Một ngày hội, một không gian chung cho người Việt xa quê
Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam tại châu Âu là dịp cộng đồng người Việt gặp gỡ, gìn giữ bản sắc và trao truyền tình yêu quê hương qua các thế hệ. Lần đầu tiên được tổ chức tại châu Âu, lễ hội Việt Praha khai mạc ở Trung tâm Thương mại Sapa, nơi được xem là không gian đậm hương sắc quê nhà và niềm tự hào của người Việt tại Cộng hòa Séc.
Các hoạt động cộng đồng diễn ra từ ngày 30-10 đến 1-11-2026, trong khuôn khổ chuyến công tác tại Séc của đoàn do Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Nguyễn Trung Kiên dẫn đầu. Ngày hội cũng trùng dịp kỷ niệm 10 năm thành lập Liên hiệp Hội người Việt Nam tại châu Âu và Đại hội đại biểu lần thứ ba, nhiệm kỳ 2026-2031. Việc chọn Sapa làm điểm hẹn khiến sự kiện mang ý nghĩa hơn một chương trình sân khấu: đó là nơi cộng đồng có thể nhận ra những dấu nối chung giữa đời sống hôm nay và ký ức quê nhà.
Đại lộ đưa cội nguồn đến gần thế hệ trẻ
Điểm nhấn của Ngày hội Đại đoàn kết là “Đại lộ Đại đoàn kết dân tộc”, không gian tái hiện hình ảnh Việt Nam thu nhỏ giữa lòng châu Âu. Biểu tượng văn hóa ba miền, bản đồ đất nước từ đất liền đến biển đảo và hình ảnh 54 dân tộc giúp những giá trị vốn được kể bằng lời trở nên trực quan. Với người trẻ sinh ra và lớn lên ở châu Âu, cách tiếp cận ấy có thể biến lịch sử, địa lý và bản sắc thành điều gần gũi, thay vì những khái niệm xa vời.
Đó là lý do sức nặng của lễ hội không chỉ nằm ở số lượng tiết mục, mà ở khả năng tạo ra một cuộc gặp giữa các thế hệ. Khi cha mẹ, ông bà cùng chia sẻ những câu chuyện về quê hương, còn lớp trẻ có không gian để tìm hiểu, tiếng Việt và văn hóa Việt có thêm cơ hội được tiếp nối. Ngày hội vì thế góp phần nuôi dưỡng tình yêu nguồn cội và ý thức gìn giữ bản sắc trong đời sống thường ngày.
Văn hóa Việt tại Séc qua âm nhạc, áo dài và ẩm thực
Quan họ Bắc Ninh, âm hưởng Tây Nguyên, nhạc cụ dân tộc, áo dài và ẩm thực đưa văn hóa Việt tại Séc ra khỏi phạm vi hoài niệm, biến nó thành trải nghiệm có thể cùng thưởng thức và chia sẻ. Các hoạt động giao lưu tạo cơ hội để người Việt từ nhiều quốc gia gặp nhau, trao đổi kinh nghiệm và tăng liên kết giữa các hội đoàn. Với bạn bè quốc tế, những tiết mục và nét sinh hoạt ấy cũng là lời giới thiệu sinh động về sự đa dạng văn hóa Việt Nam.
Quy mô cộng đồng cho thấy vì sao sự kết nối này đáng được vun đắp: châu Âu có khoảng 1,5 triệu người Việt sinh sống, trong đó Cộng hòa Séc có gần 90.000 người. Một lễ hội không thể thay thế những nỗ lực thường xuyên của gia đình, trường học hay hội đoàn, nhưng có thể tạo điểm hẹn chung để các nỗ lực ấy gặp nhau. Đó là một cách thiết thực để tinh thần đoàn kết hiện diện trong đời sống, thay vì chỉ dừng ở thông điệp.
Đoàn kết cần tiếp tục sau khi lễ hội khép lại
Ngày hội khép lại sau ba ngày, nhưng ý nghĩa của nó phụ thuộc vào những kết nối được duy trì sau đó. Tại lễ khai mạc, Hà Thị Nga nhấn mạnh vai trò của kiều bào trong gìn giữ tiếng Việt, lan tỏa bản sắc tới thế hệ trẻ và tăng cường gắn bó với quê hương. Thông điệp ấy gắn văn hóa với trách nhiệm cộng đồng: chăm lo các thế hệ, củng cố hội đoàn và tạo thêm cơ hội để người Việt tham gia vào xã hội sở tại.
Với cộng đồng Việt châu Âu, lễ hội tại Praha cho thấy cội nguồn không phải điều chỉ thuộc về quá khứ; đó là mối liên hệ được làm mới qua gặp gỡ, tiếng Việt, nghệ thuật và những câu chuyện gia đình. Giá trị lớn nhất của sự kiện nằm ở khả năng khiến người trẻ thấy mình có chỗ trong di sản chung, đồng thời giúp các hội đoàn tìm được tiếng nói và mục tiêu cùng nhau. Nếu tinh thần ấy tiếp tục sau ngày hội, sự gắn kết sẽ trở thành nền tảng bền vững cho cộng đồng.
