Không chỉ học cách dùng AI
Trường Quốc tế VERTA là mô hình giáo dục theo định hướng Learn. Make. Matter., kết hợp nền tảng học thuật vững chắc với tư duy độc lập và khả năng ứng dụng AI để giải quyết vấn đề, tạo giá trị cho người khác. Điểm đáng chú ý không phải là đưa thêm một môn công nghệ vào thời khóa biểu, mà là thiết kế toàn bộ trải nghiệm học tập cho thế hệ lớn lên cùng AI. Khi máy có thể tạo bài luận, mã lập trình hay bản phân tích nghe thuyết phục, sản phẩm cuối cùng không còn đủ để cho biết học sinh có thực sự hiểu bài hay không. Vì vậy, VERTA đặt câu hỏi về điều các em cần tự suy nghĩ, kiến thức phải nắm chắc và cách đánh giá năng lực thật. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa với giáo dục AI Việt Nam: công nghệ hỗ trợ việc học, nhưng không thay thế trí tuệ con người.
Học chắc để biết khi nào nên tin máy
AI càng giỏi, kiến thức nền càng quan trọng. Không vững Toán, học sinh khó kiểm tra lời giải; thiếu hiểu biết khoa học, các em dễ bỏ qua kết luận thiếu bằng chứng; đọc và viết yếu cũng khiến việc nhận ra lập luận sai trở nên khó hơn. VERTA vì thế đặt yêu cầu học thuật cao ở Toán, Khoa học, Ngôn ngữ, Văn học, Lịch sử, Khoa học xã hội và Nghệ thuật. Đây không phải lựa chọn đối lập với công nghệ mà là điều kiện để sử dụng công nghệ có phán đoán. Học sinh cần hiểu nguyên lý cơ bản của AI, dữ liệu, giới hạn, sai lệch, an toàn và trách nhiệm khi dùng công cụ. Một chương trình học tích hợp AI đáng tin cậy không nên chỉ dạy thao tác với ứng dụng; nó phải giúp tư duy độc lập học sinh phát triển, để các em biết đặt câu hỏi, kiểm chứng kết quả và tự giải thích điều mình làm.
Từ kiến thức đến sản phẩm có ích
Learn. Make. Matter. được diễn giải thành một hành trình cụ thể: học để hiểu, vận dụng để tạo ra kết quả có ý nghĩa, rồi xem xét giá trị và tác động của sản phẩm. Theo cách đó, AI không chỉ là nội dung để tìm hiểu mà còn là công cụ học sinh có thể dùng để khám phá hoặc thử nghiệm. Ở những thời điểm khác, các em phải tự đọc, viết, giải Toán và trình bày lý lẽ mà không dựa vào AI. Sự thay đổi theo mục tiêu bài học và độ tuổi giúp công nghệ phục vụ việc học thay vì trở thành lối tắt làm thay tư duy. Ở các lớp cao hơn, học sinh có thể lựa chọn những lĩnh vực chuyên sâu như AI, Điện toán nâng cao, Kỹ thuật, Khoa học Y sinh, Khởi nghiệp hoặc các môn xã hội nhân văn. Một trường học ứng dụng công nghệ nên hướng tới những minh chứng cụ thể: nghiên cứu nghiêm túc, bài luận có quan điểm, tác phẩm nghệ thuật, phần mềm hay thiết kế đã được thử nghiệm.
Chuẩn bị cho tương lai chưa thể dự đoán
VERTA dự kiến khai giảng năm học đầu tiên vào tháng 8/2027 tại 148 Giảng Võ, Hà Nội, với khoảng 400 học sinh từ lớp 1 đến lớp 11. Trường định hướng giảng dạy bằng tiếng Anh theo mô hình chuẩn Mỹ; các yêu cầu về tư duy độc lập và sử dụng AI có trách nhiệm được thiết kế xuyên suốt từ tiểu học đến trung học phổ thông, chứ không chỉ gói trong vài hoạt động công nghệ. Cách làm này hợp lý hơn việc hứa hẹn chuẩn bị trẻ cho một danh sách nghề nghiệp cụ thể, bởi thị trường lao động trong tương lai khó dự đoán. Mục tiêu thiết thực là giúp học sinh đọc và phân tích tài liệu khó, lập luận bằng chứng, xử lý vấn đề mới và có đủ nền tảng để tiếp tục học tập, thích ứng khi thế giới đổi thay. VERTA đặt ra một tiêu chuẩn đáng theo dõi: không phải học sinh dùng được bao nhiêu công cụ AI, mà là các em hiểu gì, tự làm được gì và tạo ra điều gì có ích.
