Hai mô hình, một mục tiêu kết nối
Phân phối nông sản địa phương là cách tổ chức điểm bán và hoạt động giao thương để đưa sản phẩm của nông dân, hợp tác xã và cơ sở sản xuất đến gần người tiêu dùng hơn. Một cửa hàng mở cửa thường xuyên tạo điểm mua ổn định; phiên chợ định kỳ tập trung người bán và khách vào những ngày nhất định. Hai cách làm này cùng giải quyết khoảng cách giữa nơi sản xuất và nơi tiêu thụ, nhưng khác nhau ở quy mô trưng bày và nhịp tiếp cận người mua. Tại Tuyên Quang, Công ty TNHH Du lịch và Thương mại Tâm Hương khai trương cơ sở phân phối thứ sáu ngày 7-11, ở số 268 đại lộ Tân Trào, phường Minh Xuân. Ở Hòa Vang, phiên chợ quê tổ chức mỗi tháng một lần tại khu vực chợ Túy Loan từ tháng 6.2026. Sự đối chiếu cho thấy thị trường nông thôn cần cả điểm bán bền bỉ lẫn những dịp giao thương có sức hút.
Cửa hàng thường trực mở rộng danh mục và độ phủ
Lợi thế của cửa hàng Tâm Hương nằm ở độ rộng hàng hóa và khả năng phục vụ liên tục. Cơ sở mới trưng bày hơn 500 mặt hàng đặc sản, sản phẩm OCOP, nông sản và ẩm thực vùng cao; trên 80% là sản phẩm đặc trưng của Tuyên Quang, phần còn lại liên kết từ các vùng miền khác. Đây là cách làm có ích cho người mua muốn tìm nhiều mặt hàng trong một địa điểm, đồng thời giúp sản phẩm địa phương có kênh bán lẻ ổn định thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sự kiện ngắn ngày. Sau gần 10 năm hoạt động, doanh nghiệp có sáu cửa hàng tại Tuyên Quang và Phú Thọ, liên kết tiêu thụ với hơn 600 chủ thể OCOP và cơ sở sản xuất, hỗ trợ tiêu thụ bình quân hàng tấn nông sản mỗi ngày. Quy mô đó cho thấy cửa hàng có thể trở thành mắt xích phân phối đáng kể, dù hiệu quả dài hạn vẫn phụ thuộc vào sức mua thường xuyên và khả năng giữ chất lượng hàng hóa.
Phiên chợ tạo cao điểm giao thương
Nếu cửa hàng mạnh về tính liên tục, phiên chợ quê Hòa Vang tạo sức tập trung trong một khoảng thời gian ngắn. Sau năm kỳ, mỗi phiên thu hút khoảng 50–60 chủ thể kinh doanh, với hơn 200 mặt hàng gồm sản phẩm OCOP, nông sản an toàn, đặc sản vùng miền và ẩm thực truyền thống. Tổng doanh thu bán trực tiếp đạt 676,07 triệu đồng, bình quân hơn 135 triệu đồng mỗi phiên. Riêng kỳ tháng 10 đạt gần 145 triệu đồng, tăng 10,2% so với kỳ trước và đón hơn 2.000 lượt khách. Những con số này cho thấy phiên chợ không chỉ là nơi mua bán mà còn là dịp để người tiêu dùng gặp trực tiếp người làm ra sản phẩm. Đáng chú ý, hàng hóa từ các xã miền núi phía Tây như Hùng Sơn, Sông Vàng, Đông Giang, Tây Giang và Nam Giang được kết nối với khách đô thị. Mô hình này vì thế mở rộng đầu ra và tạo thêm lý do để người mua ghé chợ.
Kết hợp điểm bán ổn định với sự kiện định kỳ
Không nên xem cửa hàng và phiên chợ là hai lựa chọn loại trừ nhau. Cửa hàng tạo điểm đến quen thuộc, giúp người mua tiếp cận danh mục hàng hóa rộng vào nhiều thời điểm; phiên chợ tạo đợt quảng bá, giao lưu và tiêu thụ tập trung cho nhiều chủ thể cùng lúc. Với nông sản địa phương, hai kênh còn có thể bổ trợ: phiên chợ giúp người mua biết đến sản phẩm, còn điểm bán thường xuyên duy trì cơ hội mua sau sự kiện. Hòa Vang dự kiến tiếp tục tổ chức chợ hằng tháng, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số trong kinh doanh và kết nối doanh nghiệp lữ hành để đưa chợ vào các tour trải nghiệm phía Tây Đà Nẵng. Địa phương cũng kiến nghị nâng cấp chợ Túy Loan và Phố đêm Túy Loan, hướng tới hình thành trung tâm liên kết giao thương nông sản. Hướng đi thuyết phục nhất là xây dựng cả điểm bán ổn định lẫn phiên chợ có bản sắc, để sản phẩm OCOP không chỉ được giới thiệu mà còn có đường đến tay khách hàng.
