Từ phòng lab Bách khoa đến tham vọng AI toàn cầu
Kha Minh Bảo là một sinh viên AI Việt Nam tiêu biểu, đại diện cho thế hệ trẻ chọn con đường kết hợp nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, xuất bản bài báo khoa học quốc tế và khởi nghiệp công nghệ trẻ để đưa công nghệ Việt Nam ra thế giới bằng chính thành tựu học thuật lẫn sản phẩm ứng dụng.
Sinh ra và lớn lên tại TP.HCM rồi ra Hà Nội học đại học, Bảo sớm bộc lộ niềm đam mê với trí tuệ nhân tạo (AI) và Tin y sinh. Ở tuổi 22, anh đã là tác giả của 4 bài báo khoa học đăng trên các tạp chí quốc tế thuộc nhóm Q1 – cột mốc mà nhiều nghiên cứu sinh cao học vẫn còn đang theo đuổi. Thành tích đó không chỉ là con số; nó cho thấy một lựa chọn khác của người trẻ: thay vì đợi “ổn định rồi mới mơ lớn”, Bảo chọn đi sớm, chấp nhận khó, nhưng rõ mục tiêu. Trong khi nhiều bạn cùng lứa vẫn loay hoay giữa các khóa học kỹ năng, anh chủ động bước thẳng vào sân chơi của giới nghiên cứu quốc tế.
Bốn bài báo Q1 và con đường khoa học không tô hồng
Trong lĩnh vực nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là giao thoa với Tin y sinh, việc có bài trên tạp chí Q1 đòi hỏi cả chuyên môn lẫn sự kiên trì bền bỉ. Bảo đã có 4 bài báo khoa học quốc tế ở nhóm này khi mới 22 tuổi, một thành tích được xem là “vô cùng hiếm” ở bậc đại học.
Học bổng Singapore International Pre-Graduate Award (SIPGA) 2023 mở đường cho anh sang Viện Nghiên cứu Tin Y sinh Quốc gia Singapore (BII, A*STAR), tham gia dự án cùng Bệnh viện Đa khoa Singapore về phân tích hình ảnh tổn thương dạng vòng ở não để hỗ trợ chẩn đoán viêm và ung thư. Đồ án tốt nghiệp về học trên nhãn thưa cho bài toán phân đoạn cũng được đánh giá xuất sắc và nhận Best Presentation Award tại một hội đồng Thị giác máy tính. Câu chuyện này nhắc lại một thực tế: nghiên cứu đỉnh cao không thuộc độc quyền của phương Tây, nhưng sẽ luôn thuộc về những người dám bước vào môi trường cạnh tranh quốc tế từ rất sớm.
Khởi nghiệp công nghệ trẻ: Awake Drive và Neural of Things
Điều đáng nói là Bảo không dừng ở phòng lab. Anh cùng bạn bè lập nhóm Neural of Things (NoT), biến đam mê công nghệ thành khởi nghiệp công nghệ trẻ. Từ đây, dự án Awake Drive ra đời: một thiết bị duy trì tỉnh táo cho tài xế bằng công nghệ sóng não, ứng dụng AI để phát hiện và cảnh báo trạng thái buồn ngủ.
Awake Drive liên tiếp giành Giải Nhất Student Creative Idea Challenge 2023 và Quán quân Bệ phóng Khởi nghiệp – Startup Launchpad 2024, trước khi thu hút vốn đầu tư và phát triển thành doanh nghiệp. Câu nói của Bảo đáng để các nhóm khởi nghiệp ghi nhớ: “Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi nó chạm tới đời sống”. Thay vì xây dựng những bản demo “cho đẹp portfolio”, anh chọn giải một vấn đề an toàn giao thông rất cụ thể, nơi mỗi phần trăm cải thiện đều tương đương sinh mạng ngoài đường phố.
Đi xa để quay về: trải nghiệm quốc tế và tinh thần truyền lửa
Đằng sau một sinh viên AI Việt Nam với lịch nghiên cứu dày đặc là một người trẻ liên tục tìm cách đi xa hơn. Ngay cuối năm nhất, Bảo đại diện đội Việt Nam dự World Robot Olympiad 2022 tại Đức và giành huy chương Đồng. Sau đó, anh tiếp tục săn học bổng trao đổi, có cơ hội đặt chân tới 6 quốc gia trong những năm đại học, gần đây là chuyến học tập tại ĐH Deakin, Úc, qua học bổng Blue Marble Study Tour.
Điều làm nên sự khác biệt là cách anh “quy đổi” trải nghiệm toàn cầu thành giá trị cho cộng đồng. Bảo tham gia điều phối trọng tài hai kỳ Giải vô địch Robotics quốc gia, làm mentor khoa học cho học sinh Singapore trong chương trình Science Research Program của một đại học lớn, diễn giả về du học, khởi sự kinh doanh, và cả dạy AI cho trẻ em. Anh thừa nhận: những câu hỏi từ thế hệ sau giúp mình soi lại con đường đang đi, và buộc bản thân phải giữ một tiêu chuẩn cao hơn mỗi khi lựa chọn dự án hay đề tài nghiên cứu.
Song hành nghiên cứu và khởi nghiệp: bài học từ Bách khoa Hà Nội
Hình ảnh một sinh viên trẻ cân bằng bài báo khoa học quốc tế với dự án khởi nghiệp công nghệ có thể khiến nhiều người liên tưởng đến những câu chuyện “thần đồng” khác trên thế giới. Nathan Thomas, người Florida, từng được Guinness World Records công nhận là nam giáo sư trẻ nhất thế giới khi mới 18 tuổi 346 ngày, và sau này tiếp tục học luật tại một trường đại học lớn ở Mỹ. Anh từng lo tuổi tác khiến sinh viên không coi trọng mình, nhưng cuối cùng điều được tôn trọng là năng lực và thái độ trong lớp học.
Cả Nathan và Minh Bảo cho thấy một điều: danh hiệu không nên là điểm dừng. Bảo vẫn đang tiếp tục nghiên cứu tại Bách khoa, hướng tới học cao hơn và mục tiêu trở thành một giảng viên giỏi trong tương lai. Anh không chỉ muốn “có tên” trong các kỷ yếu quốc tế mà muốn góp phần khẳng định vị thế AI Việt Nam qua từng công trình và sản phẩm cụ thể. Nếu thế hệ sinh viên hôm nay cần một thông điệp, thì đó là: đừng chọn giữa phòng lab và startup – hãy chọn chuẩn mực của mình, rồi kiên trì đi đến cùng.
