Trường lớp tốt hơn bắt đầu từ nhu cầu thật
Trường mới ở vùng khó là công trình giáo dục bổ sung phòng học và không gian sinh hoạt an toàn, phù hợp với nhu cầu của trẻ và điều kiện thực tế tại địa phương. Giá trị của những công trình này không nằm ở vẻ khang trang đơn thuần, mà ở việc học sinh có chỗ học ổn định, giáo viên tổ chức lớp thuận lợi hơn và trẻ có thêm nơi vui chơi, khám phá.
Ngày 30/10, Tập đoàn Cargill khánh thành, bàn giao điểm trường Yên Nghiệp thuộc Trường Mầm non Đại Đồng, xã Đại Đồng, tỉnh Phú Thọ. Đây là một ví dụ cụ thể về đầu tư gắn với nhu cầu lớp học ở nông thôn. Thay vì chỉ nhìn cơ sở vật chất trường học như một hạng mục xây dựng, cần đánh giá công trình qua những thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày của học sinh và nhà trường.
Bốn phòng học, sân chơi cho khoảng 380 trẻ
Điểm trường Yên Nghiệp được đầu tư khoảng 3 tỉ đồng, gồm bốn phòng học khép kín, sân chơi và hàng rào kiên cố; công trình cải thiện môi trường học tập cho khoảng 380 trẻ mầm non. Với một điểm trường nông thôn, tổ hợp này quan trọng vì đáp ứng đồng thời nhu cầu học tập, vận động và bảo đảm khuôn viên an toàn, thay vì chỉ tăng số phòng.
Việc đưa công trình vào sử dụng còn giúp nhà trường chuyển một số lớp từ các điểm lẻ về cùng địa điểm, thuận tiện hơn cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Hiệu trưởng Bùi Thị Phương cho biết phòng học và sân chơi mới tạo môi trường an toàn, đồng thời giúp trẻ có thêm cơ hội vui chơi, khám phá và phát triển. Tác động thiết thực nằm ở chỗ không gian được bổ sung có thể phục vụ cả hoạt động trong lớp lẫn ngoài trời.
Không gian học tập cần được nhìn từ trải nghiệm của trẻ
Phú Thọ cho thấy một công trình có thể giải quyết nhiều bất tiện cùng lúc: lớp học được tập trung hơn, khuôn viên có ranh giới rõ ràng và trẻ có nơi vận động. Với trường học vùng khó, những cải thiện này không nên xem là tiện ích phụ. Sân chơi cũng là không gian để trẻ khám phá và tham gia hoạt động phù hợp lứa tuổi; phòng học ổn định giúp nhà trường tổ chức chăm sóc, dạy học thuận lợi hơn.
Đại diện Cargill tại Việt Nam, ông Nguyễn Bá Luân, cho biết chương trình phối hợp với chính quyền, nhà trường và đối tác địa phương để đáp ứng nhu cầu trường lớp thực tế tại các khu vực còn khó khăn. Cách tiếp cận đó đáng chú ý: hiệu quả đầu tư cần được tính bằng mức độ phù hợp với đời sống học đường, không chỉ bằng quy mô xây dựng. Một công trình có giá trị khi trẻ sử dụng được mỗi ngày và giáo viên có điều kiện tốt hơn để chăm sóc, dạy dỗ.
Từ một điểm trường đến cam kết dài hạn
Điểm trường Yên Nghiệp là công trình thứ 129 của Quỹ Cargill Cares tại Việt Nam. Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng và bàn giao 150 điểm trường cùng 100 thư viện và sân chơi. Mục tiêu này cho thấy nhu cầu không dừng ở việc có phòng học: trẻ cũng cần không gian đọc, vui chơi và vận động để trường học đáp ứng đầy đủ hơn các mặt phát triển.
Dẫu vậy, số công trình không phải thước đo duy nhất. Điều quan trọng là điểm trường có giải quyết đúng tình trạng thiếu lớp, phân tán lớp học hay thiếu khu vực sinh hoạt hay không, và liệu nhà trường có thể duy trì hoạt động hiệu quả sau khi bàn giao. Ở Phú Thọ, việc gom một số lớp từ các điểm lẻ về cùng nơi cho thấy cơ sở mới đã gắn với một thay đổi cụ thể trong tổ chức dạy và chăm sóc trẻ.
Kết luận, đầu tư trường lớp chỉ thật sự có ý nghĩa khi mở rộng không gian học tập theo cách trẻ có thể cảm nhận mỗi ngày. Bốn phòng học, sân chơi và khuôn viên an toàn tại Yên Nghiệp là bước cải thiện rõ ràng cho khoảng 380 trẻ; duy trì những khoản đầu tư bám sát nhu cầu địa phương mới là điều quyết định tác động lâu dài.
