Một em bé ống nghiệm trở thành mẹ
Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, trong đó trứng và tinh trùng được kết hợp trong phòng thí nghiệm trước khi phôi được chuyển vào tử cung. Gần 30 năm sau khi chào đời nhờ kỹ thuật này, Lưu Tuyết Trân đã sinh con đầu lòng — một cột mốc có ý nghĩa vượt ra ngoài câu chuyện riêng của gia đình chị.
Sáng 4/11 tại Bệnh viện Mỹ Đức ở TP.HCM, chị Trân sinh một bé trai nặng khoảng 3,1 kg; thông tin bệnh viện ghi nhận cân nặng 3,15 kg. Ca mổ do GS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng trực tiếp thực hiện. Bà cũng là người đón Trân chào đời năm 1998. Điều đáng chú ý là em bé được thụ thai tự nhiên: đây là câu trả lời bằng trải nghiệm sống cho một câu hỏi từng đi cùng những ca IVF đầu tiên, chứ không chỉ là một con số thành công trong điều trị.

Từ những ánh nhìn hoài nghi đến tiếng khóc thế hệ thứ hai
Ngày 30/4/1998, tại Bệnh viện Từ Dũ, Mai Quốc Bảo, Phạm Tường Lan Thy và Lưu Tuyết Trân lần lượt chào đời, trở thành ba em bé IVF đầu tiên của Việt Nam. Các ca chuyển phôi được thực hiện từ tháng 8/1997 với hỗ trợ chuyên môn của chuyên gia Pháp. Khi ấy, kỹ thuật còn mới, điều kiện cơ sở vật chất hạn chế, nên sự ra đời của ba em bé đi cùng không ít băn khoăn về tương lai của các em.
Gần ba thập kỷ sau, bác sĩ Ngọc Phượng lại đón một em bé trong gia đình ấy — lần này là con trai của Trân. Sự tiếp nối này khiến câu chuyện trở nên đặc biệt: người từng được sinh ra nhờ IVF đã lập gia đình, mang thai tự nhiên và làm mẹ. Với những người hoài nghi ngày trước, đây là dấu mốc cụ thể cho thấy một số người thuộc thế hệ IVF có thể trưởng thành và sinh con; nhưng một trường hợp không thể thay thế dữ liệu về tất cả trẻ sinh ra nhờ phương pháp này.

Thành công không dừng ở ca chuyển phôi
Giá trị của IVF không nên chỉ được tính bằng tỷ lệ có thai hay số chu kỳ điều trị. Điều đáng quan tâm hơn là sức khỏe và cuộc sống lâu dài của những đứa trẻ, cũng như khả năng các gia đình tiếp tục có thế hệ sau. Trường hợp Tuyết Trân bổ sung một lát cắt đáng nhớ cho câu chuyện ấy, nhưng các bác sĩ lưu ý không nên suy rộng rằng khả năng sinh sản của mọi trẻ IVF đều giống hệt người được thụ thai tự nhiên.
Cột mốc này càng có sức nặng khi đặt cạnh hành trình dài của kỹ thuật hỗ trợ sinh sản trong nước. Từ một bệnh viện thực hiện thành công IVF năm 1998, Việt Nam hiện có 54 trung tâm và bệnh viện đủ điều kiện triển khai. Số trẻ ra đời nhờ thụ tinh trong ống nghiệm vào khoảng 147.000 tính đến tháng 11/2023 và vượt 150.000 trong năm 2024.
Với các cặp vợ chồng hiếm muộn, dịch vụ hỗ trợ sinh sản hiện đã có mặt ở nhiều vùng miền, mở thêm cơ hội tiếp cận điều trị thay vì tập trung ở vài trung tâm lớn. Hành trình sinh con sau IVF của Tuyết Trân không phải lời bảo đảm cho mọi gia đình, nhưng là một dấu mốc giàu sức thuyết phục: câu trả lời cho hoài nghi cần thời gian, theo dõi và những con người thật — và hôm nay, câu trả lời ấy đã có tiếng khóc của một thế hệ mới.







