người chậm chân
Doanh nghiệp dệt may Việt Nam đang đẩy mạnh tự động hóa, ứng dụng AI và sản xuất xanh để nâng cao năng suất, sức cạnh tranh. AI dần trở thành “bộ não” của nhà máy dệt may hiện đại, thay thế sản xuất dựa trên kinh nghiệm bằng vận hành dựa trên dữ liệu. Điều này không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc khi khách hàng hiện nay không chỉ dừng lại ở các yêu cầu truyền thống như thời gian giao hàng nhanh, giá thành sản xuất cạnh tranh, mà còn đặt ra các tiêu chuẩn rất cao về chất lượng, trách nhiệm xã hội và tính bền vững của sản phẩm. Các thị trường nhập khẩu lớn gia tăng áp lực về nguyên liệu tái chế, công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm tiêu hao và dùng năng lượng tái tạo như điện mặt trời mái nhà. Nếu doanh nghiệp không coi sản xuất xanh là chiến lược dài hạn, họ sẽ sớm bị chặn bởi hàng rào kỹ thuật và mất cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Công nghệ máy thêu: khi từng đường kim nối liền truyền thống và tự động hóa
Tại triển lãm Máy móc, Thiết bị, Nguyên phụ liệu Dệt may (VTG 2026) vừa kết thúc vào 17/10, khu trưng bày máy thêu vi tính thu hút sự chú ý bởi khả năng đưa những họa tiết thêu lên vải bằng hệ thống điều khiển tự động. Điểm gây ấn tượng là những chuyển động liên tục của máy; thay vì người thợ phải trực tiếp điều khiển từng mũi kim, công nghệ thêu vi tính cho phép máy thực hiện các họa tiết theo chương trình đã được thiết lập. Những đường kim được tạo ra theo thiết kế, giúp quá trình thêu trở nên có hệ thống và phù hợp hơn với yêu cầu sản xuất số lượng lớn. Về bản chất, công nghệ máy thêu không xóa bỏ sự tinh tế của nghề thêu truyền thống, mà khuếch đại nó: logo trên áo đồng phục, họa tiết trên giày dép hay chi tiết trang trí thời trang đều góp phần tạo nên nhận diện và giá trị thẩm mỹ của sản phẩm. Ai nắm được công nghệ này sẽ có lợi thế lớn trong việc đưa họa tiết truyền thống lên vải với độ chính xác cao và độ đồng nhất mà sản xuất thủ công khó đạt.
Làng lụa Vạn Phúc: khung cửi trăm năm bước vào không gian số
Từ những khung cửi truyền thống đến các video trên mạng xã hội, làng lụa Vạn Phúc (Hà Nội) đang có thêm phương thức quảng bá sản phẩm, tiếp cận khách hàng và lan tỏa giá trị văn hóa làng nghề. Du khách về Vạn Phúc vẫn bắt gặp khăn lụa, vải áo dài, cà vạt và sản phẩm thủ công mang màu sắc truyền thống, nhưng cách bán hàng đã khác: người tiêu dùng ngày càng có xu hướng tìm kiếm thông tin, xem mẫu mã, so sánh giá cả và tham khảo đánh giá sản phẩm trên internet trước khi quyết định mua hàng. Các nền tảng như Facebook, TikTok, YouTube và kênh bán hàng trực tuyến mở ra cơ hội tiếp cận khách ở nhiều địa phương. Không chỉ phục vụ bán hàng, chuyển đổi số còn mở ra cơ hội quảng bá hình ảnh làng lụa Vạn Phúc gắn với du lịch văn hóa. Nếu các hộ sản xuất không chủ động kể câu chuyện khung cửi, tơ tằm và người thợ trên không gian số, họ sẽ bị lấn át bởi sản phẩm công nghiệp rẻ tiền nhưng lại xuất hiện dày đặc trên mạng.
HanoiTex & HanoiFabric: tín hiệu rõ ràng về tương lai dệt may 4.0
Trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế HanoiTex & HanoiFabric 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến ngày 23/10/2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế ICE Hà Nội, Hiệp hội Dệt May Việt Nam sẽ tổ chức hội thảo với chủ đề "Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ngành dệt may: Từ dữ liệu sản xuất đến năng lực cạnh tranh toàn cầu". Hoạt động xúc tiến thương mại kết hợp đẩy mạnh chuyển đổi số và xanh hóa quy trình sản xuất đang trở thành giải pháp then chốt giúp doanh nghiệp dệt may chủ động nguồn nguyên phụ liệu, gia tăng giá trị nội địa và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu. Thực tế, khi smart textiles, 3D knitting và nhà máy thông minh đang định hình “dệt may 4.0” trên thế giới, nếu Việt Nam không nhanh chóng xây dựng nền tảng dữ liệu, hộ chiếu số sản phẩm và ứng dụng AI trong sản xuất, chúng ta sẽ chỉ còn làm gia công giá rẻ. Ngược lại, nếu biết kết hợp công nghệ với bản sắc làng nghề như Vạn Phúc, ngành dệt may Việt Nam có thể tái định nghĩa sản xuất xanh: không chỉ ít phát thải, mà còn giàu giá trị văn hóa và dữ liệu.
