Mối đe dọa không cần một cú nhấp chuột
Coruna và DarkSword là các mã độc iPhone có khả năng khai thác lỗ hổng trong iOS để xâm nhập thiết bị, thu thập dữ liệu nhạy cảm và đe dọa tài khoản ngân hàng, đôi khi mà người dùng không nhận ra điều bất thường. Cảnh báo ngân hàng về hai mối đe dọa này vì thế không nên bị xem như lời nhắc cập nhật thông thường.
Các ngân hàng tại Việt Nam đã phát cảnh báo về Coruna và DarkSword. Theo thông tin được công bố, nguy cơ tập trung vào thiết bị chạy iOS 18.7 trở xuống chưa cài các bản vá tương ứng; một báo cáo khác nêu Coruna có thể ảnh hưởng các phiên bản từ iOS 13 đến 17.2.1. Đây không phải lý do để tự kết luận mọi iPhone đều đã nhiễm, nhưng là lý do rõ ràng để kiểm tra phiên bản iOS ngay.
DarkSword có thể hoạt động theo kiểu lây nhiễm không cần nhấp chuột: mã độc được cài khi người dùng truy cập trang web hợp pháp đã bị chèn mã độc, không nhất thiết phải bấm liên kết lạ hay tải ứng dụng. Khi xâm nhập thành công, mã độc có thể lấy mật khẩu, mã OTP, hình ảnh, cuộc trò chuyện và dữ liệu cá nhân. Quá trình này có thể diễn ra âm thầm, khiến việc chờ dấu hiệu bất thường mới hành động là một lựa chọn rủi ro.
Cập nhật iOS là bước phòng vệ cần làm trước
Cách xử lý thiết thực nhất là cập nhật iOS lên phiên bản mới nhất Apple hỗ trợ cho thiết bị và bật tự động cập nhật. ACB khuyến nghị người dùng cài bản iOS mới nhất; nếu thiết bị không hỗ trợ iOS 26 hoặc iOS 27, ngân hàng nêu iOS 18.7.7 là mức tối thiểu được khuyến nghị. Hãy kiểm tra phiên bản trong phần Cài đặt và cài đặt các bản vá bảo mật khả dụng, thay vì trì hoãn vì điện thoại vẫn có vẻ hoạt động bình thường.
Bản vá sửa lỗ hổng mà mã độc có thể lợi dụng; thiết bị đã được vá các lỗ hổng liên quan vẫn được bảo vệ trước biến thể này. Vì vậy, cập nhật iOS không phải biện pháp hình thức mà là hàng rào trực tiếp giữa thiết bị và đường xâm nhập đã biết. Với bảo mật iPhone, việc bật cập nhật tự động cũng giảm nguy cơ bỏ lỡ bản vá tiếp theo.
Cùng lúc, chỉ cài ứng dụng từ nhà phát triển đáng tin cậy, gỡ ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc không còn dùng, và rà soát quyền truy cập. Đừng cấp quyền màn hình, trợ năng, quản lý thiết bị hay cài hồ sơ cấu hình nếu chưa hiểu mục đích. Tránh liên kết đáng ngờ và ứng dụng lạ, nhưng cũng đừng cho rằng chỉ cần không bấm link là đã miễn nhiễm: cập nhật hệ điều hành mới là lớp phòng vệ cốt lõi.
SIM bị chiếm và điện thoại bị kiểm soát cũng đe dọa tài khoản
Mã độc không phải con đường duy nhất dẫn tới mất tài khoản. Kẻ gian có thể giả danh nhân viên nhà mạng, báo SIM sắp bị khóa hoặc mời nâng cấp miễn phí lên 5G/eSIM, rồi yêu cầu ảnh giấy tờ tùy thân, ảnh khuôn mặt và mã OTP. Nếu chiếm được SIM, chúng có thể nhận cuộc gọi và tin nhắn, trong đó có mã xác thực ngân hàng.
Một thủ đoạn khác là giả danh cơ quan, ngân hàng hoặc doanh nghiệp để gửi liên kết, ứng dụng với lý do xác minh danh tính hay cập nhật hồ sơ. Cung cấp thông tin đăng nhập, mật khẩu hoặc dữ liệu sinh trắc học có thể mở đường cho kẻ gian chiếm quyền điện thoại, đăng nhập tài khoản trên thiết bị khác hoặc thực hiện giao dịch trái phép. Vì thế, tuyệt đối không đưa mật khẩu, mã PIN, OTP, SafeKey, thông tin thẻ hay ảnh giấy tờ cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.
Nếu SIM đột ngột mất sóng hoặc nhận yêu cầu xác minh bất thường, hãy liên hệ nhà mạng qua kênh chính thức và ngân hàng ngay; không làm theo hướng dẫn từ cuộc gọi hay tin nhắn đáng ngờ. Với khách hàng ACB, ngân hàng cung cấp các số hỗ trợ (028) 38 247 247 và 1900 54 54 86. Khi nghi thiết bị nhiễm mã độc, liên hệ ngân hàng để được hỗ trợ bảo vệ hoặc khóa dịch vụ, đồng thời cân nhắc khôi phục cài đặt gốc theo hướng dẫn chính thức.
Đừng đợi tài khoản có giao dịch lạ mới hành động
Cảnh báo ngân hàng đáng chú ý không chỉ vì Coruna và DarkSword có thể lấy cắp dữ liệu, mà còn vì việc xâm nhập có thể kín đáo. Không thấy điện thoại chậm, không nhận thông báo lạ hay chưa phát hiện giao dịch gian lận đều không chứng minh thiết bị đã an toàn. Cập nhật iOS và giữ kín mã xác thực là hai việc người dùng có thể chủ động làm ngay.
Hãy xử lý theo thứ tự: cài bản iOS mới nhất tương thích, bật cập nhật tự động, rà soát ứng dụng và quyền truy cập, rồi kiểm tra các dấu hiệu bất thường ở SIM và tài khoản. Nếu nghi bị xâm nhập hoặc lộ thông tin, liên hệ ngân hàng qua số chính thức để yêu cầu hỗ trợ và khóa dịch vụ cần thiết; nếu có thiệt hại, làm theo hướng dẫn của ngân hàng và trình báo cơ quan công an.
Không có một thao tác nào thay thế được thói quen bảo mật, nhưng cập nhật iOS là bước có tác động trực tiếp tới các lỗ hổng đang bị nhắm tới. Hãy làm việc đó hôm nay, không chờ đến khi mã OTP bị lấy cắp hay tài khoản xuất hiện giao dịch bất thường.
