Lời hứa việc làm có thể là cửa ngõ của đường dây phạm pháp
Xuất nhập cảnh trái phép là việc đưa người qua biên giới hoặc ra vào một quốc gia ngoài các cửa khẩu, thủ tục và giấy tờ hợp pháp; hoạt động này có thể bị các đường dây lợi dụng để dụ dỗ, môi giới và đưa người vào tình thế nguy hiểm. Ngày 4/11, Công an tỉnh Tây Ninh cho biết đã khởi tố 15 bị can trong 7 vụ án về hành vi tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép. Đây không chỉ là con số xử lý hình sự: nó cho thấy lời mời việc nhẹ lương cao trên mạng có thể gắn với cả một đường dây đưa người, chứ không phải cơ hội việc làm đáng tin. Người tìm việc cần xem lời hứa “không cần hộ chiếu” là dấu hiệu cảnh báo, không phải ưu đãi.
Quy mô xử lý cho thấy vấn đề không dừng ở vài vụ lẻ
Trong ba tháng cao điểm phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép, lực lượng chức năng Tây Ninh phát hiện, xử lý 26 vụ với 55 đối tượng liên quan. Trong số đó, 7 vụ với 15 bị can bị khởi tố; 42 trường hợp khác bị xử phạt hành chính, tổng tiền phạt hơn 374 triệu đồng. Những con số này phản ánh nhiều mắt xích và nhiều dạng vi phạm, từ tổ chức, môi giới đến việc tự ý qua biên giới. Tây Ninh có hơn 368 km đường biên, tiếp giáp ba tỉnh của Campuchia; địa hình với đường mòn, lối mở tạo điều kiện để các đối tượng né kiểm soát. Vì vậy, cảnh báo người dân cần đi cùng kiểm tra lưu trú, tuần tra biên giới và xử lý người tổ chức đưa đón, dẫn đường.
Công an tỉnh cũng cho biết trong cùng thời gian đã phối hợp tiếp nhận 289 công dân Việt Nam bị Hoa Kỳ, Indonesia và Campuchia trục xuất qua các cửa khẩu; trong đó có 53 người Tây Ninh và một người thuộc diện truy nã. Đây là lời nhắc rằng hành trình ra nước ngoài không giấy tờ có thể kết thúc bằng việc bị trục xuất, thay vì công việc như quảng cáo.
Từ tin tuyển dụng đến cuộc vượt biên trong đêm
Thủ đoạn được cơ quan chức năng ghi nhận bắt đầu trên Zalo, Facebook hoặc Telegram, nơi các đối tượng đăng tin tuyển dụng tại Campuchia với lời mời việc nhẹ lương cao, hứa bao chi phí đi lại và không cần hộ chiếu. Sau khi dụ được người lao động, họ đưa người này đến nhà nghỉ hoặc nhà trọ gần biên giới, rồi tổ chức vượt biên trái phép vào ban đêm hoặc rạng sáng qua đường mòn, lối mở, sông rạch hay cánh đồng vắng. Việc bố trí người cảnh giới, đổi phương tiện và thay tuyến đường càng cho thấy đây không phải chuyến đi tự phát mà là hoạt động có tổ chức. Người nhận lời có thể mất quyền chủ động ngay từ lúc bị đưa đến khu vực biên giới; vì thế, không nên tin lời hứa chỉ vì tin tuyển dụng có vẻ hấp dẫn.
Mức thu nhập được quảng cáo bằng ngoại tệ không được nhắc lại ở đây: điều đáng chú ý là lời hứa không cần giấy tờ và bao trọn hành trình vốn mâu thuẫn với việc làm hợp pháp ở nước ngoài. Một nhà tuyển dụng yêu cầu đi lối kín, tránh cửa khẩu hoặc giao giấy tờ cho người môi giới là lý do đủ để dừng liên lạc và báo cơ quan chức năng.
Đi cửa khẩu hợp pháp, không tiếp tay đưa người
Cảnh báo thiết thực nhất dành cho người lao động là chỉ xuất nhập cảnh qua cửa khẩu hợp pháp và mang đủ giấy tờ theo quy định. Công an Tây Ninh khuyến cáo người dân cảnh giác với lời mời việc nhẹ lương cao trên mạng xã hội, đồng thời không tổ chức, môi giới, đưa đón hoặc dẫn đường cho người khác xuất nhập cảnh trái phép. Những lời mời đi không cần hộ chiếu không giúp tiết kiệm thủ tục; chúng có thể đẩy người lao động vào một hành trình ngoài vòng kiểm soát và khiến người hỗ trợ phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý. Muốn kiểm tra một công việc ở nước ngoài, hãy xác minh nhà tuyển dụng và điều kiện đi lại trước khi rời nhà, không giao phó quyết định cho người môi giới ẩn danh.
Kết luận, 15 bị can bị khởi tố trong 7 vụ án cùng 26 vụ, 55 đối tượng bị phát hiện cho thấy thủ đoạn dụ người qua biên giới cần được nhìn nhận như một nguy cơ hình sự, không phải lối tắt tìm việc. Từ chối chuyến đi không giấy tờ và không tham gia đường dây đưa người là cách bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.
