Đi làm 80km mỗi ngày để tiết kiệm 7 triệu đồng/tháng

“Sống quê làm phố” là gì và vì sao lại đáng để cân nhắc?

“Sống quê làm phố” là lựa chọn cố định nơi ở tại quê hoặc ngoại ô nhưng mỗi ngày di chuyển quãng đường dài lên thành phố để đi làm, nhằm tối ưu chi phí sinh hoạt, giữ thu nhập đô thị, đồng thời hưởng môi trường sống yên bình, gần gia đình và thực phẩm quê. Mô hình này đi ngược suy nghĩ quen thuộc rằng cứ có việc ở phố là phải lên phố thuê trọ. Trong bối cảnh giá nhà, tiền thuê phòng và chi phí sinh hoạt nội đô tăng, nhiều người trẻ bắt đầu coi đây là một chiến lược đi làm tiết kiệm chi phí thay vì giải pháp “chịu khổ tạm thời”. Vấn đề không còn là có chấp nhận đi xa hay không, mà là có đủ bài bản để biến quãng đường 80km mỗi ngày thành khoản đầu tư sinh lời cho tương lai hay không.

Case 1 – Huơng: 10 năm chạy 80km/ngày để tiết kiệm 7 triệu đồng/tháng

Nguyễn Thị Hương (sinh năm 1993, Hà Nội) đã gần 10 năm dậy lúc 6h sáng, chuẩn bị nửa tiếng rồi chạy xe máy khoảng 40km từ thôn Hoàng Xá, xã Yên Lãng (huyện Mê Linh cũ) lên chỗ làm ở phường Bạch Mai. Cô chọn “làm ở phố, sống ở quê” để tiết kiệm chi phí, tránh nhịp sống xô bồ, sống gần gia đình và dùng thực phẩm quê.

Hương tính toán, nếu lên thành phố ở trọ, dù bớt được tiền xăng và không phải đi xa, cô vẫn phải chi khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng, trong đó riêng tiền thuê nhà đã khoảng 3 triệu đồng, phần còn lại là ăn uống, sinh hoạt. Con số này tương đương khoảng hai phần ba thu nhập của cô. Như vậy, lựa chọn ở quê giúp Hương tiết kiệm khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng so với kịch bản thuê trọ nội đô. Đây là câu trả lời thẳng thắn cho câu hỏi “đi xa như vậy có đáng không?”. Về tài chính, câu trả lời là có.

Case 2 – Xuân: 3 phương tiện, 80km mỗi ngày và bài toán 1,3 triệu tiền đi lại

Nguyễn Thị Xuân (27 tuổi) làm nhân viên hành chính tại một công ty ở phường Cầu Giấy, trong khi nhà ở xã Phú Xuyên (huyện Thường Tín cũ), cách chỗ làm khoảng 40km. Để đi 80km/2 chiều mỗi ngày, cô không phụ thuộc vào một phương tiện duy nhất, mà xây dựng chiến lược di chuyển hàng ngày bằng 3 loại: xe đạp điện, xe buýt và xe máy.

Lộ trình của Xuân là một ví dụ điển hình về cách kết hợp phương tiện công cộng rẻ với phương tiện cá nhân để cân bằng chi phí và sự chủ động. Mỗi sáng, cô đi xe đạp điện từ nhà ra bến xe buýt, gửi xe rồi bắt xe buýt lên bến Giáp Bát. Tại đây, cô lấy xe máy gửi sẵn, chạy thêm khoảng 7km đến công ty. Theo tính toán của Xuân, trung bình mỗi tháng đi làm khoảng 23 ngày, tổng chi phí đi lại gần 1,3 triệu đồng. Cô nói: “Tuy việc di chuyển đường dài tiềm ẩn nguy hiểm nhưng bù lại, mình được gia đình hỗ trợ nhiều, từ đó có thể tập trung cho công việc hơn và tiết kiệm đáng kể chi phí sinh hoạt so với khi ở trọ tại thành phố”.

Vì sao multi-modal giúp đi làm tiết kiệm chi phí hơn ở phố?

Điểm chung của Hương và Xuân là cả hai đều từ chối “combo” quen thuộc: thuê trọ + ăn uống + điện nước ở phố. Hương khẳng định, nếu vừa sống vừa làm ở thành phố, cô sẽ phải chi khoảng 7 triệu mỗi tháng, và “sau vài chục năm tiết kiệm cũng khó mua nổi nhà hay căn hộ ở phố”. Với mức chi đó, phần tích lũy gần như bị bào mòn.

Trong khi đó, chiến lược dùng nhiều phương tiện – đặc biệt là kết hợp phương tiện công cộng rẻ như xe buýt với xe điện và xe máy – giúp Xuân kiểm soát chi phí đi lại ở mức gần 1,3 triệu mỗi tháng, cao hơn chi phí đi lại nếu thuê trọ ở phố nhưng lại thấp hơn rất nhiều so với việc phải trả thêm 5–6 triệu đồng/tháng tiền nhà cho cả gia đình ba người. Nghĩa là, thay vì chi phần lớn thu nhập cho chỗ ở nội đô, họ chuyển áp lực sang quãng đường di chuyển, nhưng nhờ chiến lược di chuyển hàng ngày thông minh, tổng chi vẫn thấp hơn đáng kể. Đây là cốt lõi của việc đi làm tiết kiệm chi phí: không cắt thu nhập, mà cắt những khoản cố định đắt đỏ nhất.

Nhược điểm, đối tượng phù hợp và cách tự thiết kế lộ trình 80km/ngày

Không có lựa chọn nào chỉ toàn màu hồng. Hương thừa nhận nhược điểm lớn nhất của “làm ở phố, sống ở ngoại ô” là quãng đường đi làm quá dài. Xuân cũng nói rõ, vất vả nhất là những ngày nắng gắt, mưa gió hay mùa đông lạnh buốt, cùng tình trạng tắc đường thường xuyên. Người bệnh nền, sức khỏe yếu hoặc làm việc ca kíp thất thường sẽ khó theo đuổi mô hình này lâu dài.

Ngược lại, mô hình sống quê làm phố đặc biệt phù hợp với những người: muốn giữ công việc chuyên môn, thu nhập và đãi ngộ tốt ở thành phố nhưng không chấp nhận chi phí sinh hoạt cao; cần ở gần gia đình để được hỗ trợ chăm con hoặc người thân; ưu tiên nhà cửa rộng rãi, không khí trong lành hơn so với nội đô. Nếu muốn tự thiết kế chiến lược di chuyển hàng ngày, hãy: (1) vẽ chi tiết lộ trình và chia nhỏ thành các chặng hợp lý; (2) tận dụng tối đa phương tiện công cộng rẻ cho đoạn đường dài; (3) dùng xe máy hoặc xe điện cho các chặng ngắn cần linh hoạt; (4) thương lượng giờ làm linh hoạt để tránh cao điểm tắc đường. Khi bài toán đường đi, phương tiện và thời gian được tính kỹ, 80km mỗi ngày không còn là cực hình, mà trở thành cái giá hợp lý để bạn mua sự cân bằng giữa tài chính, gia đình và chất lượng sống.