Không để sản phẩm do AI tạo ra thay thế năng lực thật
Trường học trong thời đại AI là nơi học sinh vừa xây dựng kiến thức nền và năng lực tư duy độc lập, vừa học cách dùng công nghệ có trách nhiệm để giải quyết vấn đề. Đó là bài toán giáo dục mà Trường Quốc tế VERTA muốn trả lời: khi máy có thể viết bài luận, lập trình hay tạo bản phân tích thuyết phục, một sản phẩm tốt không còn đủ để chứng minh người học hiểu gì và tự làm được đến đâu.
Định hướng này đặt trọng tâm đúng vào câu hỏi cốt lõi của AI trong giáo dục: không phải học sinh có mở được công cụ hay không, mà là các em có biết kiểm chứng câu trả lời, nhận ra sai lệch và giải thích cách mình đi đến kết luận hay không. VERTA nói muốn thiết kế mục tiêu học tập, phương pháp dạy và cách đánh giá thành một hệ thống thống nhất cho thế hệ lớn lên cùng AI. Đây là lựa chọn đáng chú ý, bởi nếu chỉ chấm sản phẩm cuối cùng, nhà trường có nguy cơ đo năng lực của công cụ thay vì năng lực của học sinh.
Kiến thức nền là điều kiện để biết AI đúng hay sai
Quan điểm của VERTA không phải giảm vai trò của Toán, khoa học hay ngôn ngữ vì AI làm được nhiều việc; ngược lại, trường cho rằng nền tảng càng phải chắc khi công cụ càng giỏi. Không nắm Toán, học sinh khó thẩm định lời giải; thiếu kiến thức khoa học, các em khó nhận ra kết luận không có đủ bằng chứng; đọc và viết chưa vững cũng khiến lập luận nghe xuôi tai dễ được chấp nhận mà không bị chất vấn.
Vì thế, chương trình dự kiến đặt yêu cầu học thuật ở Toán, Khoa học, Ngôn ngữ, Văn học, Lịch sử, Khoa học xã hội và Nghệ thuật. Ở các cấp cao hơn, học sinh có thể chọn những hướng chuyên sâu như AI, Điện toán nâng cao, Kỹ thuật, Khoa học y sinh, Triết học hoặc Kinh tế học. Cách tiếp cận này có lý: AI có thể đưa ra đáp án nhanh, nhưng kiến thức mới giúp người học nhận ra khi nào đáp án sai, câu hỏi nào đáng đặt ra và kết quả nào có ý nghĩa.
Học dùng AI, nhưng cũng phải biết làm việc không có AI
VERTA định hướng để học sinh hiểu nguyên lý cơ bản của AI, dữ liệu, giới hạn, sai lệch, an toàn và trách nhiệm khi sử dụng; việc tiếp cận công cụ sẽ tùy độ tuổi và mục tiêu bài học. Điều quan trọng là không biến “học AI” thành việc chạy theo một ứng dụng cụ thể. Học sinh ứng dụng AI cần biết công cụ có thể hỗ trợ khám phá hoặc thử nghiệm, nhưng cũng phải tự đọc, viết, giải Toán và giải thích khi nhiệm vụ đòi hỏi.
Thông điệp Learn. Make. Matter. tóm gọn triết lý ấy: học để hiểu, vận dụng kiến thức để tạo ra kết quả có ý nghĩa, rồi cân nhắc tác động của việc mình làm. Đây là cách đặt con người vào vị trí chủ động thay vì xem AI như lối tắt. Nếu học sinh chỉ biết yêu cầu máy làm hộ, công nghệ có thể rút ngắn bài tập nhưng không bảo đảm các em trưởng thành hơn. Giá trị giáo dục nằm ở chỗ các em biết khi nào nên dùng AI, khi nào cần tự suy nghĩ và chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình.
Một mô hình giáo dục chuẩn Mỹ, bắt đầu từ lớp 1
VERTA dự kiến khai giảng vào tháng 8/2027 tại 148 Giảng Võ, Hà Nội, với khoảng 400 học sinh từ lớp 1 đến lớp 11. Trường hướng tới mô hình giáo dục chuẩn Mỹ, kết hợp chiều sâu học thuật, AI, công nghệ và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Với phụ huynh, đây là một lựa chọn mới; nhưng điều đáng cân nhắc không chỉ là trường có dạy công nghệ hay không, mà còn là cách trường bảo đảm học sinh vẫn nắm kiến thức và tự thể hiện được năng lực.
VERTA dự kiến tổ chức buổi gặp gỡ, đối thoại với phụ huynh vào đầu tháng 11/2026 để chia sẻ thêm về mô hình, chương trình, cách dạy và đánh giá cùng kế hoạch tuyển sinh năm học 2027–2028. Những thông tin ấy sẽ giúp gia đình đánh giá cụ thể hơn lời hứa giáo dục. Định hướng của trường có sức thuyết phục nếu việc ứng dụng AI đi cùng kiểm chứng thực chất, yêu cầu học thuật rõ ràng và cơ hội để học sinh tự làm. Khi AI có thể viết luận và giải toán nhanh, nhà trường không nên cạnh tranh với máy về tốc độ; nhiệm vụ của mình là dạy trẻ hiểu, phán đoán và quyết định có trách nhiệm.
