Khi những ngôi sao lớn nói “không”: bản chất cuộc khủng hoảng Grammy
Cuộc tẩy chay Grammy là việc các nghệ sĩ chủ động không gửi tác phẩm để xét giải, dùng sức ảnh hưởng của mình để đặt câu hỏi về tính công bằng, độ tin cậy và ý nghĩa thực sự của giải thưởng âm nhạc được xem là lớn nhất thế giới, từ đó buộc tổ chức trao giải phải đối diện với những bất cập trong cách định nghĩa, phân loại và công nhận âm nhạc quốc tế. Tháng 7, BTS – nhóm nhạc K-pop gồm bảy thành viên nổi tiếng toàn cầu – tuyên bố sẽ không gửi bất kỳ tác phẩm nào tham dự Grammy 2027. Cùng lúc, Drake không đăng ký ba album Iceman, Habibti và Maid of Honour cho mùa giải lần thứ 69, trong khi Stray Kids cũng chọn đứng ngoài cuộc đua. Đây không còn là vài trường hợp cá biệt, mà là tín hiệu rõ ràng rằng Grammy Awards tranh cãi đã bước sang một giai đoạn mới: nghệ sĩ không còn xem chiếc cúp vàng là thước đo tối thượng.
Hạng mục nhạc pop châu Á: cánh cửa mới hay chiếc hộp biệt lập?
Trung tâm của làn sóng BTS tẩy chay Grammy là hạng mục “Màn trình diễn nhạc pop châu Á xuất sắc nhất” – một danh hiệu được giới thiệu với mục tiêu vinh danh nghệ sĩ ở các thị trường K-pop, J-pop, C-pop và nhạc pop đại chúng châu Á. Về mặt lý thuyết, đây là bước mở rộng giống như hạng mục dành cho âm nhạc châu Phi trước đó. Nhưng thực tế, nhiều nhà phê bình cho rằng cách phân chia này đang đẩy một bộ phận lớn của ngành nhạc pop ra bên lề, biến họ thành “khách mời” thay vì nhân vật chính trong dòng chảy âm nhạc toàn cầu. BTS công khai phản đối, nhấn mạnh mong muốn âm nhạc được lắng nghe vì giá trị nghệ thuật chứ không bị chia tách theo khu vực hay ngôn ngữ. Việc hai nhóm K-pop giải thưởng âm nhạc hàng đầu là BTS và Stray Kids từ chối tham gia khiến hạng mục mới lập tức bị đặt câu hỏi về tính đại diện và uy tín.
Drake và cuộc nổi loạn từ phía nghệ sĩ quốc tế
Nếu BTS và Stray Kids đánh vào cách Grammy đối xử với nhạc pop châu Á, Drake lại nhắm thẳng vào ý niệm “uy tín” của giải thưởng. Ba album Iceman, Habibti và Maid of Honour phát hành cùng ngày 15/5, chiếm trọn ba vị trí dẫn đầu Billboard 200 trong tuần đầu – thành tích chưa từng có kể từ khi bảng xếp hạng ra đời năm 1956. Riêng Iceman đạt 463.000 đơn vị album tương đương tại Mỹ trong tuần đầu, giúp Drake có album quán quân thứ 15 trên Billboard 200. Dù sở hữu 5 giải Grammy sau 56 đề cử, anh vẫn quyết định không gửi bất kỳ ca khúc nào từ ba dự án mới để xét giải. Trong phần kết album Iceman, Drake thẳng thắn đề cập chuyện không tranh giải, khẳng định sự công nhận từ Grammy không còn quan trọng với những nghệ sĩ tạo ra âm nhạc có sức ảnh hưởng. Khi một nghệ sĩ quốc tế Grammy thành công như vậy quay lưng, thông điệp rất rõ: thành tích thương mại, văn hóa và kết nối với khán giả đang được đặt cao hơn chiếc tượng vàng.
Sức hút và độ tin cậy của Grammy dưới lăng kính tẩy chay
Việc BTS, Drake và Stray Kids đồng loạt không gửi tác phẩm dự thi khiến câu hỏi về sức hút của Grammy Awards tranh cãi trở nên gay gắt hơn bao giờ hết. Khi những gương mặt tiêu biểu của K-pop giải thưởng âm nhạc và hip-hop không còn xem Grammy là mục tiêu, người ta buộc phải nhìn lại: giải thưởng đang phản ánh thị trường âm nhạc toàn cầu hay chỉ bảo vệ một hệ giá trị cũ kỹ. Hạng mục nhạc pop châu Á lần đầu xuất hiện đã vô tình phơi bày mâu thuẫn này. Một mặt, nó được giới thiệu như nỗ lực mở rộng cơ hội cho nghệ sĩ châu Á. Mặt khác, cách định nghĩa dựa trên địa lý và ngôn ngữ lại tạo thêm ranh giới trong một thị trường vốn đã toàn cầu hóa. Khi hai nhóm K-pop nổi tiếng từ chối tham gia, hạng mục mới lập tức đối mặt với những câu hỏi về tính đại diện và uy tín. Uy tín của Grammy giờ không còn là điều hiển nhiên; nó phải được “đàm phán” với chính những người tạo ra âm nhạc.
Grammy có còn nắm quyền lực tuyệt đối?
Điều đáng chú ý là dù đối mặt với phản đối mạnh mẽ, Viện Hàn lâm vẫn khẳng định sẽ triển khai hạng mục Màn trình diễn nhạc pop châu Á xuất sắc nhất như kế hoạch. Chủ tịch Harvey Mason thừa nhận quyết định này có thể khiến nhiều người thất vọng, nhưng cho rằng đây là “kết luận đúng đắn đối với cộng đồng âm nhạc nói chung”. Một quan chức trong ngành nhận định, việc BTS và Stray Kids rút lui sẽ trở thành phần đáng chú ý trong câu chuyện của giải thưởng, song không đồng nghĩa toàn bộ giới K-pop sẽ làm theo; mỗi nghệ sĩ, mỗi công ty sẽ tự đưa ra quyết định riêng. Theo ông, Grammy vẫn có thể xây dựng uy tín thông qua những nghệ sĩ tiếp tục tham gia. Nhưng thực tế là: từ Drake đến các nhóm K-pop, ngày càng nhiều nghệ sĩ quốc tế Grammy chọn định nghĩa thành công theo cách riêng. Khi chiếc cúp không còn là đích đến bắt buộc, quyền lực của những tổ chức giải thưởng truyền thống buộc phải chia sẻ với chính người làm nhạc và khán giả. Nếu Grammy không thay đổi cách nhìn về âm nhạc toàn cầu, cuộc tẩy chay hôm nay rất có thể chỉ là khởi đầu.
