Nghị quyết 57 cần được đo bằng thay đổi cụ thể
Nghị quyết 57 là định hướng của Bộ Chính trị nhằm phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, với mục tiêu đưa các lĩnh vực này vào giải quyết những vấn đề phát triển cụ thể. Hai cách triển khai tại Tuyên Quang và An Giang cho thấy nghị quyết chỉ có sức nặng khi được chuyển thành nhiệm vụ, người chịu trách nhiệm và lợi ích người dân có thể nhận ra. Tuyên Quang đang chứng minh kết quả qua cải cách thủ tục, dịch vụ số và hỗ trợ sản xuất; An Giang lựa chọn cách phối hợp với cơ quan Trung ương để xây dựng chương trình dài hạn, xác định ưu tiên và tháo gỡ điểm nghẽn. Đây không phải hai hướng đối lập: một bên nhấn vào năng lực thực thi đã có, bên kia tổ chức khuôn khổ cho chặng đường sắp tới. Tuy vậy, cả hai sẽ được đánh giá cuối cùng bằng khả năng biến chính sách thành năng suất và chất lượng sống.
Tuyên Quang: từ nhiệm vụ khoa học đến tiện ích thường ngày
Tuyên Quang chọn cách đặt khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sát với bài toán địa phương, thay vì tách nghiên cứu khỏi nơi ứng dụng. Tỉnh theo dõi 40 đề tài, dự án khoa học, gồm 38 đề tài cấp tỉnh và hai đề tài cấp bộ, cùng hoạt động của bảy tổ chức khoa học và công nghệ. Năm 2026, tỉnh hoàn tất tuyển chọn và lập hội đồng đánh giá 23 nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đợt đầu, đồng thời chuẩn bị đặt hàng đợt hai và kế hoạch năm 2027. Bốn doanh nghiệp, hợp tác xã nhận hỗ trợ trực tiếp để nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật nâng năng suất và giá trị sản phẩm. Kết quả dễ thấy với người dân là cải cách hành chính: 1.613 thủ tục được đưa vào phương án đơn giản hóa, trong đó 980 thủ tục giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết. Đây là thước đo thực chất hơn số lượng nền tảng được xây dựng.
Cách làm ấy còn mở rộng từ cơ quan công quyền đến đời sống số. Toàn bộ 378 cơ sở y tế đã khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước gắn chip, hơn 94% lượt tra cứu thành công; các cơ sở đều liên thông Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Mạng lưới tổ công nghệ số cộng đồng có mặt tại 100% thôn, tổ dân phố, còn 185 đội thanh niên với 7.800 đoàn viên hướng dẫn người dân dùng VNeID, thanh toán không tiền mặt và nộp hồ sơ trực tuyến. Điểm đáng ghi nhận là chuyển đổi số địa phương không chỉ được xem như việc trang bị hạ tầng, mà còn là kỹ năng và khả năng tiếp cận dịch vụ. Tuy nhiên, duy trì hiệu quả sau các chiến dịch hỗ trợ sẽ là phép thử: người dân cần tự sử dụng được tiện ích, còn doanh nghiệp cần thấy công nghệ góp phần nâng giá trị sản phẩm.
An Giang: phối hợp Trung ương, định hình ưu tiên dài hạn
An Giang triển khai Nghị quyết 57 qua một chương trình phối hợp với cơ quan Trung ương. Chương trình do Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng ký thay mặt Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Hoàng Giang ký thay Trưởng ban. Trọng tâm là cơ chế phối hợp hai chiều: Trung ương hỗ trợ tỉnh tạo đột phá, còn thực tiễn An Giang trở thành kênh phản hồi để nhận diện điểm nghẽn và góp phần hoàn thiện chính sách. Đây là lựa chọn có ý nghĩa với địa phương có nhiều lĩnh vực kinh tế đặc thù: thay vì chỉ liệt kê dự án công nghệ, tỉnh gắn chương trình với chiến lược khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn 2045. Mỗi nhiệm vụ phải rõ người, việc, thời hạn, trách nhiệm, sản phẩm và thẩm quyền; hai cơ quan dự kiến luân phiên đánh giá hằng năm và tổng kết sau năm năm.
Ưu tiên của An Giang phản ánh cấu trúc kinh tế và không gian phát triển riêng: nuôi trồng, chế biến thủy hải sản, bảo vệ môi trường, du lịch thông minh và quản trị số. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp vượt 55% và kinh tế số đạt 30% GRDP. Hai bên cũng nghiên cứu cơ chế thí điểm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành cho kinh tế cửa khẩu số, nông nghiệp thông minh, Phú Quốc, kinh tế biển và kinh tế không gian tầm thấp. So với Tuyên Quang, nơi các kết quả vận hành và hỗ trợ cơ sở sản xuất đã hiện rõ, An Giang đang nhấn mạnh thiết kế chính sách, lựa chọn công nghệ chiến lược và mục tiêu đến hạn. Lợi thế của cách làm này là khả năng kết nối tri thức và tháo gỡ rào cản; rủi ro là mục tiêu lớn có thể nằm trên giấy nếu thiếu dự án cụ thể và đầu mối chịu trách nhiệm.
Khác ưu tiên, cùng một phép thử về hiệu quả
Tuyên Quang tiếp cận từ dưới lên: đặt hàng nghiên cứu, đưa kỹ thuật đến doanh nghiệp và hợp tác xã, cải cách thủ tục rồi phổ cập kỹ năng số. An Giang tiếp cận theo hướng phối hợp và hoạch định: xác lập chiến lược 2026–2030, lựa chọn công nghệ phù hợp trong các nhóm chiến lược quốc gia, đồng thời đề xuất thí điểm cho những lĩnh vực có tiềm năng. Khác biệt này hợp lý với ưu tiên từng nơi, nhưng không nên biến thành lựa chọn giữa hành động trước mắt và tầm nhìn dài hạn. Tuyên Quang cần tiếp tục chứng minh công nghệ làm tăng năng suất, không chỉ tăng số liệu triển khai; An Giang cần biến các mục tiêu kinh tế số và TFP thành danh mục nhiệm vụ có sản phẩm đo được. Bài học chung từ Nghị quyết 57 là phải nối được ba tầng: chính sách, năng lực thực thi và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Hai địa phương đang đưa nghị quyết vào thực tiễn bằng hai nhịp khác nhau: Tuyên Quang cho thấy chuyển biến qua dịch vụ và hoạt động sản xuất; An Giang tổ chức nền tảng hợp tác để định hình bước phát triển tiếp theo. Không cách nào tự bảo đảm thành công. Kết quả sẽ phụ thuộc vào việc nhiệm vụ có được hoàn thành đúng hạn, công nghệ có giải quyết đúng bài toán và lợi ích có đến được cơ sở hay không. Nếu giữ được những tiêu chí ấy, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ không còn là khẩu hiệu, mà trở thành năng lực phát triển có thể kiểm chứng.
