Manga tại Mỹ: từ cú bùng nổ Covid-19 đến câu hỏi “đã qua thời vàng son?”
Manga tại Mỹ là phân khúc truyện tranh và tiểu thuyết đồ họa có nguồn gốc từ Nhật Bản, được xuất bản bằng tiếng Anh, tăng trưởng bùng nổ trong đại dịch Covid-19 nhờ thời gian rảnh, thu nhập ổn định hơn của độc giả và làn sóng anime trên nền tảng trực tuyến, để rồi bước vào giai đoạn điều chỉnh khiến cả ngành xuất bản phải đặt câu hỏi về tính bền vững của thị trường. Sau khi manga tại Bắc Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ trong thời kỳ dịch Covid-19, các nhà xuất bản bắt đầu lo lắng liệu thời kỳ bùng nổ ấy có kết thúc, khi giai đoạn 2020-2022 “tăng chóng mặt” rồi là ba năm sụt giảm nghiêm trọng tiếp theo. Theo giới quan sát, năm 2025 mang lại cảm giác thị trường đang lặp lại một quá khứ quen mà đáng lo: tăng nóng rồi chững lại. Câu hỏi thực sự không còn là “bùng nổ hay không” mà là liệu thị trường manga Mỹ đã bước sang một mặt bằng mới, bền vững hơn.
Số liệu tăng trưởng 2025–2026: bong bóng tan vỡ hay nền tảng tăng dài hạn?
Điều gây bất ngờ là sau ba năm suy giảm, doanh số manga tại Mỹ bật tăng mạnh trở lại trong giai đoạn 2025–2026. Dữ liệu từ một đơn vị theo dõi thị trường sách in cho thấy doanh số manga tăng vọt 40% trong giai đoạn này, đưa manga thành lĩnh vực có doanh thu dẫn đầu trong toàn ngành truyện tranh và tiểu thuyết đồ họa. “Theo Circana, manga là nhóm tăng trưởng mạnh nhất trong toàn thị trường sách in Mỹ quý 1-2026, với lượng đơn vị bán ra tăng 45%.” Các nhà xuất bản vẫn dè dặt: mức tăng mới khó lòng chạm lại đỉnh thời hậu Covid-19, trong khi thị trường quê nhà Nhật Bản lần đầu thu hẹp kể từ 2017 khi giá trị ngành giảm 1,7% so với năm trước. Song nếu nhìn theo hướng tích cực, đây có thể là thời điểm bong bóng thừa nhiệt bị xả bớt, nhường chỗ cho một thị trường manga tại Mỹ ổn định hơn, ít phụ thuộc vào “hiệu ứng phong trào”.
Ngành xuất bản manga Mỹ: cuộc chơi của những “ông lớn” và áp lực thích ứng
Trong phần lớn 40 năm qua, thị trường manga Mỹ gần như là sân nhà của một cái tên thống trị: một nhà xuất bản hiện vẫn chiếm hơn một nửa tổng doanh số nhờ các đầu sách như Jujutsu Kaisen, Demon Slayer và Chainsaw Man. Bên cạnh đó, các đơn vị sinh sau đẻ muộn như một nhà xuất bản thành lập năm 2006 đã kịp nắm khoảng 10% thị phần, một phần nhờ liên doanh xuất bản tuyển tập truyện tranh Hàn Quốc trên nền tảng số, cho thấy ngành xuất bản manga không còn thuần Nhật. Tuy vậy, bản báo cáo mới nhất về ngành manga Nhật Bản lại gióng hồi chuông khi thị trường lần đầu thu hẹp sau nhiều năm tăng liên tục. Điều này đặt áp lực kép lên giới xuất bản tại Mỹ: vừa phụ thuộc nguồn nội dung từ Nhật, vừa phải mở cửa cho manhwa Hàn và donghua Trung để giữ chân người đọc. Câu hỏi không phải “ai lớn nhất” mà là “ai linh hoạt nhất” trong một thị trường manga Mỹ cạnh tranh và đa nguồn hơn bao giờ hết.
Xu hướng đọc manga mới: từ kệ sách đến thư viện và cộng đồng
Điều giúp manga tại Mỹ không chỉ bùng nổ rồi tắt là sự dịch chuyển trong xu hướng đọc manga lẫn cách tiếp cận độc giả. Ở mảng bán lẻ, một chuỗi hiệu sách lớn dành hẳn nhiều dãy kệ mặt tiền cho manga, coi đó là chìa khóa thu hút người đọc mới và tạo không gian để cộng đồng người hâm mộ kết nối. Dù không phải mô hình dành riêng cho Việt Nam, cách họ làm cho thấy manga đã trở thành sản phẩm chủ lực chứ không còn là “góc nhỏ dành cho fan”. Trong thư viện công, những người làm nghề ghi nhận độc giả manga là nhóm ổn định nhất, bởi họ liên tục quay lại tìm tập tiếp theo, những cuốn vừa trả là lại có người mượn ngay. Mối liên hệ với anime càng mở rộng tệp độc giả: khán giả xem xong một mùa anime như Jujutsu Kaisen sẽ tìm đến manga để đọc phần chưa chuyển thể, khiến cả tập đầu lẫn tập mới nhất cùng nằm trong nhóm bán chạy. Mô hình series dài hàng chục tập khiến trải nghiệm đọc không dừng ở một cuốn lẻ, mà trở thành hành trình gắn bó lâu dài.
Tương lai manga tại Mỹ: đỉnh cao đã đạt hay kỷ nguyên mới đang mở ra?
Nhìn từ góc độ người làm dữ liệu thị trường, đợt sụt giảm sau Covid-19 không phải tín hiệu kết thúc mà là quá trình ổn định để ngành manga tiến tới mức bền vững hơn. Dự báo cho rằng triển vọng manga vẫn rất mạnh đến ít nhất 2028, và vị trí hiện tại của manga là phần cốt lõi của thị trường truyện tranh Mỹ trong dài hạn. Song những con số từ Nhật Bản cùng sự trỗi dậy của manhwa, donghua lại nhắc nhở các nhà xuất bản rằng không ai có quyền ngủ quên. Tương lai manga tại Mỹ sẽ không còn là câu chuyện của một vài thương hiệu khổng lồ, mà là năng lực đọc đúng xu hướng: mở rộng thể loại yuri, fantasy, sci-fi kiểu “cozy” để phản chiếu thị trường sách phổ thông; dịch chuyển giữa in và số; gắn kết chặt chẽ hơn với cộng đồng fan. Nếu làm được, “đỉnh cao” hiện tại sẽ là điểm khởi đầu của một kỷ nguyên manga Mỹ đa dạng, bền vững và ít phụ thuộc vào những cú sốc nhất thời.
