Mở rộng quy mô, giảm khoảng cách tiếp cận
Đấu trường Toán học Châu Á (AIMO) là cuộc thi Toán dành cho học sinh, kết hợp nội dung song ngữ Anh - Việt nhằm rèn tư duy logic và giúp các em làm quen với Toán tiếng Anh trong khuôn khổ kiến thức phổ thông. Năm học 2026–2027, AIMO có 25 tỉnh, thành phố tham gia, tăng ba địa phương so với mùa trước. Đây là tín hiệu đáng chú ý không chỉ vì quy mô lớn hơn, mà bởi cơ hội dự thi đang dần vượt khỏi những trung tâm đô thị vốn có nhiều điều kiện học tập. Đến nay, 12 Sở Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản hướng dẫn triển khai tới các cơ sở giáo dục tại địa phương. Mạng lưới này có ý nghĩa khi giúp học sinh phổ thông ở nhiều vùng, kể cả địa bàn vùng cao, tiếp cận cùng một sân chơi trí tuệ. Tuy vậy, số tỉnh tham gia chỉ là bước mở đầu; cơ hội bình đẳng còn phụ thuộc vào việc thông tin và hỗ trợ đến được từng trường, từng học sinh.
AIMO do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chỉ đạo, Báo Tiền Phong phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức, Công ty Cổ phần Tiền Phong triển khai. Mùa 2025–2026, hơn 11.000 học sinh tại 22 tỉnh, thành phố dự vòng sơ loại; gần 300 thí sinh đại diện Việt Nam dự vòng chung kết quốc tế và đạt hơn 200 giải thưởng. Kết quả ấy cho thấy sân chơi đã có sức hút, nhưng không nên xem thành tích giải thưởng là thước đo duy nhất. Giá trị rộng hơn nằm ở việc đưa trải nghiệm Toán bằng tiếng Anh đến gần học sinh chưa từng nghĩ mình có thể tham gia.
Toán tiếng Anh không nên là rào cản đầu vào
Mục tiêu phổ cập Toán tiếng Anh chỉ khả thi nếu cuộc thi không biến năng lực ngoại ngữ thành điều kiện loại trừ. Vì vậy, điểm đáng quan tâm của AIMO mùa này là đề thi bám chương trình giáo dục phổ thông theo từng khối, dùng ngữ liệu song ngữ và hướng tới phát triển tư duy logic. Học sinh được vận dụng kiến thức quen thuộc trên lớp theo cách tiếp cận linh hoạt, thay vì phải đối diện với những dạng toán nâng cao xa lạ. Cách thiết kế này giúp các em tập trung vào lập luận, đồng thời từng bước làm quen với cách diễn đạt toán học bằng tiếng Anh. Hệ thống còn tích hợp từ vựng chuyên ngành trong câu hỏi để học sinh tra nghĩa khi gặp thuật ngữ mới. Đây là hỗ trợ thiết thực, nhất là với học sinh tiểu học mới bắt đầu học Toán bằng tiếng Anh.
Đối tượng dự thi trải từ lớp 2 đến lớp 12 trên toàn quốc. Phạm vi rộng ấy mở ra lựa chọn cho nhiều độ tuổi, nhưng cũng đòi hỏi nội dung và hướng dẫn phải phù hợp với khác biệt về nền tảng học tập. Với phụ huynh, điều nên cân nhắc không phải là con đã giỏi tiếng Anh đến đâu, mà là cuộc thi có giúp con tự tin đọc hiểu, thử cách giải và học từ lỗi sai hay không. Khi ngoại ngữ được hỗ trợ ngay trong câu hỏi, Toán tiếng Anh có cơ hội trở thành trải nghiệm học tập thay vì một nhãn mác chỉ dành cho nhóm học sinh chuyên biệt.
Lộ trình tạo cơ hội thử sức trước vòng loại
AIMO 2026-2027 có thêm Vòng Trải nghiệm trực tuyến miễn phí, diễn ra từ ngày 19/10/2026 đến 04/01/2027. Đây là cơ hội để học sinh làm quen với cách thức thi trước khi bước vào vòng loại, thay vì phải quyết định tham gia khi chưa hình dung được đề bài. Vòng thi trải nghiệm gồm sáu đợt thử thách, mở định kỳ hai tuần một lần; mỗi thí sinh có tối đa năm lượt làm bài trong mỗi thử thách để tự rút kinh nghiệm. Sau mỗi lượt, hệ thống trả báo cáo phân tích năng lực cá nhân, chỉ ra phần kiến thức làm tốt và nội dung cần củng cố. Những công cụ này khiến trải nghiệm có giá trị học tập rõ hơn một lần thi thử đơn thuần, miễn là học sinh dùng phản hồi để điều chỉnh cách ôn tập.
Vòng loại dự kiến diễn ra từ tháng 1 đến tháng 3/2027, theo hình thức trực tuyến có giám sát công nghệ hoặc thi tập trung tùy điều kiện địa phương. Thí sinh đạt chuẩn sẽ vào vòng chung kết quốc gia, dự kiến tổ chức tháng 4/2027 tại Hà Nội và TP.HCM với đề thi chuẩn hóa bằng tiếng Anh. Nhiều hình thức tổ chức có thể giúp địa phương linh hoạt hơn, nhưng chất lượng tiếp cận vẫn cần được đánh giá qua việc học sinh ở các vùng khác nhau có thể tham gia thuận tiện và được hướng dẫn đầy đủ hay không. Mở rộng tới 25 tỉnh, thành là bước tiến; thước đo cuối cùng nên là số học sinh dám thử sức và nhận được lợi ích học tập, chứ không chỉ là số điểm thi.
