Một căn nhà 33m2 và định nghĩa mới về sống đủ
Không gian sống tối giản của NSƯT Chí Trung trong căn nhà 33m2 là ví dụ rõ ràng cho việc thiết kế căn hộ nhỏ có thể đáp ứng đủ nhu cầu, tối ưu hóa diện tích và vẫn giữ được cá tính, khi chủ nhà biết ưu tiên những gì thật sự cần cho sinh hoạt và ký ức của mình.
Thoạt nghe, nhiều người tin rằng sau hơn 45 năm gắn bó với nghề, một nghệ sĩ nổi tiếng chắc chắn sẽ sống trong biệt thự rộng rãi. Nhưng câu chuyện của NSƯT Chí Trung – gương mặt quen thuộc của sân khấu kịch và truyền hình Việt Nam – lại đi ngược. Ông chọn gắn bó với căn hộ tập thể nhỏ ở số 1 Tràng Tiền, nơi khởi nguồn chỉ là căn phòng 7m2 của bố mẹ, rồi chắt chiu mở rộng thành 33m2 qua nhiều lần sửa chữa và cơi nới. Trong một không gian khiêm tốn, ông không cố nhồi nhét tiện nghi phô trương, mà sắp xếp để mỗi mét vuông đều có lý do tồn tại. Đó là lựa chọn về lối sống, không chỉ là bài toán kiến trúc.
Tầng một: bài học tối giản trong phòng khách và bếp chữ U
Không gian tối giản ở tầng một của căn nhà là minh chứng thuyết phục rằng phòng khách hiện đại không nhất thiết phải nhiều đồ mà cần đúng đồ. Bên trong, nội thất được giới hạn vào một bộ sofa màu đen, tủ sách, vài món đồ lưu niệm và máy chạy bộ, đủ để phục vụ thói quen sinh hoạt của chủ nhân. Tất cả được đặt trong một nền thiết kế giản lược, giảm chi tiết thừa để mắt và cơ thể đều có chỗ nghỉ.
Điểm đáng chú ý trong thiết kế căn hộ nhỏ này là khu bếp chữ U, giải pháp đúng nghĩa tối ưu hóa diện tích: mọi thứ vừa tầm với, không lãng phí góc chết. Đây là kiểu bố trí mà nhiều căn hộ đô thị nên học, bởi nó cho phép di chuyển dạng vòng, tiết kiệm bước chân và thời gian. Câu chuyện không còn là bếp nhỏ hay to, mà là bếp có đủ gần để khiến chủ nhà thấy việc nấu nướng trở thành một phần tự nhiên của ngày sống, như cách Chí Trung tự học nấu ăn khi bắt đầu sống một mình.
Tầng hai: phòng ngủ, ánh sáng và ký ức cá nhân
Tầng hai của căn nhà là nơi cho thấy một khía cạnh khác của không gian tối giản: không lạnh lẽo, mà ấm và nhiều cảm xúc. Phòng ngủ có cửa sổ lớn để đón ánh sáng, điều gần như bắt buộc với thiết kế căn hộ nhỏ nếu không muốn không gian trở nên bí và nặng. Trọng tâm không phải là giường cầu kỳ, mà là một chiếc sập – đồ gỗ gụ gắn bó hơn 30 năm với căn phòng khách nhỏ, nay được nhắc đến như một phần ký ức khó mang theo khi ông chuẩn bị chuyển nhà.
Trên tường là những bức ảnh của ông và các con, biến phòng ngủ thành nơi lưu trữ hành trình gia đình hơn là phòng trưng bày thành tích. Đáng chú ý, Chí Trung – sinh năm 1961, con trai nghệ sĩ Quý Dương và nghệ sĩ violoncelle Phùng Thúy Lan – không chọn khoe nguồn gốc nghệ sĩ bằng các vật phẩm đắt tiền. Ông dành một số tủ cho sách, đồ gốm, đồ cổ, thậm chí gần 1.000 chiếc đĩa nhạc như một kho lưu trữ hoài niệm. Tối giản ở đây nghĩa là bỏ bớt đồ vô nghĩa, giữ lại những thứ nhắc mình về người thân, về thời gian.
Giới hạn căn hộ và lựa chọn sống nhẹ của người nghệ sĩ
Không gian sống của Chí Trung không phải không có hạn chế. Căn hộ chưa có sổ đỏ hay giấy chứng nhận, khiến việc mua bán, chuyển nhượng gặp nhiều cản trở và khó mang lại giá trị tài chính lớn như người ngoài tưởng tượng. Trải qua nhiều thập kỷ, căn nhà xuống cấp, bản thân ông muốn lắp thang máy để tiện di chuyển vì chân đau nhưng chưa được cấp phép sửa chữa. Điều này cho thấy một thực tế: thiết kế căn hộ nhỏ dù tối ưu đến đâu vẫn không thay thế được những vấn đề pháp lý và hạ tầng.
Thế nhưng, thay vì xem đó là bi kịch, ông chọn cách sống nhẹ. Ông công khai không đặt nặng chuyện phải an cư trong biệt thự, không xem sự dư dả vật chất là thước đo thành công. Điều đáng suy ngẫm là, dù đang chuẩn bị chuyển khỏi căn hộ để nhường mặt bằng cho quy hoạch không gian hồ Hoàn Kiếm, ông vẫn bình thản thanh lý đồ nội thất, xem việc chia tay một chiếc sập hay chiếc tủ hoa lan tây là chia sẻ ký ức với người khác, không phải mất mát. Căn nhà vì thế trở thành bài học: giới hạn vật chất không nhất thiết làm chật hẹp đời sống tinh thần.
Từ căn nhà 33m2 đến bài học cho người ở đô thị
Nhìn vào căn nhà 33m2 này, có thể rút ra một kết luận thẳng thắn: thiết kế căn hộ nhỏ là bài toán ưu tiên, không phải bài toán chạy theo mốt. Từ việc chọn nội thất ít nhưng đúng nhu cầu, bếp chữ U tận dụng tối đa diện tích, đến cách mở cửa sổ lớn để lấy sáng, tất cả đều hướng tới một không gian tối giản nhưng sống được, sống lâu, sống cùng ký ức.
Điều khiến câu chuyện của NSƯT Chí Trung đáng tham khảo cho những người sống ở đô thị chật chội không nằm ở số tầng hay đồ gỗ quý, mà ở thái độ với chốn ở. Ông chấp nhận giới hạn pháp lý, sửa chữa trong khả năng cho phép, đồng thời chuẩn bị sẵn kịch bản cho tuổi già: khi còn khỏe thì tự chăm mình, khi yếu sẽ dùng khoản tích lũy để thuê người hỗ trợ hoặc vào viện dưỡng lão. Căn nhà 33m2 vì thế trở thành nhắc nhở rằng tối ưu hóa diện tích là quan trọng, nhưng tối ưu cách sống trong diện tích ấy mới là cốt lõi.
