Một hành trình âm nhạc nối ba miền
Concert Dân Chơi Dân Ca Day 2 là chương trình của Phương Mỹ Chi kết hợp dân ca Việt Nam với ngôn ngữ trình diễn đương đại, dẫn khán giả qua không gian văn hóa Bắc, Trung, Nam bằng âm nhạc, sân khấu và những cuộc gặp gỡ nghệ sĩ.
Đêm diễn diễn ra tối 7/11 tại Sân Đông, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội, tiếp nối hành trình đã được giới thiệu ở TP.HCM. Điểm đáng giá của cấu trúc ba miền không nằm ở việc xếp các ca khúc theo vùng, mà ở cách mỗi chặng có màu sắc trình diễn riêng. Phương Mỹ Chi giữ vai trò dẫn đường, còn phối khí và dàn dựng đưa chất liệu quen thuộc vào một không gian concert đương đại.
Mở đầu bằng intro “Dân Chơi Dân Ca” rồi nối sang “Bài Ca Đất Phương Nam”, nữ ca sĩ nhanh chóng xác lập sắc thái của đêm nhạc: gần gũi với âm hưởng dân gian nhưng không bị đóng khung trong hoài niệm. Đây là lựa chọn giúp âm nhạc ba miền trở thành mạch kể chuyện, thay vì chỉ là chủ đề trang trí.
Từ sắc màu miền Trung đến hội làng Bắc Bộ
Chặng miền Trung tạo ấn tượng bằng sự đa dạng trong cách dựng cảnh. “Buôn Trăng” mở ra không gian xanh với vầng trăng khuyết lớn và những dải lụa trắng; “Gối Gấm” nhấn vào chuyển động đội hình và vũ đạo. Đến “Ưng Cái Bụng”, sân khấu gợi hình ảnh ruộng bậc thang và đời sống người Ê Đê, khiến chất liệu văn hóa không chỉ nằm trong giai điệu mà còn hiện diện qua hoạt cảnh.
“Nữ Công Gia Chánh” có thêm Phương Ly, tạo biến chuyển mới cho tiết mục từng được chú ý ở TP.HCM. Sang chặng Bắc Bộ, phần dẫn chuyện của NSND Tự Long đưa khán giả vào liên khúc “Trẩy Hội Làng”, rồi nối với những màn kết hợp cùng Pháo và Double2T. Cách đặt rap bên cạnh âm hưởng dân gian có thể tạo tương phản, nhưng ở đây chính độ chênh ấy giúp chương trình giữ nhịp và tránh biến hành trình văn hóa thành một chuỗi minh họa đồng màu.
Điểm nhấn giàu ý nghĩa là “Thử Lòng Quân Tử”, tái hiện trích đoạn “Xin Huê Đố Huê” của Hát Xoan Phú Thọ với sự tham gia của bốn phường Xoan gốc. Bà Nguyễn Thị Lịch, Trùm phường Xoan An Thái và cố vấn văn hóa hát Xoan cho nữ ca sĩ, trực tiếp thực hiện nghi thức đánh trống cái. Sự hiện diện của nghệ nhân làm phần trình diễn có chiều sâu văn hóa hơn một màn tái dựng sân khấu.
Miền Nam, những cuộc gặp gỡ và cách làm mới
Ở chặng miền Nam, vùng âm nhạc gắn với thế mạnh của Phương Mỹ Chi, chương trình mở ra những màn kết hợp giàu tính giao lưu. “Liễu Yếu Đào Tơ” có NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Trinh Trinh ngâm thơ cải lương, cùng Bảo Định thổi sáo; “Dắt Anh Chơi” gợi không khí Lễ hội Cầu Ngư. Những tiết mục này đặt nghệ thuật truyền thống vào câu chuyện sân khấu thay vì chỉ dùng nó làm lớp âm thanh nền.
Màn trình diễn “Lỡ Thương Nhau” cùng Nguyễn Hùng là lần đầu ca khúc được đưa lên sân khấu live. Trong khi đó, bản remix “Thiên Đường Với Người Thương” và liên khúc “Lý Cò Style - Rock Hạt Gạo - Ếch Ngoài Đáy Giếng” cho thấy một hướng đi rõ ràng: giữ dấu vết dân gian nhưng thay đổi nhịp điệu, năng lượng và cách trình bày. “Xây Xẩm” kết hợp hát Xẩm với nền Rock, có NSND Thanh Ngoan góp giọng, là ví dụ nổi bật cho sự gặp gỡ ấy.
Hành trình có thêm sức nặng nhờ dàn nghệ sĩ và nghệ nhân đông đảo: NSND Tự Long, NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Trinh Trinh, Phương Ly, Pháo, Rhyder, Double2T, Nguyễn Hùng, Bảo Định và NSND Thanh Ngoan cùng góp mặt. Qua concert, Phương Mỹ Chi cho thấy làm mới dân ca Việt Nam không nhất thiết phải tách khỏi gốc rễ; điều quan trọng là tạo không gian để nghệ nhân, nghệ sĩ trẻ và khán giả cùng gặp nhau. Đó là lý do đêm diễn thuyết phục hơn một bộ sưu tập tiết mục: nó biến âm nhạc ba miền thành một hành trình có người kể, người truyền và người tiếp nhận.
