Đọc sách kết hợp công nghệ, bắt đầu từ trải nghiệm
Thư viện số mầm non là không gian học tập kết hợp sách truyền thống, thiết bị tương tác và học liệu số, được tổ chức để trẻ khám phá nội dung bằng hoạt động phù hợp với lứa tuổi. Sáng 10-11, Trường Mầm non Vĩnh Hưng ở phường Vĩnh Hưng ra mắt và tổ chức trải nghiệm mô hình “Thư viện số thân thiện”, với chủ đề “Tiếng Anh và công nghệ số với trẻ mầm non”. Đây là hướng đi đáng chú ý vì công nghệ ở tuổi mầm non chỉ có ý nghĩa khi khuyến khích trẻ đọc, nghe, quan sát và tương tác, thay vì biến màn hình thành mục tiêu tự thân. Trong buổi ra mắt, trẻ trải nghiệm các hoạt động ở không gian mở, qua đó làm quen trực tiếp với môi trường học tập số.
Điểm đáng giá của mô hình không nằm ở việc đưa thêm thiết bị vào trường, mà ở cách ghép công nghệ với thói quen đọc. Theo Phó Chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng Quán Thị Vân Anh, khi công nghệ số phát triển, kết hợp sách truyền thống với ứng dụng công nghệ trong hoạt động đọc là yêu cầu thiết yếu để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Cách tiếp cận này giúp trẻ học tiếng Anh trong một chủ đề gần gũi, đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên tổ chức hoạt động đọc phong phú hơn. Muốn có giá trị lâu dài, thư viện cần được dùng như một phần của sinh hoạt học tập hằng ngày, không chỉ là điểm mới trong ngày khai trương.

Không gian đọc mở rộng từ sách đến học liệu số
Mô hình cho trẻ tiếp cận sách in, màn hình thông minh, hệ thống âm thanh và kho dữ liệu số. Sự kết hợp này có thể làm cho hoạt động đọc đa dạng hơn: trẻ vừa xem sách, vừa nghe nội dung, vừa tương tác với học liệu dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Đây là cách dùng công nghệ giáo dục có mục đích, bởi thiết bị được đặt trong một hoạt động học thay vì để trẻ sử dụng rời rạc. Các học liệu số còn hỗ trợ giáo viên xây dựng giáo án, tổ chức giờ đọc và hướng dẫn trẻ phát triển tư duy, khả năng sáng tạo.
Hiệu quả phụ thuộc nhiều vào thiết kế không gian và cách tổ chức hơn là số lượng màn hình. Hiệu trưởng Trường Mầm non Vĩnh Hưng Trần Thanh Xuân cho biết thư viện kết nối khu đọc trong nhà với khu vực đọc sách ngoài trời và các lớp học. Nhờ vậy, không gian đọc trẻ em không bị giới hạn trong một căn phòng riêng, mà có thể gắn với những hoạt động quen thuộc ở trường. Cách bố trí này cũng tạo điều kiện để giáo viên linh hoạt chuyển từ đọc sách sang trải nghiệm, miễn là mỗi hoạt động có mục tiêu rõ ràng và phù hợp với khả năng tập trung của trẻ nhỏ.
Thành công được đo bằng mức độ tiếp cận an toàn
Một thư viện hiện đại sẽ không công bằng nếu chỉ một nhóm trẻ được sử dụng thường xuyên. Vì vậy, yêu cầu bảo đảm trẻ tại cả 3 điểm trường đều được thụ hưởng nguồn lực đầu tư là phép thử quan trọng đối với mô hình. Phó Chủ tịch UBND phường đề nghị nhà trường xây dựng thời khóa biểu hợp lý, hướng dẫn trẻ sử dụng thiết bị an toàn và bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho giáo viên. Những việc này không phải phần phụ: chúng quyết định trẻ có được tiếp cận đều đặn, giáo viên có đủ năng lực dẫn dắt và công nghệ có được dùng đúng cách hay không.
Nhà trường cho biết cách triển khai được lựa chọn theo điều kiện thực tế, đồng thời tạo cơ sở để kiểm nghiệm hiệu quả đầu tư và đánh giá tác động đến quản trị, dạy học, năng lực đội ngũ cũng như cơ hội tiếp cận của học sinh và cha mẹ trẻ. Đây là bước tiếp theo cần thiết: theo dõi xem trẻ có hứng thú đọc hơn, học liệu có hỗ trợ giáo viên và các điểm trường có được phục vụ cân bằng hay không. Nếu những đánh giá ấy dẫn đến điều chỉnh cụ thể, mô hình sẽ vượt khỏi sức hút ban đầu của thiết bị mới.
Thư viện số thân thiện tại Vĩnh Hưng đặt ra một hướng tiếp cận thuyết phục: để trẻ làm quen tiếng Anh và công nghệ qua đọc sách, nghe và trải nghiệm trong không gian phù hợp. Giá trị của mô hình sẽ không được quyết định bởi màn hình hay kho dữ liệu lớn đến đâu, mà bởi việc trẻ được tiếp cận an toàn, công bằng và thường xuyên. Khi sách vẫn giữ vai trò trung tâm, còn công nghệ hỗ trợ trẻ khám phá, thư viện có thể trở thành nền tảng hữu ích cho niềm ham đọc và học tập từ những năm đầu đời.






