Từ giải thưởng AI ASOCIO đến lời khẳng định năng lực công nghệ Việt
Giải thưởng AI ASOCIO là hệ thống danh hiệu trong khuôn khổ ASOCIO Digital & AI Awards, tôn vinh các tổ chức tại khu vực châu Á – châu Đại Dương có sáng kiến ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo tác động cụ thể lên doanh nghiệp, chính phủ và xã hội, với các hạng mục chuyên biệt từ an ninh mạng, giáo dục, y tế đến tài chính và chuỗi cung ứng. Tối 6/10 tại Jakarta, 8 tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được vinh danh ở 10 hạng mục của giải thưởng này, lần đầu tiên trong cấu trúc có riêng hệ thống giải thưởng AI. Đây không phải chỉ là một thành tích công nghệ khu vực châu Á, mà là lời khẳng định: Việt Nam đã đưa AI ra khỏi giai đoạn thử nghiệm để trở thành năng lực tạo giá trị trong các lĩnh vực cốt lõi. Sự công nhận từ ASOCIO là thước đo bên ngoài cho thấy hệ sinh thái công nghệ số trong nước đang trưởng thành, đủ sức cạnh tranh trên sân khấu khu vực châu Á – châu Đại Dương.
An ninh mạng VNPT: AI bước vào tuyến đầu phòng thủ số
Việc VNPT Threat Intelligence (VNPT TIP) giành giải AI in Cybersecurity cho thấy an ninh mạng VNPT không còn là câu chuyện thiết bị và tường lửa, mà là năng lực thám báo số dựa trên AI. Nền tảng này do VNPT Cyber Immunity phát triển, sử dụng Machine Learning và mô hình ngôn ngữ lớn để tự động thu thập, phân loại và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn, bao gồm cả Dark Web và Deep Web, rồi chuyển thành thông tin thám báo có giá trị cho tổ chức. Ý nghĩa thực tế của giải thưởng không nằm ở chiếc cúp, mà ở chỗ Việt Nam đã có sản phẩm an ninh mạng dùng AI đủ tốt để được công nhận giữa hàng loạt đề cử trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Trong bối cảnh hạ tầng trọng yếu và hệ sinh thái số mở rộng, cách tiếp cận chủ động – phát hiện sớm mối đe dọa, phòng ngừa và nâng cao năng lực ứng phó – là lựa chọn bắt buộc. VNPT TIP vì thế trở thành một mảnh ghép quan trọng trong chiến lược phòng thủ số Make in Viet Nam, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nhập khẩu.
Tập đoàn FPT AI: xây nền nhân lực và sản phẩm cho thị trường khu vực
Ba giải thưởng AI dành cho Tập đoàn FPT ở các hạng mục Nguồn nhân lực & Kỹ năng tương lai, Dịch vụ tài chính và Y tế là dấu hiệu cho thấy chiến lược AI của doanh nghiệp này nhắm vào lõi: con người và các ngành thiết yếu. Theo Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam, FPT là đề cử duy nhất của Việt Nam được trao giải ở cả ba hạng mục nói trên. Đây là một câu chuyện đáng trích dẫn: “98% cán bộ nhân viên FPT đã được đào tạo nâng cao kỹ năng, kiến thức AI, sử dụng hơn 1.000 AI Agent hỗ trợ nghiệp vụ hằng ngày”. Điều quan trọng là những nỗ lực này không dừng ở nội bộ. FPT đưa AI vào giáo dục từ lớp 1, hơn 2.800 sinh viên đại học học chuyên sâu AI, nền tảng VioEdu phục vụ hơn 20 triệu người dùng, trong đó trên 10 triệu học sinh. Từ nền nhân lực đó, tập đoàn xây hệ sinh thái sản phẩm như FPT.AI, FPT AI Agents, FPT AI eKYC, MediSight, iSuite… để giải quyết bài toán tài chính, y tế, chăm sóc khách hàng cho doanh nghiệp tại 15 quốc gia, hiện thân cho tham vọng đưa công nghệ Việt ra thị trường khu vực châu Á.
AI đi sâu vào quản lý công: từ pháp luật số đến giáo dục thông minh
Một điểm nhấn ít ồn ào nhưng mang tính cấu trúc là sự tham gia của khu vực công trong danh sách giải thưởng. Bộ Tư pháp nhận giải Digital Government nhờ ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và AI trong xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật, hướng tới quản trị pháp luật thông minh. AI được đưa vào các quy trình xử lý dữ liệu pháp luật, dịch vụ công – những khối dữ liệu lớn, phức tạp, nơi năng lực tự động hóa và hỗ trợ ra quyết định có thể tạo ra khác biệt rõ ràng. Trong giáo dục, Viettel Solutions được trao giải AI in Education với nền tảng EduMate, sử dụng Dynamic Knowledge Graph và Multimodal LLM để xây dựng AI Tutor cá nhân hóa hoạt động học K12, giúp tỷ lệ gắn kết học tăng 28%, điểm năng lực cải thiện 18,5%, thời gian giáo viên soạn giáo án và đề thi giảm 42% sau 6 tháng thử nghiệm với hơn 700 học sinh. Những con số này cho thấy AI không chỉ giúp “tiết kiệm thời gian”, mà đang bẻ lại cách hệ thống công – từ lớp học đến cơ quan pháp luật – vận hành và phục vụ người dân.
Từ sân khấu khu vực châu Á đến bài toán làm chủ năng lực AI
Mười giải thưởng AI ASOCIO của Việt Nam xuất hiện trong bối cảnh công nghiệp công nghệ số trong nước tăng trưởng nhanh, với doanh thu, lợi nhuận, xuất khẩu phần cứng và điện tử đều ghi nhận mức tăng hơn 30% trong chín tháng đầu năm. Thị trường đủ lớn tạo không gian để thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ mới, nhưng chính khả năng tích hợp AI vào quy trình nghiệp vụ và vận hành ổn định ở quy mô thực tế mới là tiêu chí được ASOCIO đánh giá cao. Theo báo cáo e-Conomy SEA 2025, 44% người dùng Việt được khảo sát cho biết họ tương tác với công cụ và tính năng AI hằng ngày, đứng đầu Đông Nam Á về mức độ tương tác và niềm tin với AI. Điều này tạo một đường hai chiều: người dùng sẵn sàng thử nghiệm, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước sẵn sàng đưa AI vào sản phẩm và quy trình. 10 giải thưởng tại ASOCIO Digital & AI Awards có thể coi là chỉ dấu cho việc hệ sinh thái công nghệ Việt đang chuyển từ “ứng dụng AI” sang “làm chủ năng lực AI”, đồng thời đưa sản phẩm, giải pháp Make in Viet Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số khu vực.
