Một liên minh chính trị rạn nứt rồi hàn gắn
Trump Musk quan hệ hiện được hiểu là quá trình hai nhân vật quyền lực này chuyển từ một liên minh chính trị thân cận sang đối đầu công khai, rồi từng bước hàn gắn trở lại khi lợi ích chính trị và kinh tế đan xen buộc họ phải xích lại gần nhau hơn để bảo vệ vị thế và tài sản của mình.
Theo các nguồn tin, sau gần một năm “cạch mặt” công khai gây chấn động chính trường, mối quan hệ giữa ông Trump và Elon Musk đang dần được hàn gắn. Sự đảo chiều này không xuất phát từ hòa giải tình cảm, mà từ tính toán lạnh lùng: cả hai cùng có nhiều lợi ích chính trị cần bảo vệ trong bối cảnh bầu cử giữa kỳ đang tới gần. Cốt lõi ở đây là một liên minh chính trị từng rất đặc biệt của đảng Cộng hòa Mỹ, nay bị thử thách rồi tái lập trên nền tảng thực dụng hơn, ít ảo tưởng hơn.
Từ đồng minh thân thiết đến “quả bom lớn” công khai
Mối quan hệ Trump Musk từng là trụ cột của một liên minh chính trị hiếm có giữa một tổng thống đương nhiệm và một doanh nhân công nghệ, đặc biệt nổi bật trong chiến dịch bầu cử năm 2024. Sau khi ông Trump nhậm chức nhiệm kỳ hai, Musk thậm chí tham gia sâu vào bộ máy với vai trò lãnh đạo một ban cải cách chính phủ, ngủ tại khu phức hợp Nhà Trắng để giám sát cắt giảm quy mô chính phủ liên bang. Đây là giai đoạn quyền lực chính trị và tham vọng cải tổ hành chính hòa làm một.
Nhưng chính cách làm khác thường, thiên về can thiệp sâu vào các cơ quan, cùng việc cắt giảm nhiều chương trình liên bang khiến Musk trở thành mục tiêu chỉ trích, đẩy nội bộ chính quyền Trump vào căng thẳng. Mọi thứ sụp đổ khi những bất đồng hậu trường bùng nổ trên mạng xã hội vào tháng 6: Musk ném “quả bom lớn” trên X, cáo buộc tên ông Trump xuất hiện trong hồ sơ liên quan Jeffrey Epstein. Đáp lại, Trump dọa hủy hợp đồng chính phủ với Musk và tố ông phản đối một dự luật thuế – chi tiêu vì mất ưu đãi xe điện. Đây là một ví dụ điển hình cho việc liên minh chính trị có thể quay đầu thành chiến trường cá nhân chỉ trong vài dòng trạng thái.
Lợi ích chính trị – kinh tế lấn át bất đồng
Điểm then chốt của câu chuyện Trump Musk quan hệ không nằm ở việc ai xúc phạm ai nhiều hơn, mà ở chỗ bên nào chịu mất nhiều nếu cứ tiếp tục đối đầu. Theo tường thuật, sau màn đối đầu tưởng như không thể cứu vãn, họ đang xích lại khi lợi ích chính trị và kinh tế một lần nữa lấn át bất đồng. Nói cách khác, lý trí chiến thắng cái tôi, nhưng đó là lý trí của toan tính quyền lực.
Cả hai đều đối mặt rủi ro nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội: ông Trump có thể hứng loạt cuộc điều tra nhắm vào bản thân và gia đình, còn Musk dễ trở thành mục tiêu khi các công ty của ông phụ thuộc đáng kể vào hợp đồng với chính phủ. Một nguồn tin mô tả rõ: mối quan hệ được hâm nóng trở lại có thể mang lại lợi ích cho cả hai. Trong bức tranh đó, việc Musk chuẩn bị chi một khoản lớn hỗ trợ đảng Cộng hòa Mỹ thông qua chiến dịch vận động cử tri được xem là tấm vé trở lại bàn thương lượng quyền lực. đây không chỉ là hỗ trợ tài chính bầu cử, mà là khoản “bảo hiểm chính trị” cho cả hai phía.
Những kênh hàn gắn: từ điện thoại kín đến chuyến bay chung
Khi một liên minh chính trị tan vỡ trên mạng xã hội, nó ít khi được hàn gắn trên cùng sân khấu đó. Trong trường hợp Trump Musk quan hệ, quá trình “gương vỡ lại lành” diễn ra âm thầm qua các kênh chính trị kín. Phó Tổng thống JD Vance và Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles chủ động liên lạc với Musk để hạ nhiệt căng thẳng, mở đường cho một cuộc gọi tích cực giữa hai bên. Bên cạnh đó là sự tác động của bạn bè chung, lời mời tới khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago và các sự kiện tại Nhà Trắng. Những động thái này cho thấy bộ máy đảng Cộng hòa Mỹ nhìn Trump – Musk như một cặp “tài sản chiến lược” cần được bảo toàn.
Một khoảnh khắc mang tính biểu tượng cho sự hàn gắn là chuyến bay tháng 5 trên Không lực Một/Air Force One, khi Tổng thống Trump cùng phái đoàn lên đường tới Trung Quốc và Musk cũng xuất hiện trên máy bay. Bầu không khí được mô tả là thân thiện: Musk nói về kế hoạch xây nhà máy mới ở Mỹ, Trump kể về video phóng tên lửa và hỏi thăm con trai của Musk. Đây là hình ảnh chính trị được dàn dựng kỹ: hai người không còn ôm nhau như trước, nhưng đủ gần để gửi thông điệp “liên minh đã trở lại” tới cử tri và giới tài phiệt đang theo dõi.
Liên minh Trump – Musk: hợp tác chiến lược, không phải hòa giải cảm xúc
Điểm đáng chú ý ở giai đoạn mới của Trump Musk quan hệ là sự tỉnh táo: cả hai đều hiểu sẽ không thể thân thiết như trước, nhưng vẫn chấp nhận nói chuyện khoảng mỗi tháng một lần về trí tuệ nhân tạo, Trung Quốc và các vấn đề thế giới. Đây là mức độ liên lạc của đối tác chiến lược, không phải bạn bè thân thiết. Họ bước vào một liên minh chính trị mới với ký ức tươi rói về cú nổ “quả bom lớn” trên mạng xã hội, nên khó có chỗ cho sự ngây thơ.
Người hưởng lợi trực tiếp trước mắt là đảng Cộng hòa Mỹ, khi có cơ hội nhận được hỗ trợ tài chính bầu cử đáng kể từ Musk và tận dụng sức ảnh hưởng của ông trong giới công nghệ. Nhưng về dài hạn, chính Trump và Musk mới là hai tác nhân định hình cách giới siêu giàu và giới lãnh đạo chính trị thiết kế quan hệ với nhau: đầy tính toán, dễ đổ vỡ và cũng dễ nối lại nếu lợi ích trùng khớp. Kết luận hợp lý là: liên minh Trump – Musk không phải câu chuyện đạo đức, mà là bài học sống động về việc quyền lực và tiền bạc có thể bẻ cong cả những xung đột tưởng chừng không thể hàn gắn.
