Từ đếm lượt khách sang quản trị sức chịu tải
Du lịch xanh là cách tổ chức hoạt động du lịch nhằm nâng cao giá trị trải nghiệm và sinh kế, đồng thời sử dụng tài nguyên có trách nhiệm, giảm tác động lên môi trường và tôn trọng sức chịu tải của điểm đến. Với ngành du lịch, điều đó đòi hỏi chuyển trọng tâm từ tăng số lượt khách sang quản trị nơi chốn bằng dữ liệu.
Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế năm 2025, tăng 20,4% so với năm trước và đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Nhưng lượng khách tăng không tự động đồng nghĩa với chất lượng phát triển: dòng người tập trung có thể kéo theo thêm rác thải, tiêu thụ nước và năng lượng, ùn tắc, tiếng ồn và sức ép lên hệ sinh thái nhạy cảm. Đoàn khách đông hơn mà hạ tầng và thiên nhiên phải gánh phần chi phí thì đó không phải thành công bền vững.
Dữ liệu đặt phòng, bán vé, giao thông và điểm tham quan có thể giúp nhà quản lý nhận diện thời điểm cao điểm, khu vực quá tải, thời gian lưu trú và nhu cầu dịch vụ. Nhờ vậy, địa phương có cơ hội phân luồng khách, điều chỉnh vận hành và phòng ngừa tác động trước khi chúng trở thành khủng hoảng. Chuyển từ kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu là điều kiện để tăng trưởng không đánh đổi tài nguyên.
AI du lịch có ích khi giải đúng việc
AI du lịch không phải chiếc nút bấm tự động tạo ra doanh thu hay tính bền vững. Giá trị của nó nằm ở khả năng giải quyết một việc cụ thể: hiểu khách cần gì, xác định kênh tiếp thị hiệu quả, dự báo nhu cầu hoặc giúp nhân viên xử lý yêu cầu nhanh hơn. Nếu doanh nghiệp chưa biết mình cần cải thiện khâu nào, mua thêm công nghệ dễ biến thành chi phí khó đánh giá.
Bestprice theo dõi hành vi người dùng trên website, từ thời gian dừng ở từng trang đến lượt nhấp vào sản phẩm, rồi điều chỉnh quảng cáo và giao diện theo từng nhóm khách. Kết quả được ghi nhận là tỷ lệ nhấp quảng cáo tăng 50%, còn tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng tour tăng khoảng 60–70%. Đây là ví dụ thuyết phục hơn lời hứa chung chung về AI: công nghệ được gắn với dữ liệu và một chỉ số kinh doanh có thể theo dõi.
Dữ liệu sau đó có thể chuyển sang hệ thống quản lý quan hệ khách hàng để nhân viên tiếp quản khi khách có nhu cầu cụ thể. Tuy nhiên, kết quả marketing không đồng nghĩa với giảm áp lực môi trường. Muốn góp phần vào du lịch xanh, doanh nghiệp còn phải dùng dự báo để tổ chức nhân lực, phương tiện và dịch vụ hợp lý, tránh khuyến khích tập trung đông khách vào cùng một nơi, cùng một thời điểm.
Dữ liệu dùng chung mới tạo được du lịch thông minh
Một doanh nghiệp có thể tối ưu khâu bán tour, nhưng quản lý quá tải, giao thông hay sức chịu tải đòi hỏi nhiều bên cùng hành động. Nếu cơ quan quản lý, địa phương, nơi lưu trú, đơn vị vận chuyển và điểm tham quan giữ dữ liệu trong những hệ thống không kết nối, bức tranh điểm đến vẫn chắp vá; AI cũng thiếu đầu vào đáng tin cậy. Vì thế, dữ liệu du lịch cần được chuẩn hóa, cập nhật và chia sẻ theo nguyên tắc rõ ràng.
Cơ sở dữ liệu dùng chung có thể hạn chế đầu tư trùng lặp ở khu vực công và tạo điều kiện để các mô hình AI hỗ trợ dự báo nhu cầu theo mùa, đánh giá hiệu quả xúc tiến hoặc điều phối thông tin điểm đến. Nhưng không nên lấy số lượng nền tảng hay mô hình được triển khai làm thước đo thành công. Cần chọn bài toán đo được, xác định bên chịu trách nhiệm về dữ liệu và kiểm tra xem khuyến nghị có thực sự làm thay đổi quyết định vận hành hay không.
Hải Phòng cho thấy dữ liệu số có thể tạo ích lợi cụ thể trước mắt. Kho VR360 cùng 40 video thuyết minh chuẩn hóa trên ứng dụng Hải Phòng Go giúp một doanh nghiệp lữ hành rút ngắn hơn 30% thời gian thiết kế tour. Khách có thể tìm hiểu điểm đến trước chuyến đi, còn doanh nghiệp giảm thời gian khảo sát và tính toán lộ trình thuận tiện hơn. Đây là nền tảng tốt, nhưng bước tiếp theo là kết nối dữ liệu vận hành để hỗ trợ quản lý toàn điểm đến.
Hải Phòng cần biến số hóa thành kết quả xanh
Ngày 30/9/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TU về phát triển du lịch thành phố đến năm 2030, định hướng đến năm 2045. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa Hải Phòng trở thành trung tâm du lịch trọng điểm của cả nước, đóng góp trên 5% GRDP thành phố. Thành phố cũng định hướng xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, kết nối dữ liệu dịch vụ để phục vụ quản lý, doanh nghiệp và du khách.
Định hướng xanh ở đây có mục tiêu cụ thể: đến năm 2030, 100% khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú và dịch vụ ven biển không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy; 100% xe vận tải du lịch trên đảo Cát Bà sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Dữ liệu có thể giúp theo dõi tiến độ, nhưng bản thân ứng dụng, cảm biến hay bảng điều khiển không làm giảm phát thải nếu cách vận hành không đổi.
Hải Phòng nên gắn các nền tảng số với những chỉ số môi trường và trải nghiệm có thể kiểm chứng: mức tập trung khách, tiêu thụ tài nguyên, chất thải và tỷ lệ phương tiện xanh. Khi các chỉ số ấy cùng được chia sẻ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, công nghệ mới trở thành công cụ điều hành thay vì một lớp trình diễn. Thước đo cuối cùng không phải là có bao nhiêu ứng dụng, mà là điểm đến giữ được sức hấp dẫn trong khi giảm áp lực lên thiên nhiên.
