Ít tên gọi hơn không có nghĩa là ít lựa chọn hơn
Phương thức xét tuyển đại học là cách cơ sở đào tạo dùng kết quả học tập, thi cử hoặc tiêu chí đủ điều kiện khác để đánh giá và lựa chọn thí sinh vào từng ngành. Với tuyển sinh đại học 2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 13/11 công bố danh mục 11 phương thức, giảm từ 19 phương thức so với năm trước.
Đây chủ yếu là việc sắp xếp và đặt lại tên, không phải các trường đồng loạt chuyển sang một kiểu tuyển sinh duy nhất. Trong bối cảnh đại học ngày càng sử dụng nhiều cách tuyển sinh, còn điểm thi tốt nghiệp THPT vẫn giữ vai trò chủ đạo, danh mục gọn hơn có thể giúp thí sinh dễ nhận diện nhóm xét tuyển. Nhưng đừng nhầm số mã ít đi với quy trình đăng ký đơn giản: điều quan trọng vẫn là kết quả nào được dùng và trường đánh giá kết quả đó ra sao.
Phương thức kết hợp cần được đọc qua từng hợp phần
Thay vì tách việc kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với chứng chỉ quốc tế, phỏng vấn hoặc học bạ thành nhiều cách xét riêng, danh mục mới gom các hình thức này vào phương thức kết hợp, mã 600. Đây là thay đổi đáng chú ý nhất về cách phân loại: cùng một mã không có nghĩa các trường áp dụng cùng công thức.
Cơ sở đào tạo tự quy định các hợp phần, trọng số tính điểm và điều kiện để thí sinh tham gia; vì vậy, hãy tìm đề án tuyển sinh của đúng trường và đúng ngành, thay vì chỉ ghi nhớ tên phương thức. Điểm thi, học bạ và kết quả kỳ thi riêng có thang điểm, cấu trúc khác nhau, nên không thể mặc định so sánh trực tiếp. Thí sinh cũng không nên cho rằng có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc thành tích học sinh giỏi thì chắc chắn được cộng điểm: cách sử dụng phải được quy định rõ trong phương thức.
Đọc danh mục theo loại kết quả mình có
Danh mục gồm 11 mã: 100 là kết quả thi tốt nghiệp THPT; 101 là kết quả thi tốt nghiệp trung học nghề; 200 là học bạ THPT; 201 là học bạ trung học nghề; 300 là tuyển thẳng; 301 là diện cử tuyển; 401 là kỳ thi tuyển sinh chung của các cơ sở đào tạo; 402 là kỳ thi của một cơ sở đào tạo; 403 là kỳ thi độc lập; 500 là chứng chỉ quốc tế đủ điều kiện; 600 là phương thức kết hợp.
Điểm trung học nghề là điểm mới cần lưu ý: danh mục có cả kết quả thi tốt nghiệp lẫn kết quả học tập bậc trung học nghề. Các hình thức thi riêng cũng được chia thành ba nhóm, thay vì gộp chung. Điều này giúp thí sinh nhận diện nguồn kết quả được xét, nhưng chưa cho biết mình đủ điều kiện hay có lợi thế đến đâu; mỗi chương trình vẫn có thể đặt yêu cầu đầu vào khác nhau.
Đối chiếu ngành, điều kiện và cách tính điểm
Cách chuẩn bị hiệu quả nhất là chọn trước ngành và trường dự định đăng ký, rồi kiểm tra phương thức trường dùng cho chính ngành đó. Đối chiếu tổ hợp môn, điều kiện đầu vào, kết quả được chấp nhận và công thức tính điểm; nếu có xét tuyển kết hợp, hãy xác định rõ từng hợp phần đóng góp bao nhiêu và trường quy đổi điểm thế nào. Một chứng chỉ hay thành tích chỉ có giá trị khi được nêu trong tiêu chí tuyển sinh.
Quy chế còn giới hạn mỗi trường ở tối đa 5 phương thức, không tính tuyển thẳng và cử tuyển; mỗi ngành hoặc chương trình dùng tối đa 3 phương thức trong năm 2027, giảm còn 2 từ năm 2028. Điểm cộng tối đa trong năm 2027 là 0,5 điểm trên thang 30, thay vì tối đa 3 điểm như những năm trước, và từ năm tuyển sinh 2028 sẽ không còn điểm cộng. Vì vậy, đừng xây kế hoạch chỉ dựa vào điểm thưởng; hãy tập trung vào kết quả đáp ứng trực tiếp tiêu chí ngành. Các trường dự kiến công bố thông tin tuyển sinh năm 2027 theo kế hoạch chung của Bộ.
Tóm lại, 11 phương thức là một bản đồ được tinh gọn chứ không phải lời bảo đảm rằng mọi cách xét đều tương đương. Thí sinh nên đọc mã để nhận diện nguồn kết quả, rồi kiểm tra đề án cụ thể để biết điều kiện, trọng số và cách quy đổi. Chọn phương thức phù hợp với kết quả mình có và yêu cầu của ngành sẽ hữu ích hơn việc chạy theo số lượng hình thức.
