Phim AI Trung Quốc: Định nghĩa lại sản xuất và phá vỡ trật tự lao động
Phim AI Trung Quốc là các tác phẩm video, đặc biệt là phim ngắn nhiều tập dạng dọc cho điện thoại, được tạo gần như hoàn toàn bằng công nghệ nhân tạo giải trí từ khâu viết kịch bản, dựng cảnh đến tạo nhân vật, giúp giảm mạnh chi phí, rút ngắn thời gian sản xuất, nhưng đồng thời làm thay đổi cấu trúc việc làm, khiến hàng nghìn diễn viên và ê-kíp truyền thống mất cơ hội trên thị trường giải trí số. Gần như chỉ sau một đêm, công cụ tạo video AI thế hệ mới tràn vào ngành phim ngắn, khiến số lượng dự án quay người thật trên khắp Trung Quốc lao dốc và nền tảng tràn ngập nội dung do AI tạo. Theo DataEye, trong ba tháng đầu năm đã có hơn 120.000 phim ngắn nhiều tập được phát hành, 95% tạo bằng AI – một con số không chỉ nói về công nghệ, mà là lời tuyên bố rằng trật tự cũ đã bị lật.
Ưu thế chi phí: một tuần, 5 người và cuộc cạnh tranh không công bằng
Lý do các nhà sản xuất lao vào phim AI không phải bí ẩn: đó là bài toán tiền và thời gian. Một công ty cho biết với công cụ video AI thế hệ mới, một dự án dài 120 phút có chất lượng ở mức thông thường chỉ cần ê-kíp 5 người hoàn thành trong khoảng một tuần, chi phí chưa bằng 1/10 mức thấp nhất của phim quay người thật. Trong khi trước đây, để kịp guồng cạnh tranh, các đoàn ở Hoành Điếm phải quay một phim dài tương đương điện ảnh trong khoảng một tuần, làm việc 18–20 giờ mỗi ngày, diễn viên quần chúng nhận chỉ khoảng 38.000 đồng/giờ. Sự xuất hiện của SeeDance 2.0 với khả năng mô phỏng vật lý và giữ ổn định nhân vật càng khiến cán cân lệch thêm về phía máy móc. Khi một bên có thể tối ưu chi phí đến mức cực đoan, bên kia buộc phải chịu thua hoặc chấp nhận đổi nghề.
500 tỷ lượt xem phim ngắn AI và những diễn viên phải làm shipper
Sự bùng nổ phim ngắn AI không chỉ là câu chuyện lượt xem, mà là cơn lũ cuốn đi sinh kế của người thật. Chỉ riêng trên một nền tảng, nửa đầu năm đã có khoảng 220.000 phim ngắn nhiều tập mới do AI tạo, thu về 500 tỷ lượt xem. Khi lưu lượng khổng lồ đổ vào nội dung do máy tạo ra, các đoàn phim người thật ở Hoành Điếm thưa dần, tiền công giảm mạnh; nhiều diễn viên và nhân viên phải rời thị trấn, người ở lại báo cáo thu nhập sụt nghiêm trọng, có vai chính chỉ được trả 300.000 đồng/ngày thay vì hàng nghìn nhân dân tệ trước kia. Câu nói "khi diễn viên AI đắt khách cũng là lúc diễn viên thật bị thất nghiệp" không còn là hình ảnh ẩn dụ. Liu Yuzhan, 29 tuổi, từng nhận bốn vai mỗi tháng, nay phải chạy giao đồ ăn để sống. Làn sóng "ngừng cạnh tranh, học cách thích ứng" khiến nhiều người bẻ lái sự nghiệp: từ ngôi sao nhen nhóm thành shipper, từ diễn viên sang đạo diễn học cách dùng AI thay vì chống lại nó.
Nhân vật ảo Trung Quốc: từ trong phim bước ra đời sống và hợp đồng quảng cáo
Trong thế giới phim AI, cú sốc thứ hai với diễn viên là việc nhân vật ảo Trung Quốc vượt khỏi khung hình để trở thành người có sức ảnh hưởng. Fang Taozi, nữ chính hoàn toàn do AI tạo ra trong phim ngắn "The Laid-off Girl", nhanh chóng thành hiện tượng, thu hút hơn 200 triệu lượt xem chỉ sau một tháng. Ekip duy trì "cuộc sống" của Fang bằng tài khoản mạng xã hội riêng, đăng khoảnh khắc đời thường, hậu trường, tương tác với fan; trong 30 ngày, tài khoản này có khoảng 470.000 người theo dõi và hơn 31 triệu lượt thích. Sức hút ấy lập tức chuyển thành tiền: một nội dung quảng cáo 60 giây của Fang được báo giá tới 258.000 nhân dân tệ và cô đã quảng bá kính áp tròng màu trong video thương mại đầu tiên. Với thương hiệu, idol ảo hấp dẫn vì làm việc 24/7, không vướng lịch trình, scandal hay đời tư, hình ảnh và lời thoại có thể chỉnh sửa theo yêu cầu. Nhưng mặt trái là câu hỏi đạo đức: một nhân vật không có da thịt thật có nên nói rằng mình dùng sản phẩm và thấy hiệu quả?
Tương lai ngành giải trí: hợp tác với AI hay chấp nhận bị thay thế?
Ngành phim ngắn đang trở thành ví dụ rõ nét cho thấy công nghệ nhân tạo giải trí có thể xóa một số công việc, tạo ra công việc khác và buộc người trong nghề phải tái định nghĩa chính mình. Một nữ diễn viên thừa nhận: "AI không thể bị ngăn cản. Nếu không thể đánh bại nó, hãy tham gia cùng nó", và cô chuyển một phần trọng tâm sang đạo diễn, học cách dùng AI như công cụ. Cùng lúc, AI tạo sinh trong video, giọng nói và hội thoại giúp nhân vật ảo ngày càng giống người, nhưng khả năng kiếm tiền lâu dài của thần tượng ảo vẫn chưa rõ, bởi khán giả có thể không muốn gắn bó và chi tiền cho nhân vật không tồn tại. Trung Quốc đã bắt đầu xây dựng quy định, yêu cầu gắn nhãn nội dung dùng nhân vật ảo và hạn chế việc dùng thông tin cá nhân người khác để tạo avatar số khi chưa có đồng ý. Vấn đề không còn là "AI có đến hay không" mà là con người – đặc biệt diễn viên – sẽ đảm nhận vai trò gì khi phải làm việc cùng, hoặc dưới, những hệ thống thông minh.
