Đóng bảo hiểm đúng hạn là lớp bảo vệ thiết thực
Chậm đóng BHXH là việc người sử dụng lao động không nộp đầy đủ khoản bảo hiểm bắt buộc đúng thời hạn, khiến quá trình tham gia và thụ hưởng chế độ của người lao động có thể bị ảnh hưởng. Đây không phải sai sót hành chính vô hại: khi phát sinh nhu cầu giải quyết chế độ, người lao động có thể gặp khó khăn trong việc xác nhận thời gian tham gia hoặc hoàn tất hồ sơ. Trốn đóng BHXH còn nghiêm trọng hơn vì làm suy yếu nguồn quỹ dành để chi trả các quyền lợi an sinh. Do đó, kiểm tra và xử lý vi phạm phải đi cùng yêu cầu khắc phục, thay vì dừng ở việc ghi nhận sai phạm. Người lao động cần được bảo vệ bằng dữ liệu đóng góp chính xác và nghĩa vụ được thực hiện đầy đủ, đúng hạn. Đó là điều kiện thiết yếu để quyền lợi BHXH không chỉ tồn tại trên giấy.
Hà Tĩnh tăng kiểm tra, yêu cầu khắc phục sai phạm
Trước tình trạng một số đơn vị vi phạm quy định đăng ký tham gia, đóng bảo hiểm và sử dụng quỹ BHYT, BHXH Hà Tĩnh đổi mới công tác kiểm tra, giám sát nhằm phát hiện và yêu cầu khắc phục. Trong 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan này kiểm tra chuyên ngành tại 47 đơn vị, doanh nghiệp sử dụng lao động. Qua đó, phát hiện 59 lao động chưa tham gia BHXH, BHYT, BHTN theo quy định, với số tiền truy thu hơn 174 triệu đồng; 49 lao động đóng thiếu thời gian hoặc mức đóng, số tiền truy thu gần 137 triệu đồng. Cùng kỳ, các đoàn kiểm tra, phòng nghiệp vụ và BHXH cơ sở thu hồi hơn 25,5 tỷ đồng từ các đơn vị chậm đóng. Những con số này cho thấy kiểm tra có giá trị khi kéo theo truy thu và chấn chỉnh cụ thể, giúp khôi phục phần đóng góp gắn trực tiếp với quyền lợi người lao động.
Giám sát cũng cần bao quát việc chi trả và sử dụng quỹ, không chỉ nghĩa vụ đóng của doanh nghiệp. Trong 10 tháng đầu năm 2026, BHXH Hà Tĩnh kiểm tra 11 cơ sở khám, chữa bệnh BHYT và xác minh một trường hợp tại nơi cư trú của người bệnh sau phản ánh. Cơ quan này thu hồi gần 2,84 tỷ đồng chi phí khám chữa bệnh BHYT thanh toán không đúng quy định. Đây là lý do kiểm tra BHYT có ý nghĩa với người tham gia: vừa góp phần bảo vệ quỹ, vừa tạo cơ sở để việc thanh toán đúng quy định. Theo kế hoạch được nêu, BHXH tỉnh sẽ tiếp tục kiểm tra có trọng tâm, phân tích dữ liệu để nhận diện nguy cơ và theo dõi việc khắc phục sau kiểm tra.
Đối thoại và phối hợp liên ngành để xử lý nợ bảo hiểm
Sáng 19/11/2026, BHXH cơ sở Thăng Bình phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6, thành phố Đà Nẵng, tổ chức tuyên truyền, đối thoại về các quy định mới của Luật BHXH năm 2024 và luật sửa đổi về BHYT; đồng thời làm việc với đơn vị sử dụng lao động chậm đóng BHXH, BHYT tính đến hết tháng 10/2026. Cách làm này có sức thuyết phục hơn một đợt nhắc nợ đơn lẻ: doanh nghiệp được giải đáp về đối tượng, mức đóng, hồ sơ và trách nhiệm, còn cơ quan chức năng có dịp yêu cầu xác định nguyên nhân, lập kế hoạch và cam kết thời hạn khắc phục. Tuy nhiên, đối thoại chỉ phát huy tác dụng nếu đi kèm kiểm tra và theo dõi. Hai cơ quan dự kiến trao đổi thông tin, rà soát, phân loại, xác minh các trường hợp chậm hoặc trốn đóng, chú trọng khoản nợ kéo dài và hành vi cố tình chây ỳ.
Bảo vệ quyền lợi cần bắt đầu từ việc thực hiện nghĩa vụ
Luật BHXH năm 2024 và luật sửa đổi về BHYT được phổ biến tại hội nghị Thăng Bình có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, với các quy định mở rộng đối tượng tham gia, cải thiện quyền lợi thụ hưởng và tăng trách nhiệm của người sử dụng lao động. Các biện pháp xử lý chậm đóng, trốn đóng cũng được bổ sung. Nhưng quy định chỉ bảo vệ được người lao động khi tiền đóng và thời gian tham gia được ghi nhận đầy đủ. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động rà soát khoản còn thiếu, trao đổi vướng mắc và thực hiện đúng nghĩa vụ BHXH, BHYT, BHTN; cơ quan chức năng cần tiếp tục giám sát, đôn đốc và xử lý vi phạm đến khi có kết quả. Tăng kiểm tra ở Hà Tĩnh và phối hợp giữa BHXH với Viện Kiểm sát tại Thăng Bình là những hướng đi cần thiết. Kết luận rõ ràng: đóng đủ, đúng hạn không phải thủ tục phụ, mà là nền tảng để người lao động tiếp cận quyền lợi an sinh khi cần.






