Đan Mạch: kết nối từ STEM đến đào tạo nghề
Hợp tác giáo dục quốc tế là những chương trình và quan hệ giữa các quốc gia, trường học nhằm mở rộng cơ hội học tập, trao đổi tri thức và nâng cao chất lượng đào tạo cho người học. Với Đan Mạch, điểm đáng chú ý là hợp tác không dừng ở đại học mà chạm tới phổ thông, nghệ thuật, STEM và giáo dục nghề nghiệp. Hai nước đã đặt nền tảng bằng thỏa thuận ký cuối năm 2016 và đầu năm 2017; văn bản có thời hạn 5 năm, tự động gia hạn thêm 5 năm và dự kiến hết hiệu lực ngày 30/1/2027. Các trường đại học Đan Mạch hiện chủ động hợp tác và trao đổi học bổng trực tiếp với đối tác; khoảng 200 sinh viên Việt Nam đang học tại đây theo diện tự túc hoặc nhận học bổng từ các nguồn khác. Đây là hướng đi thực tế hơn việc chờ một chương trình học bổng song phương duy nhất.
Cơ hội còn bắt đầu từ lớp học: học sinh Việt Nam tham gia cuộc thi robot First LEGO League, nơi mỗi năm có hơn 15.000 học sinh từ 88 quốc gia dự thi; năm 2018, học sinh Việt Nam giành nhiều giải thưởng. Ở hướng đào tạo nghề, dự án giai đoạn III được phê duyệt ngày 29/7/2026, dự kiến triển khai từ quý III/2026 đến quý III/2029, nhằm cải thiện kỹ năng lao động cho chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Vì vậy, du học Đan Mạch không phải lựa chọn duy nhất: các chương trình STEM quốc tế, trao đổi học thuật Việt Nam và hợp tác nâng chất lượng nghề cũng đem trải nghiệm quốc tế đến gần người học hơn.
Bỉ: hợp tác đào tạo gắn với bài toán thực tiễn
Hợp tác với Vương quốc Bỉ nổi bật ở chỗ các dự án đào tạo và nghiên cứu hướng vào nhu cầu cụ thể, thay vì chỉ dừng ở ký kết. Hỗ trợ học bổng của Chính phủ Bỉ chủ yếu thông qua VLIR và ARES, đại diện cho các cộng đồng ngôn ngữ Hà Lan và Pháp; hiện có khoảng 450 du học sinh Việt Nam tại Bỉ, trong đó 15 nghiên cứu sinh tiến sĩ theo Đề án 89. Các chương trình này khiến học bổng du học nước ngoài trở thành một con đường đáng tìm hiểu, dù ứng viên cần xem kỹ điều kiện từng tổ chức và trường. Hợp tác còn có chiều ngược lại: 12 lưu học sinh Bỉ đang học tại hai trường sư phạm ở Hà Nội và Đà Nẵng. Sự qua lại ấy có giá trị hơn một chiều đưa người học ra nước ngoài, bởi nó tạo nền tảng cho trao đổi chuyên môn ngay trong các cơ sở đào tạo Việt Nam.
Tại kỳ họp Ủy ban hỗn hợp lần thứ 12 năm 2025, hai bên phê duyệt bảy dự án giai đoạn 2025–2027, liên quan đến tám đơn vị thuộc ngành giáo dục. Nội dung trải từ liên kết đào tạo tiếng Pháp bậc thạc sĩ, tiến sĩ đến tái chế vật liệu xây dựng, nhà ở thân thiện môi trường và mạng lưới y học gia đình. Các dự án do phía Bỉ hỗ trợ trước đây được đánh giá là triển khai hiệu quả, góp phần đào tạo nhân lực chất lượng cao ở nhiều lĩnh vực. Đây là minh chứng thuyết phục rằng hợp tác giáo dục có thể đem lại kết quả ngay tại Việt Nam, không chỉ cho người có điều kiện đi du học. Với học sinh, nên nhìn rộng hơn danh sách học bổng: nghiên cứu, chương trình liên kết và ngành học ứng dụng cũng là cửa ngõ đáng cân nhắc.
Ba Lan: chỉ tiêu rõ ràng, có bước đệm ngôn ngữ
Ngày 26/10, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Hoàng Minh Sơn và Bộ trưởng Khoa học và Giáo dục Đại học Ba Lan Marcin Kulasek trao thỏa thuận hợp tác trước sự chứng kiến của Thủ tướng hai nước, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Donald Tusk. Thỏa thuận được ký trong bối cảnh hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược, tạo đà mở rộng giáo dục đại học và nghiên cứu. Theo đó, Ba Lan tiếp nhận tối đa 50 công dân Việt Nam mỗi năm để học đại học, thạc sĩ, chương trình thạc sĩ liên thông từ đại học hoặc thực tập nghiên cứu. Người chưa đạt yêu cầu ngoại ngữ có thể tham gia khóa dự bị kéo dài ít nhất 9 tháng trước khi vào chương trình chính thức. Việt Nam cũng tiếp nhận tối đa 50 công dân Ba Lan mỗi năm để học tập, thực tập và nghiên cứu.
Thỏa thuận còn khuyến khích các trường và cơ sở nghiên cứu hợp tác trực tiếp, trao đổi giảng viên, chuyên gia, nhà nghiên cứu và sinh viên; đồng thời mở đường cho dự án nghiên cứu chung và thực tập ngắn hạn. Một chỉ tiêu trong danh sách ứng viên học bổng hằng năm của Việt Nam cũng được dành cho học sinh tốt nghiệp Trường Trung học phổ thông Hữu nghị Ba Lan - Việt Nam tại Hà Nội. Nhìn chung, du học Ba Lan Đan Mạch không phải một lựa chọn đồng nhất: mỗi nước có hình thức hỗ trợ và lĩnh vực hợp tác riêng, từ suất tiếp nhận cụ thể đến trao đổi trực tiếp giữa các trường. Học sinh nên kiểm tra điều kiện tuyển sinh, ngoại ngữ, ngành học và thời hạn nộp hồ sơ từ sớm. Kết luận đáng mừng là cánh cửa quốc tế đang mở rộng theo nhiều lối; việc cần làm là chọn đúng lối đi phù hợp với năng lực và mục tiêu của mình.
