VinFast dẫn đầu tuyệt đối: khi thị trường tăng trưởng nhưng cuộc chơi không còn cân bằng
VinFast thị phần Việt Nam là cụm từ tóm gọn hiện tượng một thương hiệu ô tô nội địa vươn lên nắm hơn 35% tổng doanh số toàn ngành, bỏ xa hàng loạt hãng Nhật, Hàn, Mỹ vốn từng thống trị thị trường ô tô Việt trong nhiều năm qua.
Từ đầu năm đến hết tháng 8, thị trường ô tô Việt tiêu thụ 432.548 xe, tăng 26,4% so với cùng kỳ, cho thấy sức cầu đang rất mạnh. Nhưng khi nhìn vào bảng xếp hạng, sự tăng trưởng này không chia đều cho tất cả. VinFast bán 154.073 xe trong 8 tháng, doanh số tăng hơn 71% so với cùng kỳ, qua đó chiếm hơn 35% tổng thị phần – một tỷ lệ khiến các đối thủ chỉ còn vai phụ. Câu chuyện không chỉ là VinFast bán được nhiều xe, mà là phần miếng bánh tăng thêm của thị trường đang bị thương hiệu Việt hấp thụ phần lớn. Nền thị trường phình to, nhưng cuộc chơi ngày càng lệch về một phía.
Doanh số tháng 8: VinFast bán gấp hơn 4 lần Toyota, trật tự mới được thiết lập
Nếu 8 tháng là bức tranh toàn cảnh thì doanh số ô tô tháng 8 là khoảnh khắc phóng đại sức mạnh của VinFast. Hãng bán được 20.161 xe, tăng 84,6% so với cùng kỳ và chiếm 41,6% tổng doanh số của 10 thương hiệu dẫn đầu. Trong cùng tháng, Toyota – thương hiệu ngoại mạnh nhất – chỉ đạt 4.767 xe và còn giảm 7,8% so với tháng 8 năm trước. Khoảng cách 15.394 xe đồng nghĩa VinFast bán nhiều hơn khoảng 4,2 lần Toyota trong một tháng.
Con số này không chỉ là thống kê, mà là tuyên bố về vị thế. Khi một hãng có thể bán gấp hơn 4 lần đối thủ mạnh nhất kế tiếp, trật tự thị trường đã thực sự thay đổi. Các thương hiệu còn lại như Thaco-Kia, Mitsubishi, Hyundai hay Ford chỉ xếp sau với doanh số vài nghìn xe, trong khi VinFast đứng ở một “đẳng cấp” khác về quy mô bán hàng. Câu hỏi không còn là VinFast có dẫn đầu hay không, mà là các hãng khác có kịp thu hẹp khoảng cách hay sẽ bị đẩy hẳn ra khỏi cuộc đua.
Nhóm Toyota, Hyundai, Mitsubishi, Ford: nỗ lực bám đuổi trong cuộc đua ngày càng dốc
Phía sau VinFast, thị trường ô tô Việt đang chứng kiến một cuộc cạnh tranh quyết liệt nhưng… trong nhóm hạng hai. Toyota giữ vai trò đầu tàu của các hãng ngoại, dẫn đầu nhóm xe động cơ đốt trong và hybrid, đồng thời là thương hiệu nước ngoài bán nhiều xe nhất. Tuy vậy, chính Toyota cũng trải qua những tháng đầu năm không thuận lợi, có thời điểm xếp sau Hyundai, thậm chí sau cả Mitsubishi trong tháng 1.
Hyundai với 31.540 xe lũy kế chỉ nhỉnh hơn cùng kỳ đúng 36 xe, cho thấy tăng trưởng gần như đứng yên, trong khi mảng xe con giảm gần 6%. Mitsubishi lại nổi lên như “kẻ ngáng đường” thú vị khi tăng 32% doanh số sau 8 tháng, vượt Ford để chiếm vị trí thứ tư về lượng xe bán ra. Ford suy giảm 9% toàn kỳ và doanh số tháng 8 giảm tới 36,8%, dù vẫn là tên tuổi lớn. Nỗ lực bám đuổi của nhóm này rất rõ, nhưng giữa họ là cuộc giằng co vị trí, còn khoảng cách với VinFast thì ngày một xa.
Sự phân hóa thị trường: tăng trưởng cao nhưng rủi ro tập trung ngày càng lớn
Điều đáng suy nghĩ là đà tăng trưởng tích cực lại đi kèm sự phân hóa rõ rệt trong cuộc đua doanh số giữa các thương hiệu. Ở phía trên là VinFast một mình một ngôi, phía sau là nhóm Toyota, Hyundai, Mitsubishi, Ford và các thương hiệu Nhật – Hàn khác đang giành giật từng bậc xếp hạng. Ở phía đáy là Isuzu, Suzuki, Peugeot với doanh số thấp nhất thị trường, dù một vài hãng vẫn có tăng trưởng lũy kế.
Khi một thương hiệu chi phối hơn 35% thị phần, thị trường đương nhiên thiếu cân bằng, nhưng cũng phản ánh việc hãng đó đang đáp ứng đúng kỳ vọng của phần đông người mua. Vấn đề là sự tập trung này có bền vững hay không và các đối thủ chấp nhận vai trò “kép phụ” hay sẽ tìm đường bứt phá. Nếu nhóm ngoại không nhanh chóng tái định vị, cuộc chơi ô tô trong nước có nguy cơ biến thành sân nhà gần như tuyệt đối của một thương hiệu Việt – một kịch bản vừa đáng tự hào, vừa đáng để thận trọng quan sát.
