Hàng giả mạo thời trang: từ “áo trơn” đến vi phạm quyền sở hữu công nghiệp
Hàng giả mạo thời trang là các sản phẩm quần áo, giày dép, phụ kiện được sản xuất hoặc gắn nhãn mác giả nhằm mô phỏng thương hiệu nổi tiếng đã được bảo hộ, với mục đích lừa dối người tiêu dùng và xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của chủ sở hữu nhãn hiệu. Bức tranh hiện nay cho thấy đó không còn là vài chiếc áo nhái ngoài chợ, mà là những lô hàng lên đến hàng nghìn sản phẩm được tổ chức sản xuất, phân phối như một dây chuyền công nghiệp. Tại Đắk Lắk, qua rà soát trên không gian mạng và thực tế địa bàn, Công an tỉnh đã khởi tố 6 vụ, 6 bị can về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và đồng thời khởi tố 4 vụ, 5 bị can về tội sản xuất, buôn bán hàng giả, thu giữ 4.445 sản phẩm quần áo giả mạo các nhãn hiệu Levi’s, Nike, Adidas, Gucci, Louis Vuitton, Dior với tổng trị giá hơn 2,35 tỷ đồng. Những con số này cho thấy hàng giả mạo thời trang đang đe dọa trực diện trật tự thị trường.
Kịch bản ở Đắk Lắk: kho hàng hiệu giả phía sau biển hiệu sang trọng
Điểm đáng báo động là hàng giả không còn chỉ xuất hiện ở những sạp hàng nhỏ lẻ, mà len lỏi vào cả các cửa hàng mang phong cách sang trọng. Ngày 5/6, lực lượng chức năng kiểm tra cửa hàng TN Luxury tại số 95 Nguyễn Trãi, phường Tuy Hòa do Nguyễn Đình Tuấn làm chủ, phát hiện đang bày bán 1.820 sản phẩm thời trang giả mạo nhãn hiệu, không có hóa đơn, chứng từ, với trị giá hơn 1,2 tỷ đồng. Ngày 4/8, cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án và khởi tố bị can đối với Tuấn về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Thực tế này cho thấy hộ kinh doanh bày bán hàng giả mạo nhãn hiệu không còn là hành vi “lầm tưởng” đơn thuần, mà là lựa chọn có chủ ý nhằm thu lợi bất chính, đối mặt trực tiếp với chế tài hình sự về xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Thông điệp rất rõ: biển hiệu sang trọng không che giấu được nguồn gốc bất hợp pháp của hàng hóa.
Bắc Ninh và dây chuyền “phù phép” áo trơn thành Gucci, Dior, Louis Vuitton
Nếu Đắk Lắk cho thấy quy mô kho hàng, thì Bắc Ninh phơi bày toàn bộ dây chuyền công nghiệp hóa việc làm giả nhãn hiệu. Giữa tháng 7, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp kiểm tra cơ sở do Nguyễn Văn Phước làm chủ tại thôn Mẫn Xá, phát hiện hệ thống máy móc gồm máy tính, máy ép nhiệt, máy cắt decal, máy may cùng hơn 1.000 sản phẩm quần áo các loại, tổng giá trị lô hàng vi phạm trên 200 triệu đồng. Toàn bộ số quần áo này được gắn nhãn mác giả mạo các thương hiệu Lacoste, Louis Vuitton, Dior, Nike, Adidas, Burberry, Gucci đang được bảo hộ tại Việt Nam. Phước khai đã thu mua quần áo trơn từ các xưởng gia công, sau đó đưa về xưởng riêng, dùng máy móc tự in ấn, dập nổi và may nhãn mác các nhãn hiệu xa xỉ lên phôi áo để bán kiếm lời. Ngày 27/8, Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết đã khởi tố bị can Nguyễn Văn Phước về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp theo khoản 1 Điều 226 Bộ luật Hình sự. Đây là minh chứng rõ ràng rằng hàng giả mạo thời trang đang vận hành như một ngành sản xuất ngầm, có công nghệ, có quy trình và có chủ thể điều hành.
Không gian mạng: mặt trận mới của hàng hiệu giả và bài toán cho cảnh sát kinh tế
Các vụ án ở Đắk Lắk và Bắc Ninh chỉ là phần nổi của tảng băng, bởi phương thức hoạt động đã chuyển mạnh lên không gian mạng. Qua đấu tranh, lực lượng chức năng ghi nhận các đối tượng lợi dụng sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, TikTok Shop và mạng xã hội để dùng hình ảnh hàng thật quảng cáo rồi bán hàng giả; chúng liên tục livestream bán hàng, sau đó xóa tài khoản để xóa dấu vết. Hàng hóa được chia nhỏ, bao bì tách rời để vận chuyển riêng lẻ; chỉ khi có đơn đặt, chúng mới đóng gói thủ công, thậm chí dùng công nghệ in hiện đại làm giả tem chống hàng giả, mã QR, gây nhiều khó khăn cho việc phát hiện và thu giữ sản phẩm giả. Trong bối cảnh đó, cảnh sát kinh tế buộc phải nâng cấp nghiệp vụ số, rà soát cả không gian mạng lẫn thực địa, đồng thời xử phạt hành chính 8 vụ với tổng số tiền 580 triệu đồng, thu hồi gần 64 triệu đồng tiền thu lợi bất chính, nộp ngân sách hơn 664 triệu đồng và tiếp tục giải quyết, xác minh nhiều tin báo, vụ việc khác.
Kết luận: Không thể bảo vệ thời trang chính hãng nếu coi nhẹ trách nhiệm pháp lý
Từ kho hàng hiệu giả ở Đắk Lắk đến dây chuyền phù phép áo trơn thành Gucci, Dior, Louis Vuitton ở Bắc Ninh, chung một mẫu số là sự coi thường quyền sở hữu công nghiệp và lòng tin của người tiêu dùng. Hộ kinh doanh bày bán hàng giả mạo nhãn hiệu không còn có thể viện lý do thiếu hiểu biết, bởi các thương hiệu lớn đều đã được bảo hộ và chế tài pháp luật đã được áp dụng rõ ràng qua những quyết định khởi tố. Việc cảnh sát kinh tế siết chặt hoạt động kiểm tra, mở rộng điều tra và xử lý nghiêm các đường dây cho thấy cơ quan thực thi pháp luật đang chuyển từ thế “đuổi theo” sang chủ động đánh vào gốc vấn đề. Tuy nhiên, cuộc chiến với hàng giả mạo thời trang sẽ không thể thắng nếu người mua vẫn ham hàng hiệu giá rẻ, còn người bán vẫn bất chấp nhãn mác. Thị trường sạch chỉ hình thành khi cả hệ thống – từ lực lượng chức năng, doanh nghiệp đến người tiêu dùng – cùng xem việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là ranh giới không thể bước qua.
