Thành phố thông minh Bắc Ninh: Khi dữ liệu trở thành “hệ thần kinh” đô thị
Thành phố thông minh Bắc Ninh là mô hình đô thị trong đó mọi hoạt động quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công được kết nối trên hạ tầng số thống nhất, sử dụng dữ liệu dùng chung và các nền tảng điều hành thông minh để ra quyết định nhanh, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Điểm đáng nói là Bắc Ninh không xem chuyển đổi số như phong trào, mà đặt mục tiêu rất cụ thể: xây dựng một thành phố điều hành bằng dữ liệu, gắn chặt với kỷ cương, an toàn, văn minh và phát triển bền vững. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: thay vì mở rộng đô thị bằng bê tông, Bắc Ninh mở rộng năng lực quản trị bằng dữ liệu và công nghệ.
Kinh tế số chiếm 46,3% GRDP: Con số nói lên tham vọng dẫn đầu
Việc kinh tế số chiếm 46,3% GRDP, dẫn đầu cả nước, không chỉ là thành tích mà là tuyên bố về hướng phát triển của Bắc Ninh. Câu chuyện ở đây không phải “có chuyển đổi số hay không”, mà là Bắc Ninh chọn đi nhanh hơn phần còn lại. Khi gần một nửa quy mô kinh tế dựa trên nền tảng số, thành phố buộc phải xây dựng hạ tầng số ngang tầm, từ kết nối đến các hệ thống dữ liệu dùng chung. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Với kinh tế số chiếm 46,3% GRDP năm 2025, dẫn đầu cả nước, Bắc Ninh đang đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng số, phát triển dữ liệu dùng chung và nâng cao hiệu quả quản trị." Con số này tạo áp lực tích cực: nếu quản trị không đủ thông minh, kinh tế số sẽ bị chính bộ máy hành chính kìm hãm.
Hạ tầng số và quản trị dữ liệu tích hợp: Nền móng của thành phố điều hành bằng dữ liệu
Để kinh tế số phát huy hiệu quả, Bắc Ninh đang đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng số và phát triển dữ liệu dùng chung – cốt lõi của quản trị dữ liệu tích hợp. Thay vì để dữ liệu nằm rải rác ở từng sở, ngành, thành phố định hướng kết nối, chia sẻ dữ liệu, tạo nên một bức tranh đô thị thời gian thực. Đây là bước chuyển từ quản lý theo hồ sơ giấy sang quản trị theo dòng dữ liệu. Thông qua các nền tảng điều hành thông minh, chính quyền có thể theo dõi, phân tích và ra quyết định dựa trên số liệu thay vì cảm tính, đồng thời tăng cường kết nối với người dân và doanh nghiệp. Nếu được triển khai nhất quán, Bắc Ninh có cơ hội trở thành hình mẫu về hạ tầng số Việt Nam, nơi dữ liệu là tài sản chung chứ không bị “cát cứ” trong từng cơ quan.
Hiện đại hóa quản trị xã hội: Từ kỷ cương đến dịch vụ công lấy người dân làm trung tâm
Điểm khác biệt của thành phố thông minh Bắc Ninh là chuyển đổi số gắn chặt với mục tiêu xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển. Theo Kế hoạch, thành phố cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Trung ương và Thành ủy, xác định rõ lộ trình để các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, hiệu quả. Một trong những nhiệm vụ đột phá là hiện đại hóa quản trị xã hội trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có việc đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong dự báo, cảnh báo và xử lý các vấn đề xã hội. Quy trình cung cấp dịch vụ công được cải tiến theo hướng liên thông, trực tuyến, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời tăng cường tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị để nâng cao trách nhiệm giải trình và mức độ hài lòng.
Tương lai gần: Bắc Ninh sẽ thành công nếu giữ kỷ luật dữ liệu và lắng nghe người dân
Tham vọng xây dựng thành phố điều hành bằng dữ liệu chỉ thành hiện thực nếu Bắc Ninh duy trì được hai yếu tố: kỷ luật trong quản trị dữ liệu và cơ chế lắng nghe người dân. UBND thành phố đã giao các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả, kịp thời báo cáo, đề xuất tháo gỡ khó khăn. Điều này cho thấy chuyển đổi số được coi là nhiệm vụ liên tục, không phải dự án ngắn hạn. Nếu tiếp tục kiên định quan điểm không đánh đổi trật tự, kỷ cương, công bằng xã hội và môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, đồng thời bảo đảm mọi người dân được thụ hưởng công bằng thành quả phát triển, Bắc Ninh có thể trở thành hình mẫu về cách một đô thị dùng nền tảng điều hành thông minh để dẫn dắt kinh tế số và nâng chất lượng sống.
