Đừng chờ triệu chứng tự hết
Ung thư đại trực tràng là bệnh lý ác tính ở đại tràng hoặc trực tràng; những thay đổi kéo dài trong thói quen đại tiện, phân lẫn máu hay đau bụng cần được bác sĩ đánh giá, nhưng bản thân chúng không đủ để xác định bệnh. Hai ca bệnh cho thấy điều đáng lo không phải là một lần rối loạn tiêu hóa, mà là triệu chứng dai dẳng bị bỏ qua. Ông Trương, 53 tuổi, đi ngoài 3–4 lần mỗi ngày, phân lỏng lẫn máu suốt hai tháng. Ông tự mua men vi sinh và thuốc trị trĩ nhưng không đỡ, rồi mới đi khám và được xác nhận mắc ung thư trực tràng. Tự điều trị trong khi dấu hiệu tiếp tục xuất hiện có thể trì hoãn việc tìm ra nguyên nhân. Vì vậy, đại tiện bất thường kéo dài không nên được xem là chuyện nhỏ, nhất là khi có máu trong phân.
Những dấu hiệu cần được chú ý
Các dấu hiệu ung thư đại trực tràng có thể gồm đi ngoài nhiều lần, mót rặn hoặc cảm giác đại tiện không hết, tiêu chảy hay táo bón kéo dài, phân có máu hoặc dịch nhầy, đau tức hậu môn và chướng bụng. Một số trường hợp phân có thể sẫm màu. Những biểu hiện này không đặc hiệu cho ung thư: trĩ và nhiều vấn đề tiêu hóa khác cũng có thể gây triệu chứng tương tự. Tuy nhiên, đi ngoài ra máu thường xuyên hoặc đau bụng tăng dần là lý do để kiểm tra kịp thời.
Ở ông Trương, tình trạng nặng thêm sau một tháng: ông thường xuyên buồn đi ngoài nhưng cảm giác không hết, kèm đau tức hậu môn và chướng bụng; ông cũng sụt 3 kg, mệt mỏi và sốt nhẹ trước khi đến viện. Những triệu chứng ung thư trực tràng có thể chồng lấp với bệnh thông thường, nên không thể chỉ nhìn vào một dấu hiệu để kết luận. Điều cần tránh là tự gán nguyên nhân rồi tiếp tục dùng thuốc khi triệu chứng không cải thiện.
Triệu chứng kéo dài ở người trẻ cũng không nên bị giấu kín
Một trường hợp khác cho thấy tuổi trẻ không phải lý do để mặc định rằng dấu hiệu nghiêm trọng không thể xảy ra. Nữ sinh 15 tuổi bị tiêu chảy dai dẳng, chướng bụng, khó chịu và đi ngoài ra máu trong hơn một năm nhưng giấu gia đình. Khi đau bụng dữ dội rồi ngất tại trường, em được đưa đi cấp cứu; ung thư đã di căn và khả năng cứu chữa gần như không còn. Em qua đời sau đó.
Câu chuyện này không chứng minh rằng mọi trường hợp tiêu chảy hay chướng bụng đều là ung thư, cũng không thể dùng để tự chẩn đoán bệnh. Nó nhấn mạnh một điều thực tế hơn: triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc có máu cần được nói với người thân và đưa đi đánh giá y tế. Xấu hổ, sợ bị trách mắng hay nghĩ rằng sẽ tự khỏi đều có thể khiến việc thăm khám bị trì hoãn.
Bác sĩ mới có thể xác định nguyên nhân
Không thể chẩn đoán ung thư đại trực tràng chỉ dựa trên tiêu chảy, chướng bụng hay máu trong phân. Các dấu hiệu này có nhiều nguyên nhân, và bác sĩ cần thăm khám để xác định hướng kiểm tra phù hợp. Trong trường hợp ông Trương, chẩn đoán được xác nhận sau khi bác sĩ phát hiện khối u và kết quả nội soi, giải phẫu bệnh cho thấy ung thư trực tràng. Đó là lý do không nên tự kết luận mình mắc ung thư, nhưng cũng không nên tự trấn an khi triệu chứng kéo dài.
Hãy liên hệ cơ sở y tế khi đại tiện bất thường không cải thiện, đi ngoài ra máu, cảm giác mót nhưng không đi hết, đau hậu môn hoặc bụng tăng dần. Nếu triệu chứng nặng lên, đừng chờ thêm một đợt tự mua thuốc. Thông điệp từ hai ca bệnh rất rõ: không phải mọi dấu hiệu đều là ung thư, nhưng dấu hiệu kéo dài xứng đáng được đánh giá đúng lúc. Thăm khám không đồng nghĩa với tự nhận mình mắc bệnh; đó là cách tìm ra nguyên nhân thay vì để sự chủ quan quyết định.
