Vision Pro là gì khi bỏ qua giấc mơ tiêu dùng đại chúng?
Apple Vision Pro là một thiết bị thực tế ảo/ tăng cường dùng cho điện toán không gian, từng được định vị như sản phẩm tiêu dùng cao cấp nhưng hiện đang dần trở thành công cụ chuyên dụng trong y tế nhờ khả năng hiển thị dữ liệu 3D trực tiếp trong tầm nhìn của bác sĩ và phẫu thuật viên. Apple Vision Pro từng được Apple kỳ vọng mở ra một nền tảng tiêu dùng mới sau khi ra mắt vào năm 2024, nhưng thực tế chiếc kính này gần như không tìm được người mua trong đời sống hàng ngày và thị trường đại chúng gần như vắng bóng. Tuy nhiên, chính khi bị xem là “thất bại thương mại”, Apple Vision Pro y tế lại nổi lên như một câu chuyện khác: thiết bị bắt đầu bùng nổ trong phòng phẫu thuật, nơi yêu cầu khắt khe về độ chính xác và hiệu quả quan trọng hơn cả trải nghiệm giải trí.
Từ phòng khách vắng bóng đến Vision Pro trong phòng phẫu thuật
Thực tế phũ phàng là Vision Pro trong đời sống cá nhân “tìm được rất ít người dùng” và kế hoạch chinh phục thị trường tiêu dùng đại chúng gần như không diễn ra như Apple mong muốn. Sau lần làm mới sản phẩm vào tháng 10 và phản hồi yếu, đội ngũ Vision Pro bị giải tán, nhân sự bị phân tán sang các dự án khác, đồng thời ít nhất 60 nhân viên thuộc nhóm Vision Products Group bị sa thải. Một nguồn tin cho biết CEO kế nhiệm John Ternus đã đồng ý hủy cả phiên bản Vision Pro thứ hai lẫn phiên bản rẻ hơn “Vision Air”, với trọng tâm mới chuyển sang kính thông minh. Trong khi đó, các báo cáo cho thấy Apple đã tạm dừng phát triển màn hình cho phiên bản nhẹ và rẻ hơn, và giới phân tích không kỳ vọng Apple tung thêm headset mới trước cuối năm 2028. Nói cách khác, câu chuyện tiêu dùng của Vision Pro gần như bị gác lại vô thời hạn.
Apple Vision Pro y tế: Khi phẫu thuật thực tế ảo thành công hơn giải trí
Trong khi người dùng phổ thông quay lưng, Vision Pro phòng phẫu thuật lại trở thành “ngôi sao” mới. Trong y khoa, thiết bị này được dùng trong các ca phẫu thuật ở những chuyên ngành như tiết niệu và u xương, giải quyết bài toán lâu nay là bác sĩ phải liên tục rời mắt khỏi bệnh nhân để nhìn màn hình treo tường. Với Vision Pro, dữ liệu CT và MRI 3D được chiếu thẳng vào trường nhìn của bác sĩ trong lúc phẫu thuật, biến ca mổ thành một dạng phẫu thuật thực tế ảo tinh vi. Ứng dụng cốt lõi cho công nghệ VR y tế này do một viện nghiên cứu công nghệ và một bệnh viện đại học phát triển cho các loại kính tiêu chuẩn, trong đó có Apple Vision Pro. Quan trọng hơn, họ nhấn mạnh giải pháp này giúp giảm đáng kể chi phí hệ thống và làm cho điện toán không gian khả thi với các bệnh viện có ngân sách khiêm tốn.
Hiệu quả trong phẫu thuật nhãn khoa: số phút tiết kiệm quan trọng hơn số đơn hàng
Một trong những minh chứng thuyết phục nhất cho Apple Vision Pro y tế đến từ lĩnh vực nhãn khoa. Một nghiên cứu tại một viện mắt thuộc một trường đại học ở San Diego, được đăng trên tạp chí chuyên ngành, cho thấy khi dùng Vision Pro trong phẫu thuật dacryocystorhinostomy (phẫu thuật túi lệ và hốc mũi), thời gian mổ giảm 19% so với khi dùng màn hình truyền thống, tương đương tiết kiệm trung bình 8,3 phút cho mỗi ca. Đây là dạng phẫu thuật thực tế ảo được tích hợp ngay vào quy trình mổ, giúp bác sĩ vừa thao tác trên bệnh nhân vừa quan sát dữ liệu hình ảnh chi tiết trong không gian 3D. Nghiên cứu cũng ghi nhận các phẫu thuật viên cảm thấy gánh nặng công việc giảm, tư thế đầu và cổ trung lập hơn, nghĩa là ít mỏi hơn trong những ca mổ kéo dài. Trong bối cảnh phòng mổ, những phút tiết kiệm và sức khỏe bác sĩ quan trọng hơn nhiều so với số thiết bị bán ra.
VR vượt khỏi giải trí: bài học từ cú rẽ của Vision Pro
Sự chuyển dịch của Vision Pro từ sản phẩm tiêu dùng thất bại sang công cụ y tế thành công cho thấy công nghệ VR y tế có con đường riêng, độc lập với thế giới game và giải trí. Trong phòng phẫu thuật, giá trị của Vision Pro không nằm ở “wow” effect mà ở việc rút ngắn thời gian mổ, cải thiện tư thế làm việc và giảm chi phí hệ thống cho bệnh viện. Ở cấp chiến lược, việc Apple dừng kế hoạch headset mới, hủy phiên bản Vision Pro thứ hai và Vision Air, đồng thời chuyển sang tập trung kính thông minh cho thấy hãng đang tìm một hình thức phần cứng phù hợp hơn với nhu cầu dài hạn. Câu chuyện Vision Pro phòng phẫu thuật nhắc chúng ta rằng những công nghệ tưởng như “thừa thãi” với người dùng phổ thông vẫn có thể trở thành xương sống trong các lĩnh vực chuyên sâu, nơi hiệu quả và độ chính xác quan trọng hơn mọi thứ khác.
