AI thực chiến bắt đầu từ bài toán ở chi nhánh
AI thực chiến là cách đưa trí tuệ nhân tạo vào những công việc cụ thể, nơi hiệu quả được đánh giá bằng việc giải quyết vấn đề phát sinh trong vận hành chứ không chỉ bằng khả năng trình diễn công nghệ. Theo hướng đó, FPT Telecom phát động cuộc thi “AI Thực chiến tuyến đầu” nhằm đưa giải pháp tới các đơn vị, trung tâm và chi nhánh, với mục tiêu hướng tới sự tham gia của 100% chi nhánh trên toàn quốc.
Cuộc thi khởi động từ ngày 1/10 đến 18/10, ghi nhận gần 300 nhân viên đăng ký và 229 giải pháp hoặc trường hợp ứng dụng cải tiến công việc. Quy mô này đáng chú ý không chỉ vì số lượng ý tưởng, mà vì bài toán được đặt ngay tại nơi nhân viên bán hàng, chăm sóc khách hàng và kỹ thuật xử lý công việc mỗi ngày. Đó là điểm khác biệt giữa phong trào dùng thử AI và nỗ lực tạo ra công cụ có thể được đồng nghiệp tiếp nhận.
Các đề xuất phản ánh nhu cầu của từng nhóm: trợ lý tư vấn và phân tích dữ liệu bán hàng; tự động phân loại email, nhắc việc và hỗ trợ chăm sóc khách hàng; cảnh báo suy hao quang, đánh giá bảo trì và quản lý danh sách kiểm tra. Những hướng đi ấy khiến AI thực chiến FPT có ý nghĩa vận hành: công nghệ được kéo về gần người dùng, thay vì buộc người dùng phải tìm một lý do để thử công nghệ.
Sáng chế hướng vào việc cụ thể, từ hồ sơ đến mã nguồn
Cuộc thi ở tuyến đầu là phần dễ nhìn thấy trong một hướng tiếp cận rộng hơn: các sáng chế AI FPT cũng xoay quanh những nhu cầu sử dụng rõ ràng. Danh mục được giới thiệu trải từ nhận diện tên miền độc hại và cảnh báo buồn ngủ cho lái xe đến xử lý tài liệu, mã nguồn, biển số xe và âm thanh bất thường. FPT hiện có 18 sáng chế được công nhận trong nước và quốc tế, cùng 13 sáng chế đang được xét duyệt.
Ví dụ gần với công việc văn phòng là sáng chế học máy tự động phân tách và phân loại tài liệu, được cấp bằng tại Mỹ tháng 11/2023. Công nghệ này xử lý hồ sơ gồm nhiều loại giấy tờ và đã được tích hợp vào akaBot Vision, UBot Invoice. AI xử lý tài liệu vì thế không chỉ là một hướng nghiên cứu: nó có thể giảm thao tác phân loại, bóc tách thủ công trong quy trình xử lý hồ sơ.
Ở phát triển phần mềm, các sáng chế về tóm tắt mã nguồn và sinh, xếp hạng mã nguồn nhắm đến việc giúp lập trình viên đọc, chỉnh sửa và tìm phương án phù hợp. Một sáng chế khác phân tích âm thanh bất thường để nhận diện sớm sự cố máy móc công nghiệp; còn công nghệ xác định biển số xe hỗ trợ tự động hóa nhận diện và quản lý phương tiện. Các ví dụ này cho thấy nghiên cứu có giá trị hơn khi gắn với một thao tác, một rủi ro hoặc một quyết định mà người dùng cần xử lý.
Khoảng cách cần vượt qua là từ ý tưởng đến triển khai
Điểm mạnh trong cách làm của FPT là đặt cạnh nhau hai đầu của chuỗi đổi mới: sáng chế tạo nền tảng công nghệ, còn các use case ở chi nhánh kiểm tra công nghệ có giúp công việc trôi chảy hơn hay không. Một nhân viên bán hàng tại Kon Tum đã phát triển website tư vấn để khách hàng tự tìm hiểu và chọn gói Internet phù hợp. Đây là lợi ích cụ thể với người dùng, khác với một chỉ số nghiên cứu chỉ có ý nghĩa trong phòng lab.
Tuy nhiên, có ý tưởng và có bằng sáng chế chưa đồng nghĩa với triển khai rộng. Muốn giải pháp sống được trong vận hành, công ty cần chứng minh chúng chính xác, dễ dùng, phù hợp quy trình và có người chịu trách nhiệm duy trì. Cuộc thi có thể giúp sàng lọc bằng trải nghiệm ở cơ sở, nhưng việc nhân rộng còn đòi hỏi hỗ trợ kỹ thuật và đánh giá kết quả sau khi áp dụng.
FPT đặt mục tiêu chuyển từ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công nghệ sang doanh nghiệp sáng tạo công nghệ, nên kết nối nghiên cứu với bài toán kinh doanh là lựa chọn có tính chiến lược. Dù vậy, thước đo thuyết phục nhất vẫn là thời gian được tiết kiệm, lỗi được giảm và chất lượng phục vụ được cải thiện — những kết quả mà người dùng và nhân viên có thể nhận ra.
Chặng tiếp theo phải chứng minh khả năng nhân rộng
Sau vòng đầu, ban tổ chức dự kiến chọn các đội nổi bật vào chặng “Giải bài toán khu vực”. Tại đó, đội thi nhận đề bài thực tế từ công ty và được chuyên gia công nghệ, chuyên môn cố vấn để hoàn thiện giải pháp. Đây là bước cần thiết: một công cụ có ích ở một chi nhánh phải được thử thách trước khi trở thành cách làm chung.
Ở mảng nghiên cứu, các hồ sơ sáng chế đang chờ xét duyệt và những hướng như hỏi đáp bằng ngôn ngữ tự nhiên, tạo ảnh phục vụ huấn luyện AI, xử lý hình ảnh cho thấy danh mục tiếp tục mở rộng. Nhưng sự mở rộng chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng việc tìm đúng nơi áp dụng, bảo vệ tri thức và biến kết quả nghiên cứu thành sản phẩm hữu ích.
Cách tiếp cận đáng theo dõi của FPT không nằm ở việc đưa AI vào mọi nơi bằng khẩu hiệu, mà ở việc ghép nghiên cứu với nhu cầu cụ thể: hỗ trợ nhân viên, phân loại hồ sơ, đọc mã nguồn hay cảnh báo rủi ro. Nếu các giải pháp qua được bước thử nghiệm, được cải tiến theo phản hồi và nhân rộng có kiểm chứng, AI sẽ thực sự rời phòng lab để trở thành một phần của công việc thường nhật.
