Từ giấc mơ siêu xe điện đến quyết định tháo chạy
Câu chuyện Dreame rút khỏi ô tô và giải thể dự án Starry Sky phản ánh một dạng startup xe điện thất bại điển hình: công ty ngoài ngành lao vào thị trường xe điện bằng tham vọng truyền thông hơn là năng lực kỹ thuật và tài chính, để rồi phải dừng lại ở mức mô hình trưng bày, không bao giờ chạm tới sản xuất hàng loạt.
Dreame, vốn được biết đến như nhà sản xuất thiết bị gia dụng, tuyên bố lấn sân sang mảng ô tô từ tháng 8/2025, với lời hứa tạo ra chiếc xe điện nhanh nhất thế giới, tăng tốc 0-100 km/h trong 0,9 giây. Các concept Nebula 01, SUV 01X rồi Nebula NEXT 01 Jet Edition lần lượt xuất hiện trên sân khấu triển lãm, được quảng bá bằng loạt thông số gây sốc: gần 2.000 mã lực, 0-96 km/h dưới 2 giây, hai tên lửa đẩy cho lực đẩy khoảng 100 kN và pin thể rắn lithium-lưu huỳnh mật độ trên 450 Wh/kg, tầm chạy hơn 550 km. Nhưng đằng sau lớp vỏ hào nhoáng đó, Dreame chưa từng tiến gần tới dây chuyền sản xuất.
Dự án Starry Sky: khi siêu xe chỉ là mô hình để gọi vốn
Dự án Starry Sky được Dreame xây dựng như một màn trình diễn hơn là một chương trình phát triển ô tô đúng nghĩa. Thông tin nội bộ cho biết mục tiêu thực chất là đánh bóng tên tuổi và kêu gọi đầu tư, không nhắm đến sản xuất xe điện thực tế. Đây không còn là câu chuyện thất bại kỹ thuật mà là một chiến lược kinh doanh đi ngược thông lệ: tìm nhà đầu tư trước, rồi mới xin ngân sách nghiên cứu nếu tiền đổ về.
Những chi tiết bị rò rỉ cho thấy mức độ “mô hình hóa” của cả dự án: mẫu Nebula 01 trưng bày tại CES không có khung gầm, được điều khiển từ xa, còn Nebula NEXT 01 Jet Edition thậm chí không do Dreame chế tạo mà mua từ một công ty làm mô hình tại Thượng Hải, rồi gắn thêm khung gầm và hai tên lửa đẩy để gây ấn tượng. Khi một startup xe điện thất bại ngay từ khâu định nghĩa sản phẩm – xem concept là sản phẩm – thì việc không bao giờ tiến đến sản xuất hàng loạt chỉ là kết cục được báo trước.
Áp lực pháp lý và chính sách: khi dòng tiền cứu trợ bị khóa
Giấc mơ Starry Sky không chỉ gãy vì mô hình kinh doanh lệch lạc mà còn vì môi trường chính sách thay đổi. Các nguồn tin cho biết một trong những lý do Dreame phải từ bỏ dự án là việc chính phủ Trung Quốc điều chỉnh quy định, khiến hãng không còn được nhận hỗ trợ tài chính như trước. Song song, chính quyền địa phương mở điều tra cách sử dụng tiền đầu tư và siết chặt quyền chi tiêu các khoản hỗ trợ từ ngân sách.
Khi dòng tiền ưu đãi bị khóa lại, những dự án phụ thuộc mạnh vào trợ cấp và gọi vốn theo phong cách “PR trước, R&D sau” lập tức lộ rõ sự mong manh. Dreame từng xây dựng bộ phận ô tô gần 1.000 người, nhưng từ đầu tháng 5 đã phải liên tục sa thải, hiện chỉ còn vài chục nhân sự tài chính, pháp lý, nhân sự để thu hẹp hoạt động, xử lý nợ nhà cung cấp và tiến hành thủ tục giải thể các công ty liên quan. Nói thẳng, khi nhà nước ngừng bơm oxy, một dự án chưa tạo ra sản phẩm thực khó có cơ hội sống sót.
Bài học chiến lược: từ tham vọng siêu xe đến thực tế chuỗi cung ứng
Startup xe điện thất bại trong trường hợp Dreame cho thấy một quy luật bất tiện: xuất phát điểm từ công nghệ tiêu dùng không đồng nghĩa với năng lực làm ô tô. Xe điện không chỉ là “điện tử có bánh xe” mà là ngành công nghiệp đòi hỏi vốn cực lớn, đội ngũ kỹ sư ô tô dày dạn, tiêu chuẩn an toàn khắt khe và một chuỗi cung ứng phức tạp – thứ mà không phải công ty thiết bị gia dụng hay công nghệ nào cũng có thể mua được bằng vài cuộc tuyển dụng vội vàng.
Thay vì âm thầm xây nền tảng kỹ thuật và sản xuất, Dreame chọn con đường truyền thông ồn ào: siêu xe nhanh nhất thế giới, “Rocket Car”, công nghệ hàng không vũ trụ đưa vào ô tô. Nhưng khi toàn bộ “sản phẩm” chỉ là mô hình, còn mục tiêu chính là gọi vốn, dự án Starry Sky buộc phải kết thúc trong im lặng sau tiếng pháo hoa ban đầu. Về chiến lược, đây là lời nhắc nhở rằng trong thị trường xe điện cạnh tranh khốc liệt, thương hiệu và concept không thể thay thế năng lực kỹ thuật và sản xuất.
Kết luận: Rút về lõi hay tiếp tục đốt tiền?
Sau khi dự án Starry Sky bị khai tử, Dreame quay lại tập trung vào bốn mảng cốt lõi: máy hút bụi, robot cắt cỏ, phương tiện điện hai bánh và robot. Đây là lựa chọn hợp lý: rút về những lĩnh vực nơi hãng có năng lực thực, thay vì tiếp tục nuôi một dự án ô tô được xây trên mô hình và slide gọi vốn.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện Dreame rút khỏi ô tô là cảnh báo cho mọi công ty ngoài ngành muốn lao vào xe điện: đừng nhầm lẫn độ ồn trên truyền thông với độ bền của mô hình kinh doanh. Thị trường xe điện cạnh tranh không phải sân khấu cho các màn trình diễn mô hình, mà là chiến trường của năng lực kỹ thuật, chuỗi cung ứng và kỷ luật tài chính. Ai xem xe điện như chiến dịch marketing sẽ sớm phải rời cuộc chơi, giống như Starry Sky tan biến khỏi bầu trời tham vọng của Dreame.
