An toàn cộng đồng cần cả kỹ năng lẫn thực thi
An toàn cộng đồng là sự kết hợp giữa giúp mỗi người nhận biết, phòng tránh rủi ro và thực thi quy tắc để hạn chế nguy hiểm trong không gian chung. Tại Nha Trang, hai hoạt động gần đây cho thấy cách tiếp cận ấy cần diễn ra đồng thời: trang bị kỹ năng bảo vệ học sinh trên mạng và kiểm tra, xử lý chó thả rông ngoài khu dân cư. Sáng 2-11, Công an tỉnh Khánh Hòa chủ trì, phối hợp với Câu lạc bộ Niềm tin số Khánh Hòa cùng các đơn vị đồng hành khai mạc chiến dịch “Không một mình”, với thông điệp “Kết nối không tổn thương”, tại Trường Hội nhập Quốc tế iSchool Nha Trang. Trước đó, sáng 29-10, đội bắt chó thả rông phường Nam Nha Trang tiếp tục ra quân kiểm tra đường phố, công viên và khu dân cư. Một bên phòng ngừa bằng kiến thức; bên kia giảm nguy cơ bằng hành động tại chỗ. Cả hai đều cần được duy trì, thay vì chỉ xuất hiện theo đợt.
Chiến dịch Không một mình đặt học sinh vào trung tâm
Chiến dịch Không một mình có ý nghĩa vì rủi ro trực tuyến thường đòi hỏi học sinh biết nhận ra dấu hiệu nguy hiểm trước khi sự việc leo thang. Tại buổi phát động ở iSchool Nha Trang, hơn 900 cán bộ, giáo viên và học sinh tham dự. Các em được hướng dẫn bốn nguyên tắc: giữ ranh giới riêng tư; lên tiếng với cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn đáng tin cậy; nhờ người lớn lưu bằng chứng, chặn và báo cáo; và ứng xử tử tế với bạn bị tổn thương trên mạng. Đây là hướng đi đúng: lời khuyên chỉ hữu ích khi trẻ biết cụ thể phải làm gì và tìm ai, kể cả sau khi đã lỡ làm theo yêu cầu của người xấu. Chiến dịch toàn quốc diễn ra từ ngày 10-10 đến 10-12, tập trung phòng, chống xâm hại trực tuyến đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Muốn tăng an toàn học sinh lâu dài, nhà trường cần biến kỹ năng ấy thành nội dung thường xuyên, không chỉ là bài học trong một buổi lễ.
Chương trình cũng khuyến khích đưa kỹ năng an toàn trực tuyến vào sinh hoạt lớp và hoạt động Đoàn, tập huấn Đại sứ An toàn số học đường, đồng thời phát động phong trào “5 phút cùng em” để người lớn dành thời gian trò chuyện với trẻ. Các bước tiếp nối này đáng chú ý bởi một học sinh dễ tìm trợ giúp hơn khi các em đã biết người lớn sẽ lắng nghe, không đổ lỗi và tôn trọng thông tin riêng tư.
Xử lý chó thả rông bảo vệ không gian chung
Ở chiều ngược lại, việc xử lý chó thả rông Nha Trang tạo tác động trực tiếp đến người đi bộ và các gia đình sống trong khu vực. Đợt kiểm tra tại Nam Nha Trang đi qua khu đô thị Hà Quang, tổ dân phố 7 Phước Lộc, đường Lê Hồng Phong, khu vực Phước Long và một số địa điểm khác. Sau gần một tháng triển khai, lực lượng chức năng đã bắt giữ 27 trường hợp chó thả rông. Người dân ủng hộ hoạt động này vì giúp giữ vệ sinh môi trường, bảo đảm an toàn cho người đi bộ và hạn chế nguy cơ bị chó cắn. Đây là biện pháp cần thiết, nhưng hiệu quả không nên chỉ được đo bằng số chó bị bắt: trách nhiệm của chủ nuôi mới là điều quyết định để vi phạm không lặp lại. Chó bị tạm giữ được đưa về trụ sở bộ phận kinh tế, hạ tầng và đô thị của phường tại số 60 đường Phước Long; chủ nuôi được thông báo để làm thủ tục nhận lại và chấp hành xử phạt theo quy định.
Phường cho biết sẽ duy trì kiểm tra, xử lý ít nhất hai ngày mỗi tuần, đồng thời tổ chức kiểm tra đột xuất và tăng cường tuần tra trong các hẻm nhỏ. Tần suất đều đặn quan trọng hơn một chiến dịch rầm rộ nhưng ngắn hạn: nó giúp chủ vật nuôi hiểu rằng không để chó chạy rông là nghĩa vụ liên tục, không phải lựa chọn tùy thời điểm. Làm tốt khâu nhắc nhở và xử lý sẽ góp phần củng cố an toàn khu dân cư.
Phòng ngừa phải đi cùng trách nhiệm
Hai hoạt động khác nhau về đối tượng và cách làm, nhưng cùng nhấn mạnh một nguyên tắc: bảo vệ cộng đồng không thể chỉ trông vào phản ứng sau khi có sự cố. Với học sinh, tuyên truyền cần đi kèm người lớn sẵn sàng lắng nghe, hướng dẫn báo cáo và bảo vệ thông tin riêng tư. Với chó thả rông, kiểm tra phải song hành cùng trách nhiệm của chủ nuôi và xử lý vi phạm nhất quán. Mỗi hướng riêng đều có giới hạn: kiến thức không thay thế việc xử lý nguy cơ trước mắt, còn tuần tra không thể thay cho sự chủ động của gia đình. Vì vậy, cách tiếp cận đáng tin cậy là kết hợp giáo dục, hỗ trợ và thực thi. Khi những việc ấy được duy trì thường xuyên, chiến dịch Không một mình mới góp phần tạo môi trường số an toàn hơn, còn hoạt động kiểm tra mới cải thiện an toàn khu dân cư một cách bền vững.
