Thực phẩm đông lạnh trôi nổi là gì và vì sao đáng lo?
Thực phẩm đông lạnh trôi nổi là các loại thịt, xúc xích, lạp xưởng… được vận chuyển, bảo quản và rao bán mà không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không thể truy xuất quá trình sản xuất và kiểm dịch, thường kèm theo bao bì sơ sài hoặc không có nhãn mác, tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn thực phẩm và gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Cận Tết Trung thu, lực lượng hải quan ở các tuyến biên giới phía Bắc đã liên tiếp phát hiện hơn 800kg lạp xưởng, xúc xích, thịt xiên đông lạnh và thực phẩm không rõ nguồn gốc. Con số 845kg tang vật bị tạm giữ chỉ trong 3 vụ việc cho thấy thịt không rõ nguồn gốc đang len lỏi rất mạnh vào thị trường nội địa. Nếu chúng ta thờ ơ, chính bữa cơm gia đình sẽ trở thành nơi thử nghiệm cho những loại thịt không ai chịu trách nhiệm.
Chi tiết các vụ thu giữ: Dấu hiệu cảnh báo an toàn thực phẩm
Nhìn vào các vụ thu giữ gần đây, có thể thấy rõ mẫu số chung đáng báo động về an toàn thực phẩm. Tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai, lực lượng hải quan phát hiện 389kg lạp xưởng, xúc xích, thịt xiên và trứng non đông lạnh trong khu vực cách ly, toàn bộ không xác định được chủ sở hữu, không có chứng từ hợp pháp và đã có dấu hiệu rã đông. Trước đó, thêm 352kg thực phẩm tương tự bị bắt giữ, cũng không hóa đơn, không nguồn gốc, đã rã đông. Ở Thanh Thủy (Tuyên Quang), 77kg lạp xưởng đông lạnh cùng 27kg tam thất khô bị mốc bị phát hiện khi đang được giấu trong các hộp carton kéo bằng xe tay qua luồng nhập cảnh. Những lô hàng này không nhãn mác, không giấy tờ, cho thấy đường đi của thịt không rõ nguồn gốc hoàn toàn nằm ngoài mọi hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm.
Vì sao thịt không rõ nguồn gốc là mối nguy trực diện với sức khỏe?
Điểm nguy hiểm nhất của thịt không rõ nguồn gốc nằm ở chỗ người mua không thể biết nó đã được giết mổ, bảo quản, vận chuyển như thế nào. Các lô lạp xưởng, xúc xích, thịt xiên đông lạnh bị thu giữ đều đã có tình trạng rã đông – mà rã đông rồi lại đông lại là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển mạnh. Khi không có kiểm dịch, không có hồ sơ truy xuất, không nhãn mác, việc nhiễm khuẩn, dư lượng kháng sinh hay chất bảo quản vượt mức là hoàn toàn có thể xảy ra. Cơ quan hải quan thẳng thắn nhận định: việc liên tiếp phát hiện thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm và tác động tiêu cực đến sức khỏe người tiêu dùng. Nói cách khác, mỗi gói thịt đông lạnh trôi nổi là một canh bạc với sức khỏe cả nhà.
Những “cờ đỏ” cần tránh khi mua thịt đông lạnh dịp cao điểm mua sắm
Trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm tăng mạnh dịp Trung thu, sự hấp dẫn của thịt đông lạnh giá rẻ càng khiến người mua dễ bỏ qua các dấu hiệu nguy hiểm. Thứ nhất, thiếu giấy tờ là tín hiệu cần phải từ chối ngay: thực phẩm không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, không xác định được chủ sở hữu đã xuất hiện trong tất cả các vụ thu giữ gần đây. Thứ hai, không nhãn mác, bao bì sơ sài hoặc bị tẩy xóa là dấu hiệu cho thấy nhà sản xuất không hề đứng tên chịu trách nhiệm. Thứ ba, trạng thái sản phẩm là yếu tố quan trọng: hàng đông lạnh có dấu hiệu rã đông, bốc mùi, đóng đá không đều là rủi ro rõ ràng. Cuối cùng, cách vận chuyển chui – giấu trong thùng carton, kéo tay qua luồng nhập cảnh – chứng minh người bán cố tránh kiểm soát, đồng nghĩa sản phẩm không đáng để cho vào bữa ăn gia đình.
An toàn thực phẩm bắt đầu từ lựa chọn của chính người tiêu dùng
Việc lực lượng hải quan tăng cường kiểm tra, kiểm soát các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu nhằm chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm, nhất là khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao, là tuyến phòng thủ đầu tiên. Những vụ thu giữ hơn 800kg thực phẩm trôi nổi đã góp phần ngăn chặn hàng hóa không bảo đảm an toàn lưu thông vào thị trường nội địa, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và giữ ổn định thị trường. Nhưng tuyến phòng thủ cuối cùng lại nằm ở chính mỗi gia đình. Nếu tiếp tục ưu tiên rẻ, tiện mà bỏ qua kiểm chứng nguồn gốc, chúng ta đang tự phá bỏ lớp bảo vệ ấy. Lựa chọn nói không với thịt không rõ nguồn gốc, đòi hỏi hóa đơn, nhãn mác và truy xuất rõ ràng không phải là chuyện cầu kỳ; đó là quyền tối thiểu để bảo vệ sức khỏe gia đình và tôn trọng pháp luật.
