Ngày hội STEM 2026: khi công nghệ số trở thành sân chơi của học sinh
Ngày hội STEM 2026 tại phường Phù Liễn là chuỗi hoạt động trải nghiệm công nghệ số, STEM và các hoạt động AI thực tế dành cho học sinh tiểu học THCS, kết hợp thi đấu, thực hành và tương tác trực tiếp để hình thành kỹ năng số, tư duy khoa học và ý thức sử dụng công nghệ an toàn ngay từ bậc phổ thông cơ sở. Hơn 600 học sinh từ lớp 3 đến lớp 9 của 6 trường tiểu học, THCS trên địa bàn phường Phù Liễn (Hải Phòng) đã tham gia Ngày hội trải nghiệm công nghệ số, STEM - AI lần thứ II, biến một sự kiện giáo dục thành ngày hội công nghệ đúng nghĩa. Điều đáng nói không phải ở con số 600, mà ở cách địa phương coi kỹ năng số là năng lực nền tảng, cần được rèn luyện như toán hay tiếng Việt. Khi học sinh được chạm tay vào robot, máy tính bảng, kịch tương tác về AI, các em không chỉ "xem công nghệ" mà bắt đầu học cách sống trong thế giới số.
Đấu trường Công dân số và Robotics: bài kiểm tra thực tế về kỹ năng số
Nếu muốn nói nghiêm túc về chuyển đổi số trong giáo dục, chúng ta phải nhìn vào những bài tập cụ thể mà học sinh được làm. Tại Ngày hội STEM 2026, phần thi “Đấu trường Công dân số” buộc học sinh trả lời 40 câu hỏi trắc nghiệm trên máy tính bảng về an toàn internet, phòng tránh lừa đảo trực tuyến, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và kiến thức STEM. Đây là cách kiểm tra thẳng vào năng lực số, thay vì chỉ nói chung chung về “ý thức”. Từ kết quả này, mỗi khối lớp chọn 20 học sinh có điểm số cao nhất bước vào “Đấu trường Robotics”, nơi các em trực tiếp điều khiển robot Leanbot thực hiện nhiệm vụ trên sa bàn, vận dụng tư duy logic, khả năng quan sát và kỹ năng xử lý tình huống. Khi trẻ em phải tự quyết định đường đi của robot, các em học được rằng công nghệ không phải phép màu, mà là chuỗi lựa chọn và trách nhiệm.
Hành trình nhà khoa học nhí: STEM không chỉ là robot mà là cách học mới
Trong bức tranh Ngày hội STEM 2026, Trường Tiểu học Lê Hồng Phong nổi bật với chương trình “Hành trình nhà khoa học nhí” được tổ chức như một ngày hội học tập quy mô lớn. Hiệu trưởng Phạm Văn Xình nhấn mạnh đổi mới giáo dục phải tạo ra kết quả học tập thực chất, nơi mỗi học sinh được khám phá, thực hành, hợp tác và vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề gần gũi trong cuộc sống. Đó là quan điểm đáng được nhân rộng: STEM không phải vài tiết học robot cho có, mà là cách thiết kế nhiệm vụ học tập. Từ vật liệu đơn giản, học sinh đặt câu hỏi, thiết kế, thử nghiệm, cải tiến sản phẩm; giá trị nằm ở quá trình suy nghĩ, kiên trì, chấp nhận thử chưa thành công và biết sửa cách làm. Khi nhà trường coi sai sót là một phần của học tập, học sinh mới dám sáng tạo, thay vì chỉ tìm đáp án đúng.
Kịch “Em huấn luyện AI”, Robocon và sản phẩm STEM: đưa AI xuống tầm tay trẻ em
Điểm thuyết phục nhất của Ngày hội STEM ở Lê Hồng Phong là cách nhà trường đưa hoạt động AI thực tế vào chương trình một cách gần gũi. Qua kịch tương tác “Em huấn luyện AI”, cuộc thi Robocon, hoạt động làm sản phẩm và thuyết trình, học sinh được yêu cầu tự tin thể hiện ý tưởng, lắng nghe bạn và giải thích điều mình làm. Thông điệp được nhắc đi nhắc lại: AI hỗ trợ, con người suy nghĩ, kiểm tra, quyết định và chịu trách nhiệm. Đây là bài học đạo đức số mà nhiều chương trình vẫn bỏ quên. Ở cuộc thi Robocon, các đội khối 3, 4, 5 phối hợp điều khiển robot, giáo viên chỉ giữ vai trò hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật, để học sinh chủ động thử nghiệm, điều chỉnh và tìm giải pháp. Khi các em phải thuyết trình về sản phẩm STEM của mình, kiến thức không còn là lý thuyết trên vở mà trở thành mô hình cụ thể, gắn với khả năng diễn đạt và tự tin trước đám đông.
Từ một phường đến hệ thống: STEM và chuyển đổi số phải đi cùng nhau
Điều đáng chú ý là Ngày hội STEM 2026 ở Phù Liễn không phải hoạt động đơn lẻ, mà nằm trong chuỗi hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10 và Ngày Công dân số Việt Nam 15/10. UBND phường phối hợp với các đơn vị giáo dục và công nghệ để tạo môi trường học tập gắn với thực hành, khuyến khích học sinh khám phá công nghệ, phát triển tư duy sáng tạo, nâng cao kỹ năng số và sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm. Ở cấp trường, Lê Hồng Phong dùng công nghệ để kết nối các điểm trường, tạo không gian học tập chung, mở rộng cơ hội tham gia cho học sinh, gắn với định hướng “Một trường – một chuẩn – một hệ thống quản lý”. Nhà trường tiếp tục thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường thực hành, trải nghiệm, khuyến khích giáo viên xây dựng học liệu dùng chung, khai thác phòng học thông minh và tổ chức hoạt động STEM phù hợp chương trình giáo dục. Nếu nhiều địa phương làm được như Phù Liễn, chuyển đổi số trong giáo dục sẽ bớt khẩu hiệu và trở thành trải nghiệm hàng ngày của học sinh.
