Lừa đảo qua Zalo là gì và vì sao đáng sợ hơn trước?
Lừa đảo qua Zalo là hình thức kẻ gian dùng tài khoản Zalo giả mạo người quen hoặc cơ quan chức năng để gửi tin nhắn giả mạo, dẫn dụ nạn nhân làm theo các hướng dẫn như vay mượn tiền, chuyển khoản hoặc truy cập đường link lạ, từ đó chiếm đoạt tài sản và quyền kiểm soát tài khoản của nạn nhân thông qua việc lợi dụng niềm tin cá nhân và sự chủ quan khi giao dịch online.
Điểm đáng sợ ở các vụ lừa đảo qua Zalo hiện nay là chúng không còn vụng về kiểu “nhắn xin tiền” ngay lập tức, mà xây dựng thành cả một kịch bản nhiều bước. Đối tượng tạo một tài khoản có tên và ảnh giống y hệt người thân, trò chuyện bình thường rồi khéo léo hướng nạn nhân thực hiện hành vi tài chính như gọi cho người thân qua Facebook để hỏi vay tiền hoặc xác nhận giao dịch. Khi nạn nhân đã tin tưởng, chúng mới tung những hình ảnh giao dịch, thông báo chuyển khoản giả, rồi yêu cầu “chuyển thêm để xác nhận, kích hoạt, hoàn tất giao dịch”. Cách tiếp cận này đánh thẳng vào tâm lý: “người quen hỏi thì khó từ chối”, khiến người dùng dễ bỏ qua cảnh giác. Nếu tiếp tục chủ quan, bạn không chỉ mất tiền mà còn đối mặt nguy cơ bị chiếm quyền sử dụng các tài khoản trực tuyến.
Kịch bản giả mạo người quen trên Zalo: Từ tin nhắn thân thiết đến mất tiền
Một vụ việc tại Phú Thọ cho thấy rõ sự tinh vi của hình thức lừa đảo qua Zalo: kẻ gian tạo tài khoản với tên và ảnh đại diện tương tự người thân của nạn nhân, nhưng không vội vàng đề nghị cho vay tiền. Thay vào đó, chúng nhắn tin nhờ người nhận gọi qua Facebook cho người thân, giả vờ hỏi vay 20 triệu đồng để mua quà tặng vợ. Nếu nạn nhân làm theo mà không xác minh độc lập, câu chuyện sẽ tiếp tục được bồi đắp bằng các lý do “giao dịch lỗi”, “chưa nhận được tiền”, “cần chuyển thêm để hoàn tất”.
Thủ đoạn này lợi dụng trực tiếp tâm lý tin tưởng người quen của nạn nhân. Người nhắn tin có thể là kẻ đã chiếm quyền sử dụng tài khoản thật hoặc lập tài khoản giả mạo. Đáng nói hơn, nhiều người vẫn đánh đồng “tên và avatar giống người thân” với “tài khoản an toàn”, dẫn đến việc chỉ xác định danh tính qua những gì hiển thị trên Zalo. Đây là thói quen cực nguy hiểm. Cơ quan công an đã phải phát đi cảnh báo rằng không được xác định danh tính người liên hệ chỉ dựa vào tên, ảnh đại diện hoặc thông tin hiển thị trên ứng dụng. Nếu không thay đổi tư duy, bất kỳ cuộc trò chuyện nào với “người quen” trên mạng xã hội đều có thể trở thành cái bẫy tài chính.
Tin nhắn giả mạo cơ quan chức năng: Link phạt nguội là chiếc bẫy OTP
Song song với giả mạo người quen, các tin nhắn giả mạo cơ quan chức năng qua Zalo, Messenger, SMS đang bùng nổ. Nội dung thường là thông báo phương tiện của người nhận vi phạm giao thông, kèm theo yêu cầu truy cập đường link để “xem chi tiết vi phạm”, “xác nhận thông tin” hoặc “nộp phạt trực tuyến”. Bề ngoài, những website này có giao diện giống cổng thông tin của cơ quan chức năng, khiến người dùng càng thêm chủ quan.
Khi truy cập, nạn nhân bị yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP. Một khi những dữ liệu này rơi vào tay kẻ gian, chúng có thể chiếm đoạt toàn bộ số tiền trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân. Thậm chí, kẻ gian còn gọi điện trực tiếp, tự xưng là cán bộ, đọc vanh vách một số thông tin về phương tiện để tạo lòng tin rồi thúc ép “nộp phạt” ngay. Điều quan trọng cần khẳng định là cơ quan chức năng không gửi tin nhắn kèm đường link lạ để yêu cầu người dân nộp phạt. Nếu bạn vẫn tin vào những đường link tự xưng “phạt nguội”, thì mỗi lần nhập OTP là một lần bạn đưa chìa khóa tài khoản ngân hàng cho kẻ lừa đảo.
Cách nhận diện tin nhắn giả mạo và bảo vệ tài khoản Zalo trước cảnh báo scam
Trước làn sóng cảnh báo scam, người dùng cần thay đổi cách phản ứng với mọi tin nhắn bất thường trên Zalo, Messenger và SMS. Nguyên tắc đầu tiên: không làm theo bất kỳ hướng dẫn nào liên quan đến vay tiền, chuyển khoản, nhận tiền hoặc cung cấp thông tin tài khoản nếu chỉ dựa vào nội dung tin nhắn và avatar hiển thị. Thay vì tin, hãy xác minh: gọi trực tiếp đến số điện thoại đã lưu của người thân, hoặc gặp mặt nếu có thể. Nếu người tự xưng cơ quan chức năng gửi link “phạt nguội”, hãy bỏ qua và chủ động kiểm tra thông tin qua ứng dụng, website chính thức.
Để bảo vệ tài khoản Zalo, bạn tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin ngân hàng và dữ liệu cá nhân qua điện thoại hay mạng xã hội. Không truy cập đường link không rõ nguồn gốc, không cài đặt ứng dụng từ file APK hoặc nguồn không xác định. Đồng thời, nên kích hoạt các tính năng bảo mật, xác thực hai lớp và thường xuyên kiểm tra hoạt động đăng nhập trên tất cả tài khoản trực tuyến. Khi phát hiện tài khoản có dấu hiệu bị chiếm quyền sử dụng hoặc nghi đã giao dịch với đối tượng lừa đảo, cần liên hệ ngân hàng để hỗ trợ khóa giao dịch và trình báo ngay cho cơ quan công an nơi gần nhất. Internet không bao giờ hoàn toàn an toàn; chính thái độ cảnh giác và thói quen kiểm chứng thông tin mới là “tường lửa” quan trọng nhất bảo vệ bạn và người thân.
