Đưa dịch vụ mắt đến tận nơi người dân sinh sống
Khám mắt miễn phí tại cộng đồng là hoạt động đưa nhân viên y tế, thiết bị và tư vấn chuyên khoa đến địa bàn người dân sinh sống, giúp phát hiện sớm vấn đề về mắt và hướng dẫn bước chăm sóc tiếp theo. Hai chương trình ở Kim Bình và Ngọc Lâm cho thấy cách làm này có ý nghĩa đặc biệt với những nhóm khó tiếp cận dịch vụ tuyến trên. Tại Kim Bình, xã có địa hình chia cắt và giao thông còn khó khăn, người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo gặp nhiều trở ngại khi cần khám, điều trị chuyên khoa. Chương trình hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10, với chủ đề “Tháng 10 nhân ái, sẻ chia hôm nay, khỏe mạnh ngày mai”, đưa đội ngũ bác sĩ cùng thiết bị đến Trạm y tế xã. Đây là lựa chọn thiết thực: sàng lọc ngay tại địa phương giúp người dân có cơ hội phát hiện bệnh sớm hơn, thay vì phải tự vượt quãng đường khó khăn để tiếp cận dịch vụ.
Kim Bình: sàng lọc, tư vấn và cấp thuốc
Tại Trạm y tế xã Kim Bình, gần 300 người dân được khám sàng lọc, đo thị lực, đo khúc xạ, đo nhãn áp và soi đáy mắt. Các bước này giúp bác sĩ phát hiện những vấn đề thường gặp như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, mộng thịt và suy giảm thị lực do tuổi tác. Người dân còn được tư vấn cách chăm sóc, bảo vệ mắt, hướng dẫn điều trị và cấp thuốc miễn phí theo tình trạng bệnh. Với người cần phẫu thuật, hỗ trợ không dừng ở buổi khám: hơn 100 người cao tuổi đăng ký xuống Hà Nội để phẫu thuật mắt; Quỹ “Triệu đôi mắt sáng” hỗ trợ chi phí đưa đón cho bệnh nhân đục thủy tinh thể khó khăn được chỉ định phẫu thuật. Từ quý I/2025 đến nay, Bệnh viện Đông Đô và quỹ đã thực hiện 1.278 ca phẫu thuật mắt miễn phí, gồm 1.019 ca Phaco và 259 ca trung phẫu. Sàng lọc chỉ phát huy giá trị khi người bệnh có đường tiếp nối đến điều trị.
Ngọc Lâm: chăm sóc mắt hướng tới hội viên cao tuổi
Từ ngày 21 đến 23/10/2026, chương trình tại xã Ngọc Lâm được tổ chức ở nhà văn hóa các thôn, đưa hoạt động khám mắt người cao tuổi đến gần hội viên hơn. Tổng cộng 1.200 hội viên được bác sĩ Bệnh viện Mắt Hà Nội – Thái Bình đo thị lực, soi đáy mắt, khám tổng quát, tư vấn và hướng dẫn cách bảo vệ mắt, phòng bệnh. Sau khi khám, người dân được cấp miễn phí một số thuốc bổ trợ cho đáy mắt và mắt. Các bác sĩ ghi nhận những bệnh lý như đục thủy tinh thể, quặm mắt, mộng mắt, Glôcôm, bệnh đáy mắt và viêm kết mạc. Người mắc bệnh nặng được tư vấn đến cơ sở chuyên khoa để khám sâu và điều trị kịp thời. Việc tổ chức tại nhà văn hóa từng thôn giúp giảm rào cản đi lại, nhưng cũng cần người dân theo sát lời dặn và tiếp tục khám chuyên khoa khi được chỉ định. Chăm sóc mắt cộng đồng hiệu quả không chỉ nằm ở số lượt khám, mà còn ở khả năng kết nối người bệnh với bước điều trị phù hợp.
Giá trị nằm ở việc nối khám với chăm sóc tiếp theo
Hai hoạt động khác nhau về địa bàn và quy mô nhưng cùng chọn cách đưa dịch vụ đến gần người cần: Kim Bình tập trung hỗ trợ người dân vùng quê cách mạng, nơi giao thông và tiếp cận chuyên khoa còn hạn chế; Ngọc Lâm tổ chức khám, tư vấn tại các nhà văn hóa thôn cho hội viên cao tuổi. Cả hai đều kết hợp kiểm tra với hướng dẫn chăm sóc, thay vì dừng ở việc đo thị lực. Điểm cần giữ vững là khâu theo dõi sau sàng lọc. Các trường hợp được chỉ định khám sâu hoặc phẫu thuật cần có hướng dẫn rõ ràng để không bỏ lỡ cơ hội điều trị; người chưa phát hiện bệnh cũng cần duy trì thói quen bảo vệ mắt và đi khám khi thị lực thay đổi. Những chương trình như vậy không thay thế cơ sở chuyên khoa, nhưng là cầu nối hữu ích giữa cộng đồng và hệ thống y tế. Khi cầu nối ấy hoạt động đều đặn, chăm sóc mắt mới thực sự đến được với người cao tuổi và người dân ở địa bàn khó khăn.
