Thận suy yếu không phải chuyện của riêng người lớn tuổi
Thói quen buổi tối tổn hại thận là những hành vi lặp đi lặp lại vào ban đêm như thức khuya, ăn khuya nhiều muối, uống rượu bia, nhịn tiểu và tự ý dùng thuốc, khiến thận phải làm việc quá sức trong điều kiện bất lợi, lâu dần dẫn tới suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ bệnh thận mạn, dù bạn còn trẻ và tưởng mình khỏe mạnh. Một người đàn ông 55 tuổi họ Vương ở Bắc Kinh, vốn chạy bộ đều đặn suốt 10 năm, đã bất ngờ đổ gục khi đang chạy và được chẩn đoán suy thận cấp. Câu chuyện này cho thấy sức khỏe thận không chỉ phụ thuộc vào vận động mà còn bị chi phối mạnh bởi nếp sống buổi tối. Các bác sĩ nhấn mạnh người dân cần nhận diện sớm thói quen tổn hại thận, điều chỉnh lối sống và kiểm tra chức năng thận khi cần thiết.
Thức khuya và ăn khuya nhiều muối: combo phá hủy sức khỏe thận
Nếu phải chọn một bộ đôi thói quen buổi tối nguy hiểm nhất cho sức khỏe thận, đó chính là thức khuya kéo dài và ăn khuya nhiều muối. Thức khuya để làm việc hoặc dùng điện thoại khiến bạn thiếu ngủ, rối loạn nhịp sinh học, kéo theo khó kiểm soát huyết áp, đường huyết và cân nặng – những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận mạn. Ăn khuya với mì gói, đồ nướng, thức ăn chế biến sẵn vốn chứa rất nhiều muối làm tăng huyết áp, từ đó tăng nguy cơ tổn thương thận. Chưa dừng lại ở đó, đồ ăn nhanh giàu chất béo, đường và năng lượng dễ gây tăng cân, béo phì, đái tháo đường – bộ ba đẩy thận vào tình trạng phải lọc máu trong môi trường luôn quá tải. Theo các bác sĩ, muốn bảo vệ thận, bạn phải dám nói không với bữa ăn khuya mặn mà và xem lại giờ đi ngủ của mình.
Rượu bia, nhịn tiểu: những thói quen tưởng vô hại nhưng đầy rủi ro
Nhiều người tin rằng vài ly rượu bia buổi tối giúp thư giãn, dễ ngủ hơn, nhưng thực tế đây là cái giá quá đắt cho sức khỏe thận. Uống rượu bia làm gián đoạn giấc ngủ, ảnh hưởng gan và toàn cơ thể; uống nhiều, đặc biệt khi cơ thể đang mất nước, có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp ở người có sẵn yếu tố nguy cơ. Song song đó, thói quen nhịn tiểu vì ngại thức dậy giữa đêm cũng là một dạng coi thường tín hiệu cơ thể. Nhịn tiểu không phải lúc nào cũng gây suy thận, nhưng nếu tình trạng bí tiểu hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu kéo dài, chức năng thận hoàn toàn có thể bị ảnh hưởng. Tiểu đêm nhiều, tiểu buốt, tiểu khó hoặc cảm giác tiểu không hết là những dấu hiệu cảnh báo sớm bạn không nên bỏ qua; cố nhịn hoặc tự hạn chế uống nước chỉ khiến vấn đề thêm phức tạp.
Tự ý dùng thuốc và thực phẩm chức năng: con đường ngắn nhất dẫn đến suy giảm chức năng thận
Một trong những thói quen tổn hại thận nguy hiểm nhất là tự ý dùng thuốc, đặc biệt vào buổi tối khi nhiều người có xu hướng uống thêm thuốc giảm đau, thuốc ngủ hoặc thực phẩm chức năng "thải độc", "bổ thận". Một số thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAID) có thể gây tổn thương thận, nhất là khi dùng liều cao, kéo dài hoặc ở người mất nước, đã mắc bệnh thận. Khi bạn tự phối hợp nhiều loại thuốc, uống kéo dài mà không có bác sĩ theo dõi, thận phải xử lý lượng lớn chất chuyển hóa và độc tố, lâu dần dẫn tới suy giảm chức năng thận. Người mắc bệnh thận, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường được khuyến cáo phải hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thêm bất kỳ thuốc hay thực phẩm chức năng nào. Việc tin vào quảng cáo thay vì chuyên môn y khoa là một lựa chọn đầy rủi ro.
Những dấu hiệu cảnh báo sớm và chiến lược bảo vệ thận từ hôm nay
Điều đáng sợ ở bệnh thận mạn là nó tiến triển âm thầm trong thời gian dài; ở giai đoạn sớm, người bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng nên dễ bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe. Khi chức năng thận suy giảm đáng kể, các biểu hiện như phù, mệt mỏi, thay đổi lượng nước tiểu hoặc rối loạn điện giải mới xuất hiện. Nước tiểu có bọt, tiểu đêm nhiều, tiểu buốt, tiểu khó, cảm giác tiểu không hết là những tín hiệu cơ thể đang kêu cứu, không nên xem nhẹ. Để bảo vệ thận, bạn cần xây dựng chế độ ăn cân đối, tăng rau xanh và trái cây phù hợp, hạn chế muối; kiểm soát tốt đái tháo đường, tăng huyết áp; duy trì vận động thể lực, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và khám sức khỏe định kỳ nếu có yếu tố nguy cơ. Sức khỏe thận là nền tảng, và mỗi tối bạn sống kỷ luật hơn là một bước chủ động tránh xa suy thận.
