Khi những ông lớn K-pop đồng loạt quay lưng với Grammy
Cuộc tẩy chay Grammy của Stray Kids và BTS là động thái các nhóm K-pop hàng đầu từ chối tham gia hệ thống giải thưởng lớn nhất Mỹ, nhằm phản đối hạng mục Best Asian Pop Music Performance mới công bố, vì cho rằng cách phân loại này làm giảm giá trị và giới hạn cơ hội của âm nhạc châu Á trong các hạng mục chính thống. Việc Stray Kids không gửi bất kỳ sản phẩm âm nhạc nào để được xem xét tại Grammy lần thứ 69 diễn ra chưa đầy một ngày sau khi Viện Hàn lâm Ghi âm xác nhận triển khai hạng mục Best Asian Pop Music Performance. Nói thẳng, đây không phải là một hành động “giận dỗi”, mà là quyết định chính trị trong văn hóa pop: từ chối chơi một cuộc chơi được thiết kế theo tiêu chuẩn trung tâm phương Tây. Và việc BTS trước đó tuyên bố không gửi sản phẩm ở bất kỳ hạng mục nào càng biến câu chuyện thành lời tuyên bố có tính liên minh hơn là lựa chọn đơn lẻ.
Hạng mục Best Asian Pop: bề ngoài là ghi nhận, bên trong là phân loại
Viện Hàn lâm Ghi âm giới thiệu hạng mục Best Asian Pop Music Performance với lời giải thích rất đẹp: ghi nhận âm nhạc đại chúng đương đại của châu Á, bao gồm K-pop, J-pop và C-pop. Về mặt ngôn từ, đây là một bước tiến. Nhưng về cấu trúc, nó lại là bước lùi. Khi bạn gom toàn bộ nghệ sĩ châu Á vào một chiếc hộp riêng, bạn vừa công nhận họ, vừa đóng cửa họ với những hạng mục lớn – nơi biểu tượng văn hóa toàn cầu được hình thành. Chính những người phản đối cũng chỉ ra rủi ro này: hạng mục riêng có thể mang tính phân biệt và khiến nghệ sĩ châu Á bị tách khỏi các sân chơi lớn nhất. Việc Grammy khẳng định vẫn tiếp tục triển khai giải thưởng, với lý do “sự ủng hộ lớn hơn phản đối”, cho thấy họ chọn giữ cấu trúc quyền lực hiện tại thay vì đặt câu hỏi liệu âm nhạc châu Á đã đủ tầm để cạnh tranh ngang hàng.
Stray Kids: từ ứng viên sáng giá đến người chủ động rời bàn chơi
Điều khiến quyết định của Stray Kids nặng ký hơn là vị thế của họ trong thị trường Mỹ. Nhóm sở hữu 9 lần đứng đầu bảng xếp hạng Billboard 200, đứng thứ hai trong số các nhóm nhạc có số lần dẫn đầu nhiều nhất, chỉ sau The Beatles. Theo The Korea Times, tất cả 8 thành viên cũng là thành viên có quyền bỏ phiếu của Viện Hàn lâm Ghi âm, cho thấy họ không phải là người ngoài cuộc, mà là một phần của hệ thống. Khi một nhóm như vậy quyết định không gửi nhạc tranh giải, thông điệp rất rõ: "Chúng tôi đủ mạnh để không cần một chiếc cúp được phân loại theo khu vực". Stray Kids từng được xem là ứng viên sáng giá cho hạng mục Best Asian Pop, nên việc họ từ chối tham gia biến hạng mục này thành chiếc ghế trống: Grammy có thể tạo ra giải thưởng, nhưng không thể ép những người nổi bật nhất ngồi vào vị trí mà họ cho là bất công.
BTS mở đường, ATEEZ cân nhắc: hình thành một mặt trận K-pop
BTS là nhóm đầu tiên công khai nói “không” với Grammy, tuyên bố không gửi sản phẩm dự thi ở bất kỳ hạng mục nào và nhấn mạnh mong muốn âm nhạc được đón nhận bởi giá trị của chính nó, thay vì bị phân chia theo khu vực hay ngôn ngữ. Đây là lời phê bình trực diện vào tư duy phân loại của Viện Hàn lâm. Việc Stray Kids nối bước ngay sau đó biến câu chuyện từ một sự cố cá nhân thành tín hiệu của một làn sóng. Hongjoong (ATEEZ) cũng cho biết anh đồng cảm với lập trường của BTS và đang cân nhắc quan điểm cá nhân về việc có gửi tác phẩm dự thi hay không. Dù chưa phải là một chiến dịch “K-pop tẩy chay Grammy” được tổ chức công khai, những động thái liên tiếp này cho thấy các nhóm hàng đầu bắt đầu phối hợp bằng chính lựa chọn chiến lược của mình: khi quyền lực âm nhạc dịch chuyển về phía nghệ sĩ, họ có thể quyết định rời khỏi bàn nếu luật chơi mang tính phân biệt.
Bước ngoặt cho âm nhạc châu Á: từ khao khát được ghi nhận đến quyền từ chối
Động thái của BTS và Stray Kids chắc chắn sẽ tiếp tục tạo áp lực lên cuộc tranh luận về cách các giải thưởng phương Tây ghi nhận âm nhạc châu Á. Bất kể hạng mục Best Asian Pop Music Performance được triển khai thế nào trong mùa Grammy tới, điều đã thay đổi là thái độ: thay vì chờ đợi được gọi tên, các nghệ sĩ K-pop bắt đầu đặt câu hỏi về giá trị của chính chiếc cúp. Khi những cái tên dẫn đầu bảng xếp hạng quyết định không tham gia, Grammy đối mặt với thực tế mới: danh tiếng của họ không còn là thước đo duy nhất. Đây là bước ngoặt quan trọng – không chỉ cho K-pop, mà cho toàn bộ công nhân âm nhạc châu Á: quyền lực nằm ở khả năng từ chối một cấu trúc công nhận không công bằng, và xây dựng chuẩn mực mới dựa trên tầm ảnh hưởng thực tế, không phải hệ thống giải thưởng lỗi thời.
