Phủ sóng là hạ tầng thiết yếu, không phải tiện ích xa xỉ
Phủ sóng di động là việc xây dựng và vận hành mạng lưới trạm phát để người dân có thể gọi điện, truy cập Internet và nhận thông tin tại nơi sinh sống, làm việc hoặc di chuyển. Ở Lâm Đồng, mở rộng vùng phủ sóng vì thế không chỉ là nâng cấp kỹ thuật mà còn là cách giảm khoảng cách giữa những cộng đồng miền núi với các dịch vụ và thông tin thiết yếu. Nhu cầu này hiện rõ tại đèo Gia Bắc, nơi phần lớn cung đường trên quốc lộ 28 ở xã Sơn Điền còn lõm sóng. Người điều hành công trường khắc phục sạt lở phải chạy xe lên xuống để xử lý việc gấp vì không thể gọi điện; trong một vụ sạt lở ban đêm, cán bộ xã mất liên lạc với nhóm làm nhiệm vụ suốt đêm. Đó không phải bất tiện nhỏ: khi đường sá hiểm trở, mất kết nối có thể làm chậm điều hành và khiến người ở nhà không biết tình hình của người ngoài hiện trường.
Vấn đề cũng không dừng ở một con đèo. Nhiều khu dân cư tại Sơn Điền có sóng chập chờn, ảnh hưởng đến liên lạc, xử lý thủ tục và truyền đạt chỉ đạo. Sau sáp nhập, Lâm Đồng là tỉnh rộng nhất cả nước, địa hình trải từ cao nguyên đến đồng bằng với nhiều vùng rừng núi hiểm trở. Dân cư phân tán, địa hình chia cắt khiến việc dựng trạm và mở rộng mạng lưới khó hơn, nhưng chính những nơi khó tiếp cận lại cần kết nối ổn định nhất.
Đầu tư có quy mô, nhưng hiệu quả phải đo bằng sóng đến được đâu
Trong năm 2026, tỉnh triển khai xây dựng 112 trạm thu phát sóng mặt đất; 40 trạm được bố trí ở các đèo núi hiểm trở, trong đó có Prenn, Bảo Lộc, Sông Pha, Gia Bắc, Tà Đùng, Đại Ninh, Khánh Lê và Đa Mi. Đến nay, doanh nghiệp viễn thông đã khắc phục lõm sóng tại 105 trong 112 vị trí, đạt 93,75% kế hoạch. Đây là tiến độ đáng kể, nhất là khi việc xây dựng hạ tầng ở địa hình phức tạp đòi hỏi khảo sát và phối hợp nhiều bên. Tuy nhiên, tỷ lệ hoàn thành không nên là thước đo duy nhất. Một trạm mới chỉ có ý nghĩa khi tín hiệu đến được khu dân cư, cung đường và điểm làm việc vốn thường xuyên mất liên lạc. Việc tỉnh phối hợp với nhà mạng khảo sát các vị trí lõm sóng để lắp trạm bổ sung là hướng đi đúng; bước tiếp theo cần là kiểm tra chất lượng kết nối thực tế, thay vì chỉ tính số công trình đã dựng.
Sóng ổn định giúp cán bộ xử lý công việc kịp thời, nhưng lợi ích thiết thực nhất nằm trong đời sống thường ngày. Người dân vùng sâu có thể cập nhật dự báo thời tiết, tìm hiểu kỹ thuật trồng trọt, giá nông sản, chính sách hỗ trợ và thông tin vay vốn mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào các cuộc họp tại thôn. Học sinh có thêm cơ hội tìm tài liệu và học trực tuyến; người dân cũng thuận lợi hơn khi tra cứu chính sách an sinh hoặc tiếp cận dịch vụ công. Kết nối vùng xa vì vậy là nền tảng để các tiện ích số đến được đúng người, chứ không chỉ là một chỉ tiêu phủ mạng.
Sóng tốt hơn phải đi cùng kế hoạch duy trì và sử dụng
Địa phương đặt mục tiêu hoàn tất xây dựng và phát sóng theo tiến độ vào cuối năm 2026; công tác rà soát, đầu tư và hoàn thiện hạ tầng viễn thông dự kiến tiếp tục trong năm 2027. Đây là cam kết cần được theo sát, bởi phủ sóng ở vùng núi không thể dừng ở lễ bàn giao trạm. Người dân cần biết tín hiệu có ổn định trong mưa bão hay không, các tuyến đèo có còn điểm mất liên lạc, và sự cố sẽ được khắc phục trong bao lâu. Kết nối di động thuận lợi hơn có thể giúp người dân chủ động tiếp nhận cảnh báo thiên tai, liên hệ chính quyền, học hỏi cách sản xuất và tìm hiểu quyền lợi của mình. Nhưng để lợi ích ấy bền vững, việc triển khai cần gắn với kiểm tra chất lượng, bảo trì và hướng dẫn sử dụng dịch vụ số phù hợp. Lâm Đồng đang đi đúng hướng khi ưu tiên các điểm khó; kết quả cuối cùng phải là người dân không còn phải tìm chỗ cao để gọi điện hay chờ xuống khỏi đèo mới báo được tin.






