Ba tuyến đường, ba nhu cầu kết nối
Ba dự án đường Quảng Trị được phê duyệt chủ trương đầu tư là những tuyến giao thông phục vụ ba nhu cầu khác nhau: mở rộng kết nối đô thị, đưa khách đến điểm tham quan và cải thiện đi lại, cơ động ở vùng biên giới. Ngày 30/10, UBND tỉnh phê duyệt dự án nâng cấp đường tuần tra biên giới Lao Bảo–Hướng Phùng; hai dự án còn lại cũng được đưa vào kế hoạch triển khai giai đoạn 2027–2030. Nhìn chung, đây không chỉ là câu chuyện xây thêm đường: hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc các tuyến mới kết nối thực chất với khu dân cư, trục giao thông hiện hữu và hoạt động kinh tế. Mỗi dự án giải quyết một mắt xích riêng, nên giá trị của chúng nằm ở khả năng bổ sung cho nhau thay vì cạnh tranh về quy mô hay kinh phí.
Đông Hà–Hải Lăng: mở rộng không gian đô thị
Tuyến Hùng Vương kéo dài, thường được xem là đường Đông Hà Hải Lăng, có tổng chiều dài khoảng 8 km và tổng mức đầu tư 500 tỷ đồng. Dự án dự kiến thực hiện từ năm 2027 đến năm 2030, nối khu vực Đông Hà, Quảng Trị với Hải Lăng, đồng thời phục vụ đi lại và vận chuyển hàng hóa. Điểm đáng chú ý là giai đoạn 1 của đường Hùng Vương nối dài đã hoàn thành, tạo cơ sở để tiếp tục mở tuyến; tuy vậy, phần còn lại vẫn đòi hỏi phối hợp giải phóng mặt bằng qua các địa bàn liên quan. Theo quy mô được duyệt, nền đường rộng 32 m, mặt đường 11 m và vỉa hè 12 m. Đây là dự án có vai trò đô thị rõ nhất trong ba tuyến: nếu các khu dân cư và khu sản xuất dọc hành lang được kết nối đồng bộ, con đường có thể hỗ trợ mở rộng không gian phát triển, thay vì chỉ rút ngắn hành trình giữa hai địa danh.
Tuyến đến Nhà Đại tướng: giao thông gắn với điểm đến
Dự án từ Quốc lộ 1 đến Nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp, kết nối đường Hồ Chí Minh nhánh Đông, được phê duyệt với tổng mức đầu tư 360 tỷ đồng. Tuyến dài khoảng 9,8 km, dự kiến triển khai từ năm 2027 đến năm 2030; mục tiêu là cải thiện kết nối Đông–Tây, phục vụ người dân và khách tham quan Nhà lưu niệm cùng các điểm du lịch, trong đó có Khu du lịch Bang Onsen. Khác với tuyến Hùng Vương, trọng tâm ở đây là đưa các điểm đến vào mạng lưới đường bộ thuận tiện hơn, đồng thời hỗ trợ vận tải và khai thác tiềm năng phía Tây. Dự án cũng tiếp tục từ một công trình từng đình trệ vì thiếu vốn, nên việc tận dụng các hạng mục đã thi công là lựa chọn hợp lý để hạn chế lãng phí. Nhưng hiệu quả du lịch sẽ không đến từ mặt đường đơn lẻ: cần hoàn thiện thủ tục, kết nối chặng cuối và bảo đảm công trình thực sự dễ tiếp cận.
Hành lang biên giới: ưu tiên an toàn và cơ động
Ở tuyến biên giới, dự án nâng cấp đường tuần tra biên giới kết hợp dân sinh nối Lao Bảo với Hướng Phùng có chiều dài khoảng 20,2 km, kinh phí 100 tỷ đồng và thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2027 đến năm 2030. Tuyến bắt đầu tại Quốc lộ 9 và kết thúc ở đường Hồ Chí Minh nhánh Tây; phương án gồm sửa chữa mặt đường hư hỏng, mở rộng một số vị trí, cải tạo cầu cống, thoát nước và bổ sung hạng mục an toàn giao thông. Quy mô này không nhằm tạo một trục đô thị rộng lớn, mà ưu tiên giao thông thông suốt cho cư dân và lực lượng biên phòng. Đường còn phục vụ cứu hộ, ứng phó thiên tai, tuần tra và bảo đảm an ninh. So với hai dự án hướng tới đô thị và điểm đến, tuyến biên giới có lợi ích thiết yếu nhưng khó đo bằng lưu lượng du lịch hay hàng hóa; độ bền công trình và khả năng đi lại an toàn mới là thước đo phù hợp.
Ba tuyến vì thế đảm nhận ba tầng kết nối bổ sung nhau: Hùng Vương kéo dài gắn các khu dân cư và hoạt động kinh tế; tuyến từ Quốc lộ 1 mở đường đến điểm tham quan và trục Hồ Chí Minh; còn tuyến Lao Bảo–Hướng Phùng củng cố sinh kế, cứu nạn và an ninh vùng biên. Các dự án đều dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027–2030, nên tiến độ giải phóng mặt bằng, chuẩn bị thủ tục và phối hợp giữa các đơn vị sẽ quyết định lợi ích đến với người dân nhanh hay chậm. Quảng Trị có lý do để đầu tư đồng thời vào cả ba hướng, nhưng kết quả cần được đánh giá bằng những kết nối thực tế được cải thiện—không chỉ bằng số kilômét đường hoàn thành.
