Khi ngôi sao quay lại vạch xuất phát
Hiện tượng nghệ sĩ nổi tiếng thi đấu lại ở các cuộc thi âm nhạc truyền hình là xu hướng nhiều ca sĩ đã có tên tuổi, sản phẩm và fandom vẫn tiếp tục bước vào sân chơi cạnh tranh như người mới, để tìm vị trí mới, thử màu sắc khác và kéo dài sự chú ý trong thị trường giải trí Việt đầy sản phẩm và biến động. Tinh hà say hi bước vào đêm công bố kết quả chung kết ngày 2.10 sau gần 3 tháng phát sóng, từ 24 nghệ sĩ ban đầu chọn ra 16 gương mặt đi tới chặng cuối. Danh sách này không chỉ toàn tân binh mà còn là dàn gương mặt quen thuộc: Quang Hùng MasterD, Dương Domic, Jsol, Hurrykng, Pháp Kiều, Song Luân… đều từng được khán giả biết tới qua các chương trình trước đó. Việc họ chấp nhận đứng chung “vạch xuất phát” với người mới đặt ra câu hỏi: danh tiếng không còn đủ an toàn cho sự nghiệp ca sĩ? Ở chiều ngược lại, những gương mặt ít tên tuổi xem đây là cơ hội hiếm có để bứt lên. Sự trộn lẫn giữa ngôi sao và tân binh khiến cuộc thi âm nhạc truyền hình không còn là “sân tập” cho người mới, mà biến thành giải đấu nơi mọi người đều phải tự chứng minh lại giá trị.
Truyền hình thực tế: từ bệ phóng thành phòng thí nghiệm âm nhạc
Trước đây, cuộc thi hát được xem là bệ phóng cho người mới, nơi thí sinh tìm cơ hội được biết đến rồi rời chương trình để tự xây dựng sự nghiệp ca sĩ riêng. Mô hình đó đang thay đổi: nghệ sĩ đã có lượng người hâm mộ đáng kể vẫn quay lại các gameshow và chương trình thực tế. Không còn chuyện “thi xong là hết”, mà là dùng chương trình như một phòng thí nghiệm liên tục. Các mùa gameshow âm nhạc gần đây chứng minh khả năng tạo ra lượng chú ý khổng lồ trong thời gian ngắn. Với Tinh hà say hi, mỗi vòng thi tương đương thêm một ca khúc, một sân khấu, câu chuyện hậu trường và đề tài để cộng đồng fan bàn luận. Hệ quả là chương trình trở thành “nhà máy” sản xuất sản phẩm mới cho thị trường ở tốc độ cao. Trường hợp Quang Hùng MasterD cho thấy rõ điều này: “50 cuộc gọi nhỡ”, “Mộng duyên”, “Secret”, “Laviem” lần lượt tạo hiệu ứng trên nền tảng nhạc và video, khi anh tham gia sâu từ sáng tác, sản xuất tới xây dựng tiết mục. Một câu có thể trích lại là: “Lan Sóng Xanh tháng 9 ghi nhận nhiều ca khúc từ Tinh hà say hi phủ kín Top 10, cho thấy sức lan tỏa của mô hình gameshow âm nhạc mới”. Khi một bản hit đơn lẻ không đủ đảm bảo sức nóng lâu dài, việc xuất hiện định kỳ nhiều tháng giúp nghệ sĩ kéo dài chu kỳ chú ý trong thị trường giải trí Việt vốn phát hành sản phẩm dày đặc.
Áp lực ca sĩ Việt khi đã nổi tiếng vẫn đi thi
Đi thi khi chưa ai biết đến là một kiểu áp lực; quay lại thi đấu khi đã nổi tiếng còn nặng nề hơn. Người mới chỉ cần khiến khán giả nhớ tên đã là thành công; người cũ phải chứng minh mình khác trước, mới hơn, xứng đáng với sự kỳ vọng đã được xây sẵn. Đó là mặt trái ít được nói thẳng của áp lực ca sĩ Việt. Quang Hùng MasterD thừa nhận anh cảm thấy áp lực ngay từ đầu Tinh hà say hi. Họ không chỉ hát mà còn phải lên ý tưởng, làm việc với đạo diễn, xử lý nhiều nhiệm vụ chưa từng trải nghiệm. Wean từng tự hỏi chương trình mới có thể mang lại điều gì khác so với lần xuất hiện trước, trước khi đồng ý trở lại. Nếu hình ảnh, cách trình diễn, câu chuyện không thay đổi, sự xuất hiện dày đặc có thể biến thành cảm giác lặp lại, khiến “độ phủ” trở thành con dao hai lưỡi. Ngay trong khuôn khổ chương trình, lợi thế của nghệ sĩ nổi tiếng thi đấu là fandom mạnh và kinh nghiệm. Nhưng chính điều đó cũng tạo ra kỳ vọng cao hơn về mỗi sân khấu, mỗi con số bình chọn. Một đội của Dương Domic từng dẫn đầu bình chọn tại Livestage 2 với 162 phiếu; những con số ấy vô hình trung trở thành chuẩn so sánh cho các vòng sau.
Thị trường giải trí Việt: cuộc đua giành chỗ đứng sau ánh đèn gameshow
Quan trọng hơn chiếc cúp là câu chuyện “sau đêm chung kết”. Sau gần 3 tháng, từ 24 nghệ sĩ rút còn 16 gương mặt vào chung kết và danh hiệu tối 2.10 có thể giúp vài người thêm lợi thế truyền thông. Nhưng với đa số, thử thách dài hơi chỉ bắt đầu từ đó. Khi chương trình kết thúc, họ mất lợi thế xuất hiện đều đặn; mỗi người phải quay lại bài toán cũ của thị trường: sản phẩm riêng là gì, màu sắc âm nhạc ra sao, và khán giả có còn quan tâm khi họ không còn trong một nhóm đông. Lan Sóng Xanh là ví dụ điển hình: tuần 2 tháng 9, “Laviem” cùng nhiều ca khúc khác của chương trình xuất hiện trên bảng xếp hạng; sang tuần 3, loạt bài hát từ Tinh hà say hi tiếp tục phủ Top 10. Nhưng bảng xếp hạng chỉ có 10 vị trí. Khi quá nhiều sản phẩm cùng lúc tràn vào, vòng đời chú ý của mỗi ca khúc bị rút ngắn. Họ không chỉ cạnh tranh với nghệ sĩ bên ngoài mà còn với chính đồng đội cũ của mình trong chương trình. Đó là chân dung thị trường giải trí Việt hiện nay: sự bùng nổ về số lượng nhưng khan hiếm vị trí “trụ được lâu”. Cuộc thi âm nhạc truyền hình mang nghệ sĩ đến gần công chúng; việc giữ khán giả ở lại lại phụ thuộc hoàn toàn vào cá tính và sản phẩm riêng của từng người.
Khi cuộc thi trở thành điểm khởi đầu mới cho sự nghiệp ca sĩ
Nhìn từ trường hợp Quang Hùng MasterD, Dương Domic, Jsol, Hurrykng, Pháp Kiều, Song Luân…, có thể thấy cuộc thi không còn là đỉnh cao để “chạm vào một lần rồi thôi”, mà là điểm khởi đầu cho giai đoạn tiếp theo trong sự nghiệp ca sĩ. Đức Phúc từng băn khoăn khi tham gia “Anh trai say hi” dù đã có nhiều năm hoạt động, nhưng cuối cùng xem đó như cơ hội học hỏi khi làm việc cùng nghệ sĩ khác. Song Luân quay lại vì muốn cho khán giả thấy những điều mới từ mình. Với người nổi tiếng, thành tích không còn là giá trị duy nhất. Một nghệ sĩ có thể không cần chiếc cúp nhưng rời chương trình với thêm những bài hát được khán giả nhớ, một màu sắc chưa từng thử, những cộng sự mới và một lượng người hâm mộ rộng hơn. Việc chia đội, kết hợp liên tục giúp fandom giao thoa: fan của Quang Hùng biết thêm CoolKid, Cody Nam Võ hay Jaysonlei qua “50 cuộc gọi nhỡ”, và chiều ngược lại. Sự tham gia của các nghệ sĩ nổi tiếng thi đấu tạo ra mức cạnh tranh cao hơn, buộc tân binh phải nâng chất lượng để không bị nhấn chìm trong đám đông. Rốt cuộc, quay lại gameshow là một phép tính đầy rủi ro: được nhiều mà mất cũng nhiều. Nhưng nếu thị trường giải trí Việt ngày càng chật chội, thì dám bước vào cuộc thi âm nhạc truyền hình một lần nữa có khi chính là lựa chọn can đảm nhất để không bị đứng ngoài cuộc chơi.
