NTM sau nâng ngực là gì và vì sao tháo túi vẫn chảy dịch?
Nhiễm vi khuẩn NTM sau nâng ngực là tình trạng vi khuẩn Mycobacteria không điển hình xâm nhập vào vùng đặt túi, gây nhiễm trùng dai dẳng, vết thương không liền, chảy dịch kéo dài và có thể tiếp tục tồn tại ngay cả khi túi ngực đã được tháo bỏ, buộc người bệnh phải điều trị chuyên khoa lâu dài và theo dõi sát tại bệnh viện tuyến trung ương. Góc nhìn thẳng thắn: nhiều người nghĩ rằng khi gặp nhiễm trùng sau nâng ngực, tháo túi là “giải pháp cuối cùng” và sau đó vết thương sẽ tự phục hồi. Trường hợp chị L.T.L., 38 tuổi, bị nhiễm trùng dai dẳng sau hai lần phẫu thuật nâng ngực chứng minh điều ngược lại: dù đã tháo túi, làm sạch tổn thương, dùng kháng sinh và chăm sóc vết thương, sau 2–3 tuần vùng mổ vẫn không liền, liên tục tiết dịch. Các bác sĩ đã phải nghi ngờ vi khuẩn NTM – một loại vi khuẩn sống trong môi trường, có khả năng gây nhiễm trùng da và mô mềm, đặc biệt khi có sử dụng vật liệu nhân tạo như túi độn ngực.
Vì sao nhiễm NTM là biến chứng phẫu thuật ngực nguy hiểm nhưng dễ bị bỏ qua?
NTM là nhóm vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong môi trường, một số loài có thể gây nhiễm trùng da, mô mềm và liên quan đến các thủ thuật xâm lấn, phẫu thuật có vật liệu nhân tạo như túi độn ngực. Nghe có vẻ xa lạ, nhưng đây là biến chứng phẫu thuật ngực đáng sợ vì nó diễn biến âm thầm, kéo dài và không điển hình: vết thương lâu liền, rỉ dịch kéo dài, xuất hiện ổ áp xe hoặc tổn thương tái phát. Quan điểm cần nói rõ: chính vì hiếm gặp nên nhiễm NTM sau nâng ngực dễ bị nhầm với nhiễm trùng vết mổ thông thường, dẫn tới điều trị kháng sinh “theo thói quen” mà không kiểm tra căn nguyên. Vi khuẩn này lại có thể không đáp ứng với các kháng sinh thường dùng cho nhiễm khuẩn vết mổ, khiến điều trị kéo dài và thất bại nếu không xác định đúng tác nhân. Điều này lý giải vì sao ngay cả khi khoang đặt túi đã tháo vật liệu, các bác sĩ vẫn phát hiện một ổ áp xe nhỏ, hai bề mặt mô chưa liền và phải áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC), hút ra hơn 500 ml dịch chỉ trong khoảng một tuần.
Nhận biết sớm: chảy dịch kéo dài không phải “vết thương chậm lành” bình thường
Nếu bạn vừa nâng ngực, mọi dấu hiệu nhiễm trùng sau nâng ngực cần được nhìn với thái độ cảnh giác, không phải chờ đợi xem “có tự hết không”. Trường hợp chị L. cho thấy một mô hình đáng báo động: chỉ 1–2 tuần sau phẫu thuật, vùng can thiệp bắt đầu chảy dịch, chảy mủ; dù đã quay lại cơ sở phẫu thuật để tháo túi, làm sạch tổn thương, dùng kháng sinh và chăm sóc vết thương, sau 2–3 tuần vết thương vẫn không liền, liên tục tiết dịch. Các bác sĩ chuyên khoa nhấn mạnh: sau phẫu thuật, nếu vết thương lâu liền, liên tục rỉ dịch hoặc mủ, xuất hiện áp xe, tái phát hoặc không cải thiện dù đã dùng kháng sinh, người bệnh phải đến cơ sở y tế có chuyên môn để tìm nguyên nhân và điều trị đúng hướng, thay vì tự điều trị hoặc kéo dài việc dùng thuốc theo kinh nghiệm. Một điểm quan trọng phải nhớ là “vết thương liền bên ngoài chưa đồng nghĩa với việc nhiễm trùng đã được kiểm soát hoàn toàn. Nếu tác nhân vẫn còn tồn tại trong mô, tổn thương có thể tái phát”, bác sĩ Nguyễn Ngọc Linh lưu ý.
Khi nào cần đi cấp cứu và yêu cầu xét nghiệm cấy vi khuẩn NTM?
Quan điểm thẳng: nếu biến chứng phẫu thuật ngực kéo dài quá mốc hồi phục thông thường, bạn không nên chấp nhận câu trả lời mơ hồ kiểu “do cơ địa” hay tiếp tục dùng thêm kháng sinh mà không xét nghiệm. Với nhiễm NTM, điều trị không chỉ dừng ở làm sạch vết thương mà có thể phải phối hợp kiểm soát ổ nhiễm tại chỗ với thuốc kháng NTM trong nhiều tháng. Bạn cần đi khám cấp cứu tại bệnh viện tuyến trung ương hoặc cơ sở có chuyên môn về bệnh truyền nhiễm, phẫu thuật tạo hình nếu: (1) vết mổ ngực chảy dịch kéo dài sau vài tuần, (2) xuất hiện áp xe, đau nhiều, sốt hoặc mệt mỏi toàn thân, (3) đã dùng kháng sinh theo chỉ định mà không cải thiện. Tại đây, bác sĩ sẽ mở và làm sạch ổ tổn thương, lấy bệnh phẩm để xác định tác nhân, từ đó lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp. Người bệnh nhiễm trùng phức tạp liên quan đến vật liệu nhân tạo thường cần phối hợp nhiều chuyên khoa, nhiều phương pháp khác nhau và được theo dõi lâu dài.
Làm đẹp an toàn: chọn cơ sở đúng và dám đòi hỏi quyền được xét nghiệm
Thông điệp cuối cùng không dễ nghe nhưng cần thiết: nhiễm trùng sau nâng ngực, đặc biệt do vi khuẩn NTM, là cái giá quá đắt cho việc chọn sai nơi phẫu thuật và xem nhẹ quy trình vô khuẩn. Các bác sĩ khuyến cáo người có nhu cầu phẫu thuật thẩm mỹ, nhất là các can thiệp đặt túi độn hoặc vật liệu nhân tạo, phải lựa chọn cơ sở y tế chuyên khoa được cấp phép, có đầy đủ điều kiện phẫu thuật, vô khuẩn, gây mê – hồi sức và có khả năng theo dõi, xử trí biến chứng. Và khi có dấu hiệu bất thường – vết thương lâu liền, chảy dịch kéo dài, áp xe tái phát, không đáp ứng với kháng sinh – hãy chủ động yêu cầu bác sĩ giải thích rõ ràng, làm xét nghiệm cấy vi khuẩn, gửi bạn đến bác sĩ chuyên khoa nếu cần. Đừng chấp nhận việc điều trị kéo dài bằng thuốc “theo kinh nghiệm” mà không có chẩn đoán chính xác. Làm đẹp không chỉ là kết quả hình thể, mà trước hết phải bảo đảm an toàn cho người bệnh.
