Trung thu không an toàn nếu cha mẹ coi nhẹ thực phẩm
Hướng dẫn bảo vệ trẻ khỏi thực phẩm bẩn dịp Trung thu là tập hợp các nguyên tắc chọn mua, kiểm tra chất lượng, bảo quản và sử dụng bánh kẹo, thực phẩm trong mùa lễ hội, giúp cha mẹ giảm nguy cơ cho con tiếp xúc với sản phẩm nhập lậu, kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc. Nếu cha mẹ xem Trung thu chỉ là dịp mua nhiều bánh kẹo cho con mà không quan tâm đến thực phẩm an toàn Trung thu, mâm cỗ dễ biến thành “bãi mìn” sức khỏe. Ngay trong các đợt cao điểm kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện hàng trăm sản phẩm không rõ nguồn gốc, thậm chí là hàng nhập lậu bị tạm giữ và tiêu hủy. Điều này không phải để cha mẹ hoang mang, mà để nhắc rằng chỉ một phút dễ dãi khi chọn bánh trung thu giả mạo cũng có thể trả giá bằng sức khỏe của chính con mình.
Nhận diện bánh trung thu giả mạo và hàng nhập lậu trên mâm cỗ
Bước đầu để bảo vệ con là phải nhận ra đâu là bánh trung thu giả mạo, đâu là thực phẩm không an toàn. Trong đợt cao điểm phục vụ Tết Trung thu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Trị đã phát hiện 266 sản phẩm thực phẩm gồm thanh cua xé sợi và kẹo đóng gói trị giá hơn 14 triệu đồng không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Trước đó 3 ngày, một hộ kinh doanh khác bị phát hiện 203 sản phẩm có nguồn gốc từ Trung Quốc, Thái Lan nhưng không chứng minh được tính hợp pháp, tang vật ước tính hơn 16 triệu đồng. Đây là minh chứng rằng hàng nhập lậu, kém chất lượng đang bủa vây mâm cỗ Trung thu. Cha mẹ cần nghi ngờ những sản phẩm nhãn mác in mờ, không có tiếng Việt, thiếu thông tin nhà sản xuất, không có hạn dùng rõ ràng, hoặc người bán không xuất trình được giấy tờ nguồn gốc khi được hỏi.
Không chỉ riêng một vài cửa hàng lẻ, nhiều cơ sở trên các phường, xã cũng bị phát hiện kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc và bị buộc tiêu hủy 374 bánh trung thu cùng 100 sản phẩm khác như mít sấy, bánh quy, táo đỏ sấy khô với tổng trị giá hơn 19,5 triệu đồng. Đây là lời cảnh báo thẳng thắn: nếu cơ quan chức năng còn phải tịch thu và tiêu hủy số lượng lớn như vậy, cha mẹ không thể mua theo cảm tính, “thích thì mua”, nhất là với những loại bánh kẹo giá rẻ bất thường, bày bán tràn lan trên vỉa hè hoặc cửa hàng chật hẹp, tối tăm. Bánh ngon cho con không thể chỉ đo bằng vị ngọt, mà phải được đo bằng sự minh bạch về nguồn gốc.
Kiểm tra nguồn gốc, nhãn mác: thói quen bắt buộc, không phải lựa chọn
Cha mẹ thường nói “bận quá không kịp xem”, nhưng với thực phẩm an toàn Trung thu, không có chỗ cho sự tiện tay. Nhiều đoàn kiểm tra đã tập trung vào hồ sơ, nguồn gốc xuất xứ, nhãn hàng hóa, thời hạn sử dụng và điều kiện bảo quản tại các cửa hàng tạp hóa, cơ sở kinh doanh bánh trung thu. Điều đó cho thấy những yếu tố này chính là các “điểm chốt” kiểm tra chất lượng thực phẩm. Một chủ cửa hàng cho biết họ được nhắc nhở cả cách sắp xếp, bảo quản hàng hóa để bảo đảm chất lượng và đã cam kết rà soát, khắc phục trong thời điểm lượng hàng tăng cao. Nếu nhà bán lẻ còn phải thay đổi, cha mẹ càng không nên bỏ qua việc đọc kỹ nhãn.
Lời khuyên thẳng thắn dành cho phụ huynh là: chỉ mua tại nơi uy tín và kiểm tra đầy đủ nhãn, hạn dùng, thông tin nhà sản xuất trước khi trả tiền. Một đội trưởng Quản lý thị trường đã khuyến cáo người tiêu dùng nên chọn hàng ở các cơ sở uy tín, kiểm tra kỹ thời hạn sử dụng và thông tin trên nhãn sản phẩm để bảo đảm an toàn. Nếu người bán lúng túng khi được hỏi về giấy tờ nguồn gốc, đó là tín hiệu đỏ. Nếu nhãn mác không ghi rõ thành phần, nơi sản xuất, hoặc chữ bị tẩy xóa, đó là lý do đủ để cha mẹ đặt bánh xuống và rời đi, dù con đang năn nỉ.
Nguy cơ ô nhiễm thực phẩm mùa Trung thu và cách bảo quản an toàn tại nhà
Ngay cả khi sản phẩm đạt chuẩn từ nơi sản xuất, hành trình đến tay trẻ vẫn đầy rủi ro nếu khâu bảo quản bị xem nhẹ. Các đoàn kiểm tra cấp phường đã phải xử phạt 3 cơ sở với tổng số tiền 14 triệu đồng, đồng thời yêu cầu chấn chỉnh các tồn tại liên quan đến an toàn thực phẩm. Họ tập trung kiểm tra việc chấp hành quy định an toàn thực phẩm, vệ sinh khu vực sản xuất, kinh doanh và điều kiện bảo quản hàng hóa. Điều này cho thấy chỉ cần bảo quản sai – ẩm mốc, bụi bẩn, ánh nắng trực tiếp, côn trùng xâm nhập – là thực phẩm có thể biến chất, dù lúc xuất xưởng hoàn toàn đạt chuẩn.
Tại nhà, cha mẹ phải chủ động giữ vai trò “người kiểm soát cuối cùng”. Bánh, kẹo nên được cất trong hộp kín, nơi khô ráo, tránh ánh nắng và tránh để gần hóa chất tẩy rửa. Gói nào rách, ẩm, biến dạng nên loại bỏ, không tiếc rẻ. Cần phân loại rõ: bánh ăn liền để riêng, sản phẩm phải nướng hoặc chế biến tiếp không cho trẻ tự ý dùng. Khi mở hộp bánh trung thu, nên quan sát màu sắc, mùi lạ, lớp vỏ có dấu hiệu mốc hay không; bất cứ nghi ngờ nào cũng đồng nghĩa với việc dừng lại. Việc kiểm tra chất lượng thực phẩm không kết thúc ở cửa hàng, mà phải được lặp lại ngay trước khi cha mẹ đưa lên đĩa cho con.
