Lương bị gián đoạn, đời sống giáo viên đảo lộn
Giáo viên hợp đồng là những người được trường hoặc cơ quan quản lý giáo dục tuyển dụng theo hợp đồng lao động để đáp ứng nhu cầu giảng dạy, nhưng quyền lợi và nguồn trả lương phụ thuộc vào cơ chế được phê duyệt. Từ tháng 6, hơn 30 giáo viên, nhân viên hợp đồng tại phường Cửa Lò chưa nhận lương, khiến nhiều người phải xoay xở chi phí sinh hoạt khi nguồn thu nhập chính bị ngắt quãng. Có người đã gắn bó với ngành hàng chục năm, vẫn đến trường làm việc nhưng phải vay mượn để lo cho gia đình. Đây không còn là vướng mắc hành chính đơn thuần: khi tiền công không đến đúng hạn, người lao động phải tự gánh rủi ro của một quy trình chi trả chưa thông suốt. Lương giáo viên Nghệ An vì thế không chỉ là con số trong dự toán, mà là điều kiện để thầy cô tiếp tục đứng lớp và ổn định cuộc sống.
Tại Trường THCS Nghi Hương, nhà trường đã cân đối các nguồn thu để trả khoảng 350 triệu đồng tiền lương cho nhóm lao động này trong năm tháng đầu năm, nhưng phải dừng từ tháng 6 do chưa được cấp bù học phí học kỳ II của năm học trước và kinh phí thường xuyên hạn chế. Một giáo viên cho biết từng nhận khoản lương tồn đọng vào tháng 5, rồi lại rơi vào cảnh vay mượn khi lương tiếp tục ngưng. Việc vẫn phải hoàn thành công việc trong lúc chưa biết ngày được trả cho thấy sức ép đang bị đẩy xuống từng cá nhân. Nếu để kéo dài, nguy cơ không chỉ là khó khăn trước mắt mà còn là suy giảm khả năng giữ chân người có kinh nghiệm.
Nghị định mới mở chỉ tiêu, nhưng chưa khép khoảng trống hướng dẫn
Nghệ An đang xử lý đồng thời hai nhóm lao động có hoàn cảnh hợp đồng khác nhau. Ngày 4/9/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh giao 2.253 chỉ tiêu hợp đồng tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong năm 2026 và 2027. Trong năm học này, các trường đã ký hợp đồng với hơn 2.200 giáo viên theo Nghị định 235/2026/NĐ-CP. Tuy nhiên, việc có chỉ tiêu tuyển dụng không tự động giải quyết cách tính lương, phụ cấp, bảo hiểm hay nguồn kinh phí. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, biên chế được giao trực tiếp về trường; nhóm lao động do cấp huyện ký trước đây lại không nằm trong chỉ tiêu biên chế đã duyệt, trong khi chưa có hướng dẫn thống nhất về mức trả và nguồn chi.
Sự thiếu thống nhất hiện rõ ở cấp trường. Tại một trường THCS, giáo viên mới ký hợp đồng đang tạm nhận mức lương 5 triệu đồng mỗi tháng; nhà trường chưa thể xác nhận khoản đứng lớp hay bảo hiểm vì lo chi trước rồi không được tỉnh duyệt, dẫn đến không có nguồn bù. Hợp đồng theo Nghị định 235 có thời hạn tối đa 9 tháng và kết thúc khi năm học kết thúc, càng khiến việc xác định quyền lợi ngay từ đầu trở nên cần thiết. Cách làm mỗi nơi một khác khiến giáo viên khó biết mình sẽ được hưởng gì, còn trường học phải dè dặt dù cần người đứng lớp. Muốn chính sách có ý nghĩa, hướng dẫn phải đi cùng chỉ tiêu, thay vì để giáo viên và nhà trường tự chờ.
Đề xuất 97 tỷ đồng cần đi cùng nguyên tắc bảo vệ quyền lợi
Ngành Giáo dục tỉnh đề xuất bố trí khoảng 97 tỷ đồng để tháo gỡ vướng mắc chi trả. Đây là bước cần thiết, nhưng khoản ngân sách chỉ giải quyết được vấn đề nếu có quy định rõ ai được nhận, tính lương theo căn cứ nào và thời điểm thanh toán ra sao. Theo phương án đề xuất, giáo viên mới ký hợp đồng theo Nghị định 235 được trả lương, phụ cấp và bảo hiểm theo quy định; người từng ký hợp đồng với UBND cấp huyện được tính theo mức lương hiện hưởng, hoặc theo bậc 1 của ngạch tương ứng nếu mức hiện hưởng thấp hơn mức lương cơ bản.
Cách phân nhóm này có lý do: người lao động mới cần một chuẩn chi trả thống nhất, còn người đã làm việc lâu năm không nên bị xem như người mới vào nghề. Tại Cửa Lò, có người thâm niên hơn 20 năm, mức lương khoảng 13–14 triệu đồng mỗi tháng. Giáo viên đang chờ không chỉ khoản lương còn thiếu, mà cả xác nhận về mức hưởng, phụ cấp đứng lớp, bảo hiểm và nguồn chi ổn định để không lặp lại cảnh ngừng trả. Kết luận cần rõ ràng: đề xuất ngân sách là tín hiệu tích cực, nhưng chỉ khi được chuyển thành hướng dẫn chung và lịch chi trả cụ thể thì quyền lợi mới thực sự được bảo đảm.
