‘Còn mãi một tình yêu’: đêm nhạc tưởng niệm hay lời khẳng định sức sống di sản?
“Phú Quang – Còn mãi một tình yêu” là một đêm nhạc tưởng niệm được tổ chức tại Nhà hát Hồ Gươm, nơi những bản tình ca Phú Quang vang lên như một lời khẳng định rằng di sản âm nhạc của ông không khép lại cùng năm tháng mà tiếp tục sống trong ký ức, hiện tại và tương lai của nhiều thế hệ người yêu nhạc Việt Nam. Đêm nhạc diễn ra lúc 20h ngày 12/10, đúng một ngày trước sinh nhật cố nhạc sĩ 13/10, tạo nên cảm giác như một cuộc hẹn muộn với người đã khuất, nhưng đầy đủ tình yêu và sự trân trọng. Điều đáng nói là chương trình không bằng lòng với vai trò một đêm nhạc tưởng niệm; nó đặt ra câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc Phú Quang tình ca tiếp tục được sống như một phần tự nhiên của đời sống đương đại, thay vì chỉ nằm yên trong hoài niệm.
Ba người con và trách nhiệm gìn giữ di sản âm nhạc Phú Quang
Nếu chỉ nhìn “Còn mãi một tình yêu” như một chương trình nghệ thuật, sẽ bỏ lỡ câu chuyện sâu hơn: đây là mốc chuyển giao trách nhiệm gìn giữ di sản âm nhạc Phú Quang từ chính gia đình ông. Năm năm sau ngày ông rời cõi tạm, ba người con chính thức tiếp nhận toàn bộ gia tài nghệ thuật – không phải như một khối tài sản, mà như một sứ mệnh phải tiếp tục. Nguyễn Trinh Hương đảm nhiệm chỉ đạo nghệ thuật, định hướng tinh thần chung của chương trình; Nguyễn Giáng Hương phụ trách biên tập nội dung và tổ chức sản xuất; Nguyễn Phú Vương thiết kế hình ảnh, xây dựng ngôn ngữ thị giác kể câu chuyện về cha bằng những khuôn hình thống nhất, tinh tế. Một câu nói của Nguyễn Trinh Hương đáng được trích lại: “Chúng tôi không xem đó chỉ là sự chuyển giao về mặt pháp lý, mà là sự chuyển giao của một trách nhiệm”. Trong cách họ xử lý di sản, người ta thấy rõ quan điểm: không thay cha viết tiếp bản tình ca Việt Nam, mà để những bản tình ca ấy tiếp tục được sống.
Những nghệ sĩ tên tuổi và hành trình mới của bản tình ca Việt Nam
Đêm nhạc tưởng niệm này thuyết phục vì quy tụ một lực lượng nghệ sĩ đủ dày dặn trải nghiệm với âm nhạc Phú Quang tình ca. Người nghe không chỉ gặp lại tiếng saxophone trầm ấm của Trần Mạnh Tuấn, ban nhạc Black Rose, mà còn có Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Trần Nhật Minh, cùng những giọng ca đã thành ký ức tập thể: Bảo Yến, NSND Thanh Lam, NSND Tấn Minh, Thùy Dung, Hồng Nhung, Trọng Tấn. Chính sự hiện diện của nhiều thế hệ nghệ sĩ trên cùng một sân khấu cho thấy di sản âm nhạc Phú Quang không bị “đóng khung” trong một thời kỳ, mà đang được các thế hệ nối tiếp nhau mang đi xa hơn. Những ca khúc viết về Hà Nội, tình yêu, nỗi nhớ, những cuộc gặp gỡ và chia ly trở thành cầu nối giữa những người đã nghe chúng từ thuở thanh xuân và lớp khán giả trẻ lần đầu đối diện với những bản tình ca Việt Nam mang giọng nói riêng của Phú Quang.
Cấu trúc âm nhạc: khi ký ức giao hòa với hơi thở đương đại
Điểm đáng giá của “Còn mãi một tình yêu” là nó không tái hiện di sản như một bảo tàng âm thanh, mà chủ động đặt âm nhạc Phú Quang trong hành trình mới. Phần giao hưởng dưới sự chỉ huy của Trần Nhật Minh khai mở một mặt ít được nói đến: chiều sâu khí nhạc và tư duy giao hưởng trong thế giới âm nhạc Phú Quang, vốn dễ bị lu mờ trước ánh hào quang của ca khúc phổ biến. Song song đó, những ca khúc quen thuộc được nhạc sĩ Trần Việt Anh hòa âm, phối khí với hơi thở hôm nay, đưa các bản tình ca Phú Quang tình ca đến gần hơn với tai nghe đương đại mà vẫn giữ nguyên cốt lõi xúc cảm. Theo chương trình, sau nhiều năm ít xuất hiện để dành thời gian cho sáng tác và nghiên cứu, Trần Việt Anh trở lại trong vai trò Giám đốc âm nhạc, đảm nhiệm phối khí cho đêm nhạc – một lựa chọn hợp lý nếu mục tiêu là để di sản không bị phủ lớp bụi hoài cổ, mà sống như âm nhạc của hiện tại.
Kết luận: đêm nhạc tưởng niệm như một lời mời bước tiếp cùng di sản
Nhìn từ góc độ đời sống âm nhạc, “Phú Quang – Còn mãi một tình yêu” là một thử nghiệm nghiêm túc về cách tổ chức đêm nhạc tưởng niệm sao cho không bị mắc kẹt trong không khí giỗ kỵ, mà trở thành một sự kiện nghệ thuật có sức lan tỏa. Di sản âm nhạc Phú Quang, với hàng trăm tác phẩm đã đi cùng công chúng qua nhiều thập kỷ, nay được đặt vào một không gian chuyên nghiệp, trang trọng, xứng tầm như Nhà hát Hồ Gươm, để tiếp tục được giới thiệu và trao truyền. Quan trọng hơn, chương trình gửi đến người nghe một thông điệp rõ ràng: ký ức chỉ thật sự là ký ức sống khi nó tiếp tục được nhắc lại, được lắng nghe, được hát lên. Những bản tình ca Việt Nam mang tên Phú Quang không cần được “thần thoại hóa”; chúng cần được hát trong những đêm nhạc như thế, để Hà Nội, tình yêu, những nỗi buồn khó gọi tên vẫn còn chỗ trú trong đời sống âm nhạc hôm nay.
