Doanh thu tăng, tranh luận cũng nóng lên
Chị Chị Em Em 3 là phim Việt 18+ của đạo diễn Nguyễn Hữu Hoàng, dùng bối cảnh Kinh Bắc xưa để kể những mối tình chồng chéo và xung đột giữa các nhân vật nữ. Thành công phòng vé giúp phim được chú ý, nhưng không đồng nghĩa khán giả đồng thuận với cách câu chuyện nhìn về phụ nữ. Sau ba ngày công chiếu, tác phẩm thu hơn 70 tỷ đồng; chưa đầy một tuần sau, phim tiến sát mốc 100 tỷ đồng. Riêng ngày 5/11, phim bán khoảng 11.200 vé qua 4.182 suất chiếu trên toàn quốc, thu hơn 834 triệu đồng. Những con số ấy cho thấy sức hút thương mại rất rõ, song làn sóng bình luận trên mạng xã hội lại đặt ra câu hỏi khác: phim muốn cảm thông với phụ nữ bị lễ giáo ràng buộc, hay biến họ thành đối thủ trong cuộc tranh giành tình cảm?
Đây không phải tranh cãi bên lề. Khi tác phẩm gợi ý về quyền tự do yêu và lựa chọn cuộc đời, cách dựng mâu thuẫn sẽ quyết định khán giả đọc thông điệp ấy ra sao. Nếu người xem rời rạp chỉ nhớ những màn ghen tuông, phản bội và trả đũa, chủ ý bênh vực phụ nữ khó đứng vững.
Bối cảnh xưa không tự tạo ra phản biện
Nhiều khán giả cho rằng phim hạ thấp hình ảnh phụ nữ; các bài viết nêu hạn chế của tác phẩm trên Threads nhận hàng chục nghìn lượt tương tác. Tâm điểm chỉ trích là mối quan hệ ngoài luồng của Thị Liễu với Văn Tài: Liễu đã có chồng, còn Tài là vị hôn phu của Thị Mầu, nhưng chuyện tình cũ vẫn được dành nhiều đất diễn. Một số người xem cho rằng cách kể khiến mối tình ấy giống tình yêu đích thực bị hoàn cảnh ngăn cản, trong khi người phụ nữ khác lại trở thành chướng ngại.
Đạo diễn lý giải phim đặt trong bối cảnh giả định về thời xưa và ê-kíp chủ ý “mượn xưa nói nay”. Anh nói cái kết của Thị Mầu, người không thể sinh con, nhằm phản ánh nỗi đau của phụ nữ dưới định kiến đương thời. Ý đồ ấy có thể giải thích lựa chọn của tác giả, nhưng chưa đủ để bảo đảm hiệu quả phản biện. Nếu sự sỉ nhục vì vô sinh chỉ tạo thêm bi kịch mà không làm rõ sức nặng của định kiến, người xem có lý do để cảm thấy phim lặp lại điều mình định phê phán.
Cảnh nóng cần phục vụ câu chuyện
Tranh cãi về cảnh nóng phim Việt trong tác phẩm không chỉ nằm ở mức độ táo bạo mà ở chỗ các phân đoạn có làm công việc kể chuyện hay không. Phim có ba cảnh nóng xoay quanh ba đôi nhân vật; một số khán giả cho rằng chúng không giúp phát triển tâm lý hoặc tạo bước ngoặt, thậm chí cảnh giữa Văn Cường và Thị Nương có thể bị cắt mà không ảnh hưởng mạch phim. Những nhận xét này khiến phim Việt 18+ đối diện một tiêu chuẩn đáng bàn: cảnh thân mật không nên bị xem như gia vị mặc định, nhất là khi chủ đề chính là quyền tự chủ và tổn thương của phụ nữ.
Đạo diễn phủ nhận dùng các cảnh 18+ làm chiêu trò quảng bá và cho rằng chúng góp phần thể hiện nội tâm, đẩy nhân vật tới bế tắc. Tuy vậy, hiệu quả phải được đo bằng điều hiện lên trên màn ảnh, không chỉ bằng lời giải thích hậu trường. Khi một cảnh bị xem là thừa, khán giả khó cảm nhận nó như lựa chọn nghệ thuật có chủ đích.
Thành công phòng vé không khép lại câu hỏi
Điểm cộng dễ nhận ra của Chị Chị Em Em 3 là phần hình ảnh được chăm chút: nhà cổ, phục trang và tạo hình tạo nên không gian bắt mắt. Nhưng vẻ đẹp thị giác không thể bù cho những nút thắt thiếu thuyết phục, động cơ nhân vật chưa được giải thích đủ hay diễn xuất bị nhận xét không đồng đều. Đây là khoảng cách giữa việc khiến khán giả mua vé và khiến họ tin vào câu chuyện.
Phim đang tiến sát mốc doanh thu 100 tỷ đồng trong lúc tranh luận về nội dung và trải nghiệm người xem vẫn tiếp diễn. Kết quả phòng vé xác nhận sức hút, không phải lời giải cho câu hỏi phim thể hiện phụ nữ ra sao. Muốn câu chuyện “mượn xưa nói nay” thuyết phục, tác phẩm cần làm rõ hơn hậu quả của định kiến và trao cho nhân vật nữ chiều sâu vượt khỏi cuộc tranh giành một người đàn ông. Nếu không, thông điệp giải phóng vẫn có nguy cơ bị chính cách kể làm lu mờ.
