Khi nâng ngực biến thành cuộc chiến với vi khuẩn NTM
Nhiễm vi khuẩn NTM sau nâng ngực là tình trạng nhiễm trùng mạn tính tại vùng đặt túi, do nhóm Mycobacteria không điển hình gây ra, khiến vết mổ chảy dịch kéo dài, khó liền dù đã tháo vật liệu nhân tạo và dùng kháng sinh thường quy. Trường hợp chị L.T.L, 38 tuổi, ở Thanh Hóa, là ví dụ điển hình cho mức độ dai dẳng và “lì lợm” của loại nhiễm khuẩn này. Điểm mấu chốt của ca bệnh không phải ở chuyện nhiễm trùng sau phẫu thuật – điều vốn đã được biết đến – mà ở chỗ chảy dịch sau phẫu thuật kéo dài, không đáp ứng điều trị thông thường, ngay cả khi túi ngực đã được tháo ra nhiều tuần. Nếu coi vết thương lâu khô chỉ là “tai biến nhỏ”, người bệnh và cả bác sĩ dễ bỏ lỡ tín hiệu cho thấy một nhiễm khuẩn hiếm nhưng nguy hiểm đang âm thầm tồn tại.
Hai lần nâng ngực, cùng một kết thúc: nhiễm trùng dai dẳng
Chị L.T.L, 38 tuổi, thực hiện đặt túi ngực lần đầu tại một cơ sở y tế khoảng 9 tháng trước và sớm phải tháo túi vì nhiễm trùng kéo dài. Dù đã trải qua một lần biến chứng nâng ngực, nhu cầu thẩm mỹ vẫn thôi thúc chị đặt túi lần hai cách đây 6–7 tuần. Chỉ 1–2 tuần sau phẫu thuật, vùng can thiệp bắt đầu chảy dịch, rồi mủ; túi ngực được tháo, vết thương được làm sạch và dùng kháng sinh như một nhiễm khuẩn vết mổ thông thường. Sai lầm ở đây là niềm tin rằng “tháo túi là xong”. Sau 2–3 tuần, vết mổ vẫn không liền, chảy dịch liên tục từ khoang từng đặt túi khiến chị phải tìm đến bệnh viện chuyên ngành bệnh nhiệt đới. Theo các bác sĩ, “vết thương liền bên ngoài chưa đồng nghĩa với việc nhiễm trùng đã được kiểm soát hoàn toàn” – nếu vi khuẩn vẫn còn trong mô, tổn thương có thể tái phát.
Ổ áp xe ẩn và vi khuẩn NTM: vì sao tháo túi vẫn không hết dịch?
Tại khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, các bác sĩ nhận thấy tổn thương của chị L. không giống nhiễm trùng vết mổ thông thường: dịch tiết nhầy, dạng gel, kéo dài; khoang từng đặt túi không liền dù túi đã tháo từ nhiều tuần. Với tiền sử nhiễm trùng sau nâng ngực lần đầu và tổn thương bất thường, họ nghi ngờ nhiễm vi khuẩn NTM – nhóm vi khuẩn sống tự nhiên trong môi trường, có thể gây nhiễm trùng da, mô mềm liên quan tới thủ thuật xâm lấn hoặc vật liệu nhân tạo. Kiểm tra sâu khoang đặt túi, bác sĩ phát hiện một ổ áp xe nhỏ vẫn tồn tại, hai bề mặt mô chưa liền với nhau. Đây là lời nhắc rõ ràng rằng trong nhiễm vi khuẩn sau nâng ngực, tháo túi không đủ nếu ổ viêm không được lấy hết và vi khuẩn đặc biệt không bị nhận diện. Điều trị phải đi kèm lấy bệnh phẩm xét nghiệm, xác định đúng tác nhân, rồi mới có thể kiểm soát được ổ nhiễm.
NTM khiến vết thương "lì lợm": thách thức chẩn đoán và điều trị
NTM là nhóm vi khuẩn đặc biệt ở chỗ bệnh có thể diễn biến âm thầm, dai dẳng, biểu hiện không điển hình: vết thương lâu liền, rỉ dịch kéo dài, áp xe nhỏ, tái phát nhiều lần. NTM thường không đáp ứng với những kháng sinh thường dùng cho nhiễm khuẩn vết mổ, nên nếu không xét nghiệm chuyên biệt để tìm đúng tác nhân, việc điều trị vừa kéo dài vừa không hiệu quả. Nói cách khác, đây là loại nhiễm trùng đủ hiếm để dễ bị bỏ qua, nhưng đủ dai dẳng để hành người bệnh đến kiệt sức. Trong ca này, ê-kíp vừa mở và làm sạch ổ tổn thương, loại bỏ tổ chức viêm, vừa áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC) để kiểm soát lượng dịch tiết và hỗ trợ liền vết thương. Chỉ trong khoảng một tuần, hệ thống VAC đã hút ra hơn 500 ml dịch từ vùng tổn thương, cho thấy ổ nhiễm tồn tại sâu rộng hơn nhiều so với những gì bề mặt da thể hiện. Đây là minh chứng rõ ràng rằng chảy dịch sau phẫu thuật không bao giờ nên bị xem nhẹ.
Bài học cho người muốn nâng ngực: chọn nơi an toàn, đừng coi nhẹ chảy dịch
Ca nhiễm NTM của chị L. không chỉ là câu chuyện cá nhân đau đớn mà là lời cảnh báo cho bất kỳ ai đang cân nhắc nâng ngực. Các biến chứng nâng ngực liên quan đến túi độn hoặc vật liệu nhân tạo, khi kèm nhiễm trùng phức tạp, thường đòi hỏi sự phối hợp nhiều chuyên khoa, xử trí cả tổn thương lẫn căn nguyên vi khuẩn. TS.BS Dương Mạnh Chiến khuyến cáo người có nhu cầu phẫu thuật thẩm mỹ, đặc biệt là các can thiệp đặt túi độn hoặc vật liệu nhân tạo, cần lựa chọn cơ sở y tế chuyên khoa được cấp phép. Người bệnh cũng phải thay đổi cách nhìn: chảy dịch sau phẫu thuật, vết thương lâu khô, tái phát nhiều lần không phải là “giá phải trả cho làm đẹp” mà là dấu hiệu cần được thăm khám chuyên sâu, xét nghiệm vi khuẩn đặc hiệu. Nhiễm NTM có thể tồn tại rất lâu sau khi túi đã tháo nếu không được nhận diện đúng và điều trị tới nơi tới chốn.
