Từ “xe bền, ăn ít xăng” đến câu hỏi: có hợp mình không?
Tiêu chí chọn xe Việt Nam là tập hợp những ưu tiên mà người dùng đặt lên khi mua ô tô, từ độ bền, tiết kiệm nhiên liệu, giá trị bán lại đến thiết kế, công nghệ, an toàn và mức độ phù hợp với lối sống cá nhân, phản ánh cách họ định nghĩa thế nào là một chiếc xe “đáng tiền” trong nhiều năm sử dụng. Ngày trước, khi ô tô là tài sản lớn, người Việt gần như mặc định hỏi về độ bền, mức tiêu hao nhiên liệu, khả năng sửa chữa và giá trị bán lại. “Đáng tiền” lúc đó chủ yếu nghĩa là ít hỏng, ít tốn và ít lỗ. Nhưng khi thị trường mở rộng, tiêu chí chọn xe đã dịch chuyển: thiết kế, trang bị tiện nghi, hệ thống hỗ trợ lái, khả năng kết nối hay cảm giác sử dụng ngày càng được đưa vào quá trình cân nhắc. Nói thẳng, nhiều người đã bỏ câu hỏi “xe này có tốt không?” để chuyển sang “xe này có hợp mình không?”.
Lý trí vẫn còn, nhưng “trải nghiệm” mới là thứ định giá chiếc xe
Có một thời, quyết định mua ô tô của người Việt gần như thuần lý trí: độ bền, tiết kiệm nhiên liệu, phụ tùng dễ kiếm, chi phí sửa chữa và giá trị bán lại là bộ lọc bắt buộc. Khi giá trị tài sản lớn, họ ưu tiên những thứ có thể dự đoán: xe chạy ổn bao nhiêu năm, mất giá thế nào, bán lại có dễ không. Thương hiệu quen thuộc được xem như “bảo hiểm rủi ro”. Nhưng khi thị trường ô tô đã đa dạng hơn về kiểu dáng, hệ truyền động và thương hiệu, bộ câu hỏi cũ không còn đủ. Một chiếc xe được coi là “đáng tiền” không chỉ vì giữ giá, mà vì những lợi ích trong suốt thời gian sở hữu: từ sự tiện nghi, an toàn đến cảm giác lái. Câu hỏi “mua xe nào ít lỗ?” đang dần nhường chỗ cho câu hỏi “chiếc xe này mang lại điều gì trong những năm sở hữu?”.
Công nghệ, an toàn, tiện nghi: người Việt muốn nhiều hơn là một phương tiện
Ở thế hệ tiêu chí chọn xe Việt Nam hiện nay, công nghệ không còn là “topping thêm” mà trở thành phần cốt lõi của giá trị chiếc xe. Camera 360 độ, màn hình hiển thị trên kính lái, hệ thống hỗ trợ lái nâng cao ADAS, ghế thông gió, màn hình lớn, hệ thống âm thanh, đèn nội thất, trợ lý giọng nói hay khả năng điều khiển xe từ xa qua ứng dụng đều có thể xuất hiện trong quá trình so sánh giữa các mẫu xe. Một câu nói tóm tắt khá đúng hiện trạng là: “Chiếc xe không chỉ cần thực hiện tốt chức năng di chuyển mà còn được kỳ vọng mang lại sự thuận tiện trong quá trình sử dụng hàng ngày”. Khi thời gian ở trên xe tăng lên, nhu cầu về sự thoải mái, tiện nghi, thiết kế và cảm xúc cá nhân trở nên quan trọng không kém mức tiêu hao nhiên liệu hay chi phí bảo dưỡng.
Đô thị hóa, lối sống linh hoạt và nhu cầu cá nhân hóa tiêu chí
Nhu cầu mua ô tô đô thị bây giờ không còn trùng khít với nhu cầu của người thường xuyên đi đường dài. Người chủ yếu đi trong đô thị có nhu cầu khác với người thường xuyên di chuyển đường dài: họ phải đối mặt tắc đường, bãi đỗ chật, quãng di chuyển ngắn nhưng dày đặc. Ô tô ngày càng gắn với lối sống của người sử dụng, nên tiêu chí chọn xe cũng mang tính cá nhân nhiều hơn. Khi đó, chiếc xe không chỉ còn được nhìn nhận như một tài sản, mà trở thành một phần trong cách mỗi người tổ chức cuộc sống và sử dụng phương tiện hàng ngày. Đây là lý do tiêu chí “một-size-cho-tất-cả” đã lỗi thời. Sự dịch chuyển từ câu hỏi “chiếc xe này có tốt không?” sang “chiếc xe này có phù hợp với cuộc sống của mình không?” là thay đổi đáng chú ý, và nó đặt áp lực buộc các hãng phải đa dạng hóa sản phẩm và cấu hình.
Từ xe máy côn tay tới ô tô: cùng một quỹ đạo mới
Sự thay đổi tiêu chí với ô tô không phải hiện tượng đơn lẻ; nó phản chiếu cả ở mảng xe máy côn tay đô thị. Nhu cầu di chuyển hiện đại đang thay đổi: người dùng không chỉ chạy những cung đường dài hay tìm kiếm khả năng tăng tốc, mà còn sử dụng xe trong nhiều tình huống đô thị khác nhau. Vì vậy, tính linh hoạt đang trở thành một tiêu chí mới bên cạnh sức mạnh và thiết kế. Yamaha Exciter 155 VVA – TCS, ra mắt tháng 7/2026, là ví dụ rõ ràng: động cơ 155,1cc VVA cho công suất 18,5 PS tại 9.500 vòng/phút cùng bánh răng dẫn động 48T mới giúp xe tăng khả năng bứt tốc ở các cấp số cao, nhưng không dừng ở hiệu năng. Mẫu xe này bổ sung thêm nhiều tính năng tiện ích và kết nối, nhằm đáp ứng các nhu cầu thiết thực trong quá trình sử dụng, giúp người lái tập trung hơn vào việc điều khiển và tận hưởng hành trình. Quỹ đạo đó cũng là tương lai của ô tô: hiệu quả vẫn cần, nhưng trải nghiệm và phù hợp lối sống mới là “điểm chốt” quyết định.
