Giải nhiệt mùa hè: ăn mát nhưng phải biết trừ hàn ẩm
Món ăn giải nhiệt mùa hè là những món chủ yếu từ rau củ theo mùa, có tính mát, nhẹ nhàng, ít dầu mỡ, giúp cơ thể thoát nóng, đỡ bứt rứt đồng thời hỗ trợ tiêu hóa, giảm tích tụ ẩm và hàn bên trong, nhờ kết hợp với các loại lá thơm nấu ăn có tính ấm điều hòa khí huyết, để cơ thể thích nghi tốt hơn với thời tiết nóng ẩm kéo dài. Trong những ngày nóng bức và ẩm ướt, cơ thể rất dễ tích tụ hơi ẩm, gây mệt mỏi, chán ăn và cảm giác nặng nề. Nếu suốt ngày ở phòng điều hòa, uống đồ lạnh, phần hàn ẩm càng tăng, dẫn đến đầy bụng, lạnh tay chân. Vì vậy, ăn mát chưa đủ, chúng ta cần thêm các loại lá thơm tính ấm như tía tô để trừ hàn ẩm và điều hòa khí huyết, tạo cân bằng âm dương trong bữa ăn.
Ba món rau củ siêu dễ: giải nhiệt mà không làm cơ thể "lạnh ngắt"
Điểm mạnh của ba món mướp xào trứng, rau muống xào tỏi và canh bí đao thịt viên là: dễ nấu, nguyên liệu rẻ, ít dầu mỡ, phù hợp mọi lứa tuổi, lại rất hợp để ăn thường xuyên trong mùa hè. Tất cả đều là món ăn giải nhiệt, hỗ trợ bổ tỳ vị và hút bớt ẩm trong cơ thể, giúp lấy lại khẩu vị khi trời nóng. Mướp xào trứng cho vị ngọt tự nhiên, mọng nước, ăn vào thấy sảng khoái, đặc biệt thích hợp những ngày oi bức. Rau muống xào tỏi giòn, mềm, tươi mát, có tác dụng làm mát và hút ẩm. Canh bí đao thịt viên thì tươi mát, ít chất béo, dễ tiêu hóa, rất hợp để giải khát trong ngày nắng nóng kéo dài. Nếu muốn tăng hiệu quả trừ ẩm, bạn có thể rắc thêm một ít lá thơm như tía tô hoặc rau thơm ấm tính vào lúc cuối, vừa tăng hương vừa hỗ trợ điều hòa khí huyết.
Lá tía tô – lá thơm nấu ăn để trừ hàn ẩm và điều hòa khí huyết
Nếu chỉ ăn rau quả mát mà không chú ý đến hàn ẩm, bạn dễ rơi vào tình trạng người lạnh, bụng đầy hơi dù ngoài trời đang nắng gắt. Theo Đông y, lá tía tô có vị cay nồng, tính ấm, giúp trừ hàn thấp, điều hòa khí huyết và vị giác. Lá tía tô không chỉ dùng pha trà mà còn được dùng trong nấu ăn để trừ hàn và ẩm, dần dần loại bỏ chúng khỏi cơ thể. Khi kết hợp với thực phẩm mát như cà tím hoặc củ sen, tía tô có thể trung hòa tính lạnh, vừa thúc đẩy tuần hoàn máu vừa trừ thấp hàn ở tỳ vị. Cánh gà vốn có tác dụng làm ấm và bổ khí huyết, ăn cùng tía tô giúp tán phong hàn, trừ ẩm thấp, rất hợp với những người hay bị lạnh do điều hòa. Một câu nói đáng ghi nhớ là: "Lá tía tô có tính ấm nhưng nếu dùng hợp lý trong món ăn mùa hè, nó giúp cơ thể không bị tích tụ hàn thấp."
Bốn cách dùng lá tía tô trong món ăn để cân bằng mát – ấm
Thay vì ăn đồ lạnh vô tội vạ, hãy chủ động thêm một nắm lá tía tô vào một số món để vừa thơm ngon vừa trừ hàn ẩm. Với nấm hương nhồi thịt và lá tía tô, toàn bộ món ăn có tính ấm nhưng không gây khô, giúp trừ hàn thấp ở tỳ vị, cải thiện đầy hơi và chán ăn khi ở điều hòa lâu ngày. Cánh gà nướng hương vị tía tô lại vừa làm ấm và bổ khí huyết, vừa tán phong hàn trừ ẩm thấp, ngăn hàn thấp tích tụ vào những ngày hè nóng. Cà tím hấp lá tía tô giúp người ăn chay yên tâm hơn: tính mát của cà tím được trung hòa, đồng thời giảm mệt mỏi do ẩm thấp. Củ sen xào với tía tô và ớt ngâm thì thúc đẩy khí huyết, kích thích ăn ngon, đặc biệt phù hợp người chán ăn, đầy hơi, thấp khí nặng vào mùa hè. Đây đều là cách dùng lá thơm nấu ăn thông minh: không cần thay đổi khẩu phần quá nhiều mà vẫn hỗ trợ điều hòa khí huyết.
Hiểu đúng về ăn mát, lá thơm và giới hạn của món ăn chữa hàn ẩm
Sai lầm phổ biến là nghĩ rằng càng ăn đồ lạnh, càng uống nước đá thì càng "giải nhiệt". Thực tế, thói quen này lại làm tăng hàn ẩm, khiến cơ thể nặng nề, nhạy cảm với lạnh, đầy hơi và chán ăn. Một hiểu nhầm khác là coi lá tía tô như "thuốc chữa bách bệnh" mùa hè. Lá tía tô có vị cay nồng, tính ấm; người bị âm hư, nội nhiệt quá mức, hay khô miệng, đau họng hoặc dễ nóng trong không nên dùng nhiều. Chế độ ăn uống với món ăn giải nhiệt, thêm lá thơm trừ hàn ẩm chỉ nhằm bồi bổ cơ thể hàng ngày và không thể thay thế thuốc. Khi có triệu chứng nặng, vẫn cần thăm khám y tế. Cách tiếp cận hợp lý là: dùng ba món rau củ nhẹ nhàng, không béo để giải nhiệt và hút ẩm, kết hợp bốn món có lá tía tô để điều hòa khí huyết và trừ hàn thấp. Ăn đều, lắng nghe cơ thể, đừng cực đoan theo hướng chỉ ăn mát hoặc chỉ ăn món ấm.
